Πόσο κοστίζουν στη Γερμανία τα επιδόματα στους μετανάστες και πρόσφυγες

Είναι μάταιο, πολύ περισσότερο αν ο υποτιθέμενος κάτοχος και πάροχος τέτοιων στοιχείων είναι μια κυβέρνηση, ο πρωθυπουργός – και θιασώτης του πολυπολιτισμού – της οποίας θεωρεί ότι στην Ελλάδα δεν υφίσταται μεταναστευτικό ζήτημα, συνεπικουρούμενος μάλιστα ως προς αυτό και από το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολίτευσης, που κάποτε διακρίθηκε για την πολιτική της, των “ανοιχτών συνόρων”.  

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ως είθισται, το μόνο που μπορεί να κάνει κάποιος ενδιαφερόμενος, είναι να προσπαθήσει να βρει κάποια ανάλογα στοιχεία, που υπάρχουν σε άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες υποδοχής μεταναστών με “ανάλογη μεταναστευτική πολιτική”. Μήπως αποκομίσει έτσι έστω κάποια γενικά συμπεράσματα και τάσεις για την Ελλάδα, η οποία φιλοξενεί έναν πολύ σημαντικό αριθμό μεταναστών-προσφύγων και εξακολουθεί να είναι προορισμός και νέων μεταναστευτικών ροών. Και μια τέτοια χώρα που ενδείκνυται για ευνόητους, οργανωτικούς λόγους, είναι η Γερμανία.

Αυτό που προηγείται όμως είναι πάντα μια έστω γρήγορη ματιά και στα όσα συμβαίνουν στις Βρυξέλλες, που ως γνωστόν δίνουν τον “τόνο” και στο μεταναστευτικό. Σύμφωνα λοιπόν με μια πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, οι αιτούντες άσυλο σε μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δικαιούνται την εξασφάλιση από την χώρα υποδοχής ενός “εύλογου βιοτικού επιπέδου”. Ακόμα και αν η αίτηση απορριφθεί, αυτή “η εξασφάλιση” παραμένει ένα “γεγονός που διασφαλίζει επίσης την προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας των αιτούντων.” 

Πως εννοείται το “εύλογο βιοτικό επίπεδο”

Στο “εύλογο βιοτικό επίπεδο” περιλαμβάνονται τουλάχιστον: Στέγαση, ιατρική περίθαλψη και ασφάλεια υγείας, τρόφιμα, ένδυση, έξοδα μεταφοράς-μετακίνησης, προϊόντα υγιεινής, ακόμη και κινητό τηλέφωνο. Εν προκειμένω, η δικαστική απόφαση αφορούσε την προσφυγή ενός Αφγανού πρόσφυγα, του οποίου η αίτηση ασύλου είχε προηγουμένως απορριφθεί οριστικά στη Γερμανία, μετά από πενταετή επεξεργασία της αίτησης, καθώς η πρώτη αίτηση ασύλου του ήταν στη Ρουμανία. Μια περίπτωση που αφορά άμεσα και την Ελλάδα, που σαν χώρα συνόρων γίνεται πολύ συχνά πρώτη χώρα εισόδου χιλιάδων παράνομων μεταναστών κάθε χρόνο. 

Στην ίδια περίπου περίοδο που ανακοινώθηκε η παραπάνω απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δημοσιεύτηκαν από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας τα επίσημα ετήσια στατιστικά στοιχεία για τα εθνικά επιδόματα στη βάση του “νόμου περί επιδομάτων αιτούντων ασύλου” στη Γερμανία. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία το γερμανικό κράτος κατέβαλε μόνο για το 2024 το όχι ευκαταφρόνητο ποσό των 6,7 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κοινωνικά επιδόματα, μόνο για το σχεδόν μισό εκατομμύριο αιτούντων άσυλο στη Γερμανία. Κατά μέσο όρο, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1.275 ευρώ το μήνα για κάθε δικαιούχο. Σημειωτέον ότι, περίπου 6,7 δισεκατομμυρίων € είναι και ο ετήσιος προϋπολογισμός του γερμανικού υπουργείου “Στέγασης, αστικής ανάπτυξης και κατασκευών”. 

Από την 1η Ιανουαρίου οι πληρωμές κοινωνικής βοήθειας στη Γερμανία αυξήθηκαν για μια ακόμα φορά τα τελευταία χρόνια. Έτσι, μια δικαιούχος οικογένεια με τρία ανήλικα παιδιά, λαμβάνει πλέον μηνιαίο κοινωνικό επίδομα περίπου 1.830 ευρώ.

Βέβαια, αυτές δεν είναι οι μοναδικές παροχές κοινωνικής πρόνοιας για τους μετανάστες. Οι αιτούντες άσυλο δικαιούνται και εφάπαξ επιχορηγήσεις, το ύψος των οποίων διαφοροποιείται ελαφρώς από κρατίδιο σε κρατίδιο. Έτσι, για παράδειγμα, το Βερολίνο παρέχει “βοηθήματα για πρόσθετες ανάγκες” όπως αρχικό επίδομα ενδυμασίας (400 € για γυναίκες και παιδιά και 376 € για άνδρες), αρχικό επίδομα επίπλωσης διαμερίσματος (1.499 € ανά άτομο και 3.424 € για οικογένεια 5 ατόμων), ρούχα εγκυμοσύνης (250 €), αρχικό εξοπλισμό μωρού (531 €) κλπ. Επιπλέον, μπορούν να υποβληθούν αιτήματα επιχορήγησης σε διαφορετικές περιόδους της ζωής των αιτούντων άσυλο, όπως για μετακόμιση, οικιακές συσκευές, θεραπευτικό εξοπλισμό κ.α.   

Σημειωτέον ότι, όλα αυτά τα επιδόματα δεν παρέχονται μόνο κατά τη διάρκεια εξέτασης του αιτήματος ασύλου, η οποία μπορεί να διαρκέσει από μερικούς μήνες έως και αρκετά χρόνια, αλλά και πέραν αυτού, σε περίπτωση έφεσης ή χορήγησης προσωρινής άδειας παραμονής στη Γερμανία.

Γερμανία: Παράδεισος για τους μετανάστες

Εφόσον οι αιτούντες άσυλο λαβαίνουν κοινωνικές παροχές για περισσότερο από 36 μήνες, αυτές δεν μειώνονται, αλλά τουναντίον προσαρμόζονται κατά περίπτωση στο επίπεδο επιδομάτων που ισχύει για τους Γερμανούς πολίτες, μεταξύ των οποίων και μετανάστες που απέκτησαν στο μεταξύ την γερμανική υπηκοότητα ή ιθαγένεια.

Όλα τα παραπάνω, ισχύουν αποκλειστικά για την κατηγορία “μετανάστες αιτούντες άσυλο” στη Γερμανία και που βεβαίως είναι μία μόνο από τις πολλές κατηγορίες μεταναστών ανάμεσα στο 20-25% του πληθυσμού που έχει “μεταναστευτική ρίζα” στη Γερμανία. Μιας πλούσιας δηλαδή ευρωπαϊκής χώρας, που για πολλούς θεωρείται ως “μεταναστευτικός παράδεισος”.  

Για παράδειγμα, από την κύρια επιδοματική κατηγορία κοινωνικής πρόνοιας “Βασική εισοδηματική στήριξη” μπορούν να επωφελούνται, όχι μόνο “αναξιοπαθούντες” στα όρια της φτώχειας Γερμανοί πολίτες, οι Ουκρανοί και άλλοι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, αλλά ακόμη και εκείνοι οι μετανάστες που έχει απορριφθεί το αίτημα ασύλου που κατέθεσαν, αλλά διαθέτουν πιστοποιητικό ελεύθερης διέλευσης συνόρων.

Εφόσον ληφθούν υπόψη και αυτά τα στοιχεία είναι προφανές ότι το πραγματικό κόστος της γερμανικής μεταναστευτικής πολιτικής και των ανάλογων ευρωπαϊκών κατευθύνσεων δεν μπορεί να πιστοποιηθεί με ασφάλεια. Το σίγουρο είναι ότι τα προαναφερθέντα 6,7 δισεκατομμύρια €/έτος μόνο για τους αιτούντες άσυλο στη Γερμανία είναι ένα μόνο μέρος των συνολικών δαπανών για τους μετανάστες/πρόσφυγες. 

Μετά την φάση παροχής ασύλου (επιτυχούς ή και μη), οι μετανάστες έχουν τη δυνατότητα να μεταβούν σε άλλα συστήματα παροχής κοινωνικών επιδομάτων και κοινωνικής βοήθειας του γερμανικού κράτους, μια και οι απελάσεις όσων απορρίφτηκε το αίτημά τους είναι ελάχιστες συγκριτικά. Ως προς αυτό, οι μετανάστες έχουν βεβαίως πάντα την αρωγή και την νομική και ψυχολογική υποστήριξη μιας ανθούσας μεταναστευτικής βιομηχανίας, των μεταναστευτικών λόμπυ, της προτεσταντικής (κυρίως) εκκλησίας, κάποιων “προοδευτικών” γερμανικών κομμάτων και ενός μεγάλου κατά βάση κρατικοδίαιτου δικτύου ΜΚΟ.

Η ελληνική πραγματικότητα

Οπότε γίνεται σαφές ότι ακόμα και στην καλά “οργανωμένη” Γερμανία η συνολική οικονομική αποτίμηση της συντελούμενης μετανάστευσης (παράνομης και μη) μπορεί να ξεκινήσει ουσιαστικά από εκεί που τελειώνουν τα ακριβή στατιστικά στοιχεία για τους αιτούντες άσυλο, που είναι και σχετικά εύκολα να καταμετρηθούν: 6,7 δισ. €/έτος. Η πραγματική δύσκολη άσκηση ξεκινά όμως μέσα στο πολυδαίδαλο