Ο δρόμος των Τιράνων για την ΕΕ δεν περνά από την Αθήνα!

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποκάλυψε με δήλωση της τον βαθύτερο λόγο της διεύρυνσης: Αυτός αφορά την γεωπολιτική. Επομένως, περνά σε δεύτερη μοίρα η προετοιμασία των υποψηφίων προς ένταξη χωρών. Προτεραιότητα είναι βεβαίως η ένταξη της Ουκρανίας, αν και κύρια επωφελούμενη από τις εξελίξεις είναι και η Αλβανία. Με την ΕΕ να αναζητά ένα θετικό αφήγημα στη Βαλκανική, φαίνεται ότι η Αλβανία θα συμπεριληφθεί στο πακέτο των χωρών, μαζί με το Μαυροβούνιο και τη Μολδαβία, που πιθανώς να αποτελέσουν το επόμενο κύμα διεύρυνσης.

«Η διεύρυνσης της Ένωσης μας είναι γεωπολιτική αναγκαιότητα», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, συμπληρώνοντας ότι «οι χώρες που προσδοκούν τη διεύρυνση προωθούν τις μεταρρυθμίσεις και η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να τις υποδεχτεί». Η αρμόδια Επίτροπος για τη Διεύρυνση Μάρτα Κος, σε πρόσφατες δηλώσεις της, εξήγησε τις σχετικές προτεινόμενες αλλαγές στον μηχανισμό διεύρυνσης που έχει προετοιμάσει η Κομισιόν προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – συνεδριάζει στις 15 και 16 του τρέχοντος.

Οι προτάσεις αυτές διευκολύνουν τη διαδικασία ένταξης των τεσσάρων νέων μελών με εκπτώσεις στα κριτήρια της Κοπεγχάγης και παραβλέπουν την προσαρμογής τους στο acquis, το κεκτημένο δηλαδή της Ένωσης, προκειμένου να εξυπηρετηθεί η γεωπολιτική σκοπιμότητα (πρωτίστως, με την ένταξη της Ουκρανίας).

Πρόκειται για σταδιακή ένταξη δύο ταχυτήτων στην Ένωση, παρά τις όποιες διπλωματικές διατυπώσεις για να τηρούνται τα προσχήματα. Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα μαζί με τον Σέρβο (πρώην) πρόεδρο Αλεξάντερ Βούτσιτς, είχαν συνυπογράψει την άνοιξη κοινό άρθρο στην έγκυρη γερμανική εφημερίδα FAZ όπου – κατά παραγγελία της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών – όχι απλά αποδέχονταν την διευθέτηση για την παράκαμψη των βέτο τυχόν επιφυλάξεων και αντιρρήσεων κρατών-μελών προς κάθε νέο υποψήφιο, αλλά σχεδόν αναλάμβαναν το βάρος της πρότασης.

Προφανώς και επωφελούνται οι αυταρχικοί ηγέτες των πρώην κομμουνιστικών χωρών από τον οπορτουνισμό των Βρυξελλών, καθώς αντί να προσαρμοστούν στα κριτήρια διεύρυνσης αυτοί που επιδιώξουν την Ένταξη, προσαρμόζεται ο “προθάλαμος”! Έτσι θα συμπεριληφθούν τουλάχιστον ως “προσωρινά” μέλη, με πάντως πλούσια οικονομικά οφέλη.

Διεύρυνση με κατάργηση του βέτο

Με βάση το μηχανισμό που παρουσίασε η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος – προς διαβούλευση και μάλλον έγκριση στην Σύνοδο της 16ης Οκτωβρίου – δημιουργείται ένας “προθάλαμος” υποδοχής τεσσάρων νέων μελών: Ουκρανίας, Μολδαβίας, Αλβανίας και Μαυροβουνίου. Η Σερβία, παρόλο που έχει το πιο ουσιαστικό ειδικό βάρος στα Δυτικά Βαλκάνια και οικονομικούς δείκτες που συγκλίνουν με την ΕΕ, εξαιρείται καταχρηστικά, λόγω της παρέκκλισής της στην εξωτερική πολιτική και στις διεθνείς σχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πρόσφατη περιοδεία της σε βαλκανικές πρωτεύουσες, η πρόεδρος της Κομισιόν δεν συμπεριέλαβε το Βελιγράδι.

Με σκοπό να καμφθούν αντιρρήσεις των κρατών-μελών της Ένωσης, ουσιαστικά καταργείται η λήψη αποφάσεων δια ομοφωνίας – γνωστό ως δικαίωμα βέτο – και αντ’ αυτού υιοθετείται η διαδικασία της πλειοψηφίας, τουλάχιστον 15 μελών. Κατά συνέπεια δεν δύναται να επαναληφθούν, όπως ισχυρίζονται οι αρμόδιοι Κομισάριοι, φαινόμενα όπως της Βουλγαρίας έναντι των Σκοπίων, της Ουγγαρίας έναντι της Ουκρανίας, ή της Κροατίας έναντι του Μαυροβουνίου. Πάντως, η Βουδαπέστη ήρε ήδη την αντίθεσή της για το Κίεβο.

Σε ό,τι δε σχετίζεται με τα υφιστάμενα προβλήματα Αθηνών και Τιράνων για ζητήματα επί των θαλασσίων ζωνών – και ειδικά για το καθεστώς της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας και την σύγχρονη κατοχύρωση θεσμών που αφορούν την Ορθόδοξη Εκκλησία – παρουσιάζουν ενδιαφέρον οι εξελίξεις τροποποίησης του νομικού μηχανισμού διεύρυνσης. Ουσιαστικά ακυρώνεται ο ισχυρισμός ότι ο δρόμος της Αλβανίας για την ΕΕ περνά από την Αθήνα! «Η σταδιακή ενσωμάτωση δεν σημαίνει αντικατάσταση της πλήρους Ένταξης: Στην ουσία πρόκειται για επιταχυντή της διεύρυνσης…» δήλωσε αποκαλυπτικά η Σλοβένα Κος.

“Σκόντο” στις αρχές της διεύρυνσης

Το τροποποιημένο θεσμικό πλαίσιο, όπως μέχρι στιγμής προτείνεται, είναι αποκαλυπτικό ως προς τον επιδιωκόμενο τελικό του στόχο: Θέτει ως προτεραιότητα την ευθυγράμμιση και άμεση συμμετοχή των επίδοξων νέων μελών στους «αμυντικού χαρακτήρα μηχανισμούς υπό την ΕΕ: SAFE και EDIP». Η Ουκρανία σχεδόν φωτογραφίζεται και ενδεχομένως η Αλβανία και το Μαυροβούνιο, ώστε μαζί με την Κροατία να λειτουργήσουν αντισταθμιστικά, εάν η Σερβία δεν αποδεσμευτεί από τη Ρωσία και την Κίνα.

Η ΕΕ λειτουργώντας πολιτικά ως επέκταση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, επιδιώκει να υλοποιήσει σχεδιασμούς που θα βγάλουν τα Δυτικά Βαλκάνια, την Ουκρανία και τη Μολδαβία από την “γκρίζα ζώνη” του ανταγωνισμού δυτικών, ρωσικών και κινεζικών συμφερόντων. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο και παραβλέπει εμφανώς ιστορικές-κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις, για μια διεύρυνση που βολεύει γεωπολιτικά. Οι Βρυξέλλες φαίνεται να μην διαθέτουν κάτι πιο προσοδοφόρο, από το να αναθεωρήσουν βασικές τους συμβάσεις, όπως αυτήν της Κάρτας της Κοπεγχάγης 2003 για την διεύρυνση.

Τελικώς οι Βρυξέλλες προτιμούν τον συμβιβασμό, με εκπτώσεις στο βωμό της γεωπολιτικής συγκυρίας, αντί έχουν ως προτεραιότητα  την λειτουργική δημοκρατία, το κράτος δικαίου και εν τέλει την θεσμοθέτηση διακριτών εξουσιών…