Παραιτήθηκε ο διοικητής της ΥΠΑ για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών – Επικρίσεις από την αντιπολίτευση

Τη θέση του διοικητή αναλαμβάνει προσωρινά ο υποδιοικητής Αεροναυτιλίας Γιώργος Βαγενάς, ενώ το υπουργείο δρομολογεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες για τον ορισμό νέας ηγεσίας στην ΥΠΑ.

“Η κυβέρνηση προσπαθεί να περιορίσει τις ευθύνες μόνο στο πρόσωπο του διοικητή της ΥΠΑ, του οποίου ζήτησε καθυστερημένα την παραίτηση. Οφείλει να απολογηθεί σε ανώτατο επίπεδο για το επιτελικό μπάχαλο, που προκύπτει από το πόρισμα ότι η ίδια δημιούργησε. Οφείλει να απαντήσει, γιατί δεν έκανε τίποτα παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις των ελεγκτών. Οφείλει να απαντήσει γιατί επί 7 χρόνια δεν εκσυγχρόνισε συστήματα παρωχημένης τεχνολογίας. Η προ ημερών δήλωση του κ. Κυρανάκη «αυτά παραλάβαμε», ήταν τελικά εσωκομματική αιχμή αλλά και το μεγαλοπρεπέστερο «άδειασμα» της «επιτελικής κυβέρνησης των αρίστων»”, σχολιάζει το ΠΑΣΟΚ, δια του εκπροσώπου του Κ. Τσουκαλά.

Σύμφωνα με το πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης, το πρωτοφανές περιστατικό στο FIR Αθηνών αποδίδεται σε «ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό πολλαπλών ετερογενών διατάξεων και διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Η δυσλειτουργία είχε ως αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμων πομπών, καθώς και την υποβάθμιση ή διακοπή βασικών τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων.

Η πλήρης αποκατάσταση των συστημάτων επιτεύχθηκε μετά από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις, που ακολούθησαν την αναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού. Όπως επισημαίνεται, το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης, χωρίς παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών, ενώ αποκλείστηκε τόσο το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης όσο και κάθε μορφή εξωγενούς κακόβουλης παρέμβασης.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι το υφιστάμενο σύστημα φωνητικών επικοινωνιών της ΥΠΑ βασίζεται σε παρωχημένη τεχνολογία, εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, γεγονός που αυξάνει τους επιχειρησιακούς κινδύνους. Μεταξύ των βασικών εισηγήσεων περιλαμβάνονται η επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP, η ενίσχυση των μηχανισμών άμεσης απόκρισης και εποπτείας, καθώς και η μετεγκατάσταση κρίσιμων εγκαταστάσεων σε καταλληλότερο περιβάλλον.

Το μπλακ άουτ σημειώθηκε το πρωί της Κυριακής 4 Ιανουαρίου, λίγο μετά τις 9, με επίκεντρο τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος». Για λόγους ασφαλείας καθηλώθηκαν πτήσεις, πραγματοποιήθηκαν εκτροπές και χιλιάδες επιβάτες υπέστησαν πολύωρη ταλαιπωρία, έως ότου ο εναέριος χώρος επανέλθει πλήρως σε κανονική λειτουργία αργά το απόγευμα.

ΠΑΣΟΚ

Το ζήτημα της πρωτοφανούς κατάρρευσης της εναέριας κυκλοφορίας και του διεθνούς διασυρμού της χώρας συζητήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής, έπειτα από την κατάθεση επίκαιρης ερώτησης του Αναστάσιου Νικολαΐδη, Βουλευτή Δράμας και υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Υποδομών και Μεταφορών του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.

Ο κ. Νικολαΐδης ανέφερε ότι χρειάστηκε χρονικό διάστημα 10 ημερών για να εκδοθεί το σχετικό πόρισμα, όμως «θα χρειαστεί αρκετά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, και κυρίως συγκεκριμένες ενέργειες από την πλευρά της κυβέρνησης, για να ενισχυθεί η αξιοπιστία της χώρας όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές και να αποκατασταθεί το αίσθημα εμπιστοσύνης από πολίτες και διεθνείς φορείς».
Ακόμη, υπογράμμισε ότι το πρόσφατο περιστατικό αποτελεί το επιστέγασμα της ανικανότητας της πολιτικής της «κυβέρνησης των αρίστων» στις αεροπορικές μεταφορές και πρόσθεσε ότι αναδείχθηκε για ακόμη μια φορά το κρίσιμο ζήτημα της αξιοπιστίας του συστήματος και της παλαιότητας του εξοπλισμού, ο οποίος παραμένει απαρχαιωμένος, ευάλωτος και ανεπαρκώς συντηρημένος.

Ο κ. Νικολαΐδης ζήτησε από την κυβέρνηση «να αναλάβει την ευθύνη για τη διαρκή υποβάθμιση των αεροπορικών μεταφορών στη χώρα μας και την έλλειψη ασφάλειας και αξιοπιστίας, σταματώντας να παρουσιάζει μια πλασματική εικόνα “κανονικότητας”, η οποία εξυπηρετεί μόνο επικοινωνιακές ανάγκες».

Ειδικά, για το περιεχόμενο του πορίσματος ο κ. Νικολαΐδης επεσήμανε ότι αποτελεί κόλαφο για τις ευθύνες της κυβέρνησης, καθώς κάνει λόγο για υποδομές παρωχημένης τεχνολογίας, εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή και χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας. Επιπλέον, στο πόρισμα αναφέρεται ότι είναι αδύνατος ο εκ των υστέρων ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, ενώ αναγνωρίζονται οι καθυστερήσεις κατανόησης του προβλήματος και εξεύρεσης του κατάλληλου τρόπου αντιμετώπισης της δυσλειτουργίας του συστήματος. Επίσης, ο κ. Νικολαΐδης στάθηκε και στο γεγονός ότι, όπως αναφέρεται στο πόρισμα, από το 2019 ο ΟΤΕ είχε ενημερώσει την ΥΠΑ για τα προβλήματα του συστήματος και σχολίασε ότι το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε δεν έγινε τίποτα για την επίλυση του προβλήματος.

Τέλος, ο κ. Νικολαΐδης ανέδειξε τον επαγγελματισμό και την υπευθυνότητα των εργαζομένων, ζητώντας την άμεση υλοποίηση όλων των αιτημάτων που σχετίζονται με την ουσιαστική ενίσχυση της ασφάλειας των πτήσεων στη χώρα μας. Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Χρίστος Δήμας δεν απάντησε στα ουσιώδη ερωτήματα, απέφυγε να εγγυηθεί ρητά για την αξιοπιστία του συστήματος των αεροπορικών μεταφορών στη χώρα μας και επέλεξε να μην αναφερθεί στις ενέργειες που έχουν γίνει από πλευράς κυβέρνησης τα προηγούμενα χρόνια προς την κατεύθυνση αναβάθμισης του συστήματος.

Παράλληλα, αρνήθηκε να προχωρήσει σε στοιχειώδη αυτοκριτική για τη σημερινή κατάσταση και τη γενικότερη απαξίωση στον τομέα των μεταφορών. Αρκέστηκε απλά να παραθέσει σημεία του πορίσματος και να αναφερθεί στο σχέδιο δράσης, το οποίο βέβαια προέκυψε υπό το καθεστώς επιτήρησης της χώρας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αφορούν το απώτερο μέλλον και δεν μπορούν να επιφέρουν άμεση λύση στα προβλήματα των αεροπορικών μεταφορών στη χώρα μας, τα οποία παραμένουν, με αδιαμφισβήτητη ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας», καταλήγει.

ΣΥΡΙΖΑ

Στην παραίτηση του διοικητή της ΥΠΑ Γιώργου Σαουνάτσου αναφέρεται με ανακοίνωση του ο αρμόδιος τομεάρχης Υποδομών και Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος υποστηρίζοντας ότι «η παραίτηση μετά το χάος στο FIR Αθηνών, δεν αποτελεί πράξη ευθύνης, αλλά μια συνειδητή κυβερνητική επιλογή στεγανοποίησης της ευθύνης, με τη θυσία ενός διοικητικού προσώπου, ώστε να μην ανοίξει η ουσιαστική συζήτηση: η πολιτική ευθύνη για την κατάσταση της αεροναυτιλίας».

Ακολούθως εξηγεί: «Χρειάστηκε ένα διεθνές φιάσκο για να παραδεχθεί η κυβέρνηση την πραγματική κατάσταση των κρίσιμων συστημάτων, την ώρα που οι τεκμηριωμένες προειδοποιήσεις των εργαζομένων και οι επαναλαμβανόμενες βλάβες είχαν επιδεικτικά αγνοηθεί. Το περιστατικό δεν ήταν απρόβλεπτο. Ήταν προαναγγελθέν». Σημειώνει ακόμη ότι «Ο έλεγχος του FIR Αθηνών, ενός από τους πλέον κρίσιμους εναέριους κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, εξακολουθεί να στηρίζεται σε τεχνολογία περασμένων δεκαετιών και σε υποστελεχωμένες υπηρεσίες, την ώρα που άλλες χώρες με αντίστοιχες υποδομές έχουν προχωρήσει στον αναγκαίο εκσυγχρονισμό».

Συμπυκνώνοντας υποστηρίζει: «Όσο δεν δίνονται σαφείς απαντήσεις για το πού κατευθύνθηκαν τα έσοδα των τελών αεροναυτιλίας, ποιες πολιτικές αποφάσεις οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα εκσυγχρονισμού, καμία παραίτηση δεν λύνει το πραγματικό πρόβλημα». Σημειώνει τέλος ότι η κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει στο αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για έκτακτη σύγκληση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου «για το πρωτοφανές περιστατικό γενικευμένου μπλακ άουτ στο FIR της χώρας και τη συνολική, ανησυχητική κατάσταση στην ΥΠΑ».

Νίκη

“Η αναστολή λειτουργίας του FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 κατέγραψε μία από τις σοβαρότερες διακοπές επιχειρησιακής συνέχειας στον τομέα της εναέριας κυκλοφορίας των τελευταίων δεκαετιών. Για αρκετές ώρες, ο ελληνικός εναέριος χώρος τέθηκε σε καθεστώς πλήρους περιορισμού, με τις επικοινωνίες να καθίστανται προβληματικές και την εναέρια κυκλοφορία να αναστέλλεται προληπτικά, έως ότου αποκατασταθεί η λειτουργία κρίσιμων συστημάτων.

Το επίσημο πόρισμα της Ειδικής Επιτροπής Διερεύνησης αποτυπώνει ότι το περιστατικό δεν αποτέλεσε μεμονωμένη τεχνική δυσλειτουργία, αλλά το αποτέλεσμα συσσωρευμένων αδυναμιών σε υποδομές και διαδικασίες που υποστηρίζουν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς δημόσιας ασφάλειας.

Το περιστατικό οδήγησε σε εφαρμογή καθεστώτος zero rate στον ελληνικό εναέριο χώρο για αρκετές ώρες, έως ότου αποκατασταθεί η δυνατότητα επικοινωνίας. Η Επιτροπή περιγράφει ότι η κρίση εκδηλώθηκε στις 08:58, όταν στα Κέντρα Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας διαπιστώθηκε εκτεταμένο μπλοκάρισμα ραδιοσυχνοτήτων. Οι κύριες, οι εφεδρικές και οι συχνότητες έκτακτης ανάγκης καταλήφθηκαν από συνεχόμενο θόρυβο, με αποτέλεσμα τη σοβαρή υποβάθμιση της επικοινωνίας αέρος-εδάφους και την ταυτόχρονη διακοπή τηλεπικοινωνιακών ζεύξεων εδάφους-εδάφους, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στη διασύνδεση με γειτονικά FIR και διεθνή αεροδρόμια”, σημειώνει ο επικεφαλής της “Νίκης” Δημήτρης Νατσιός.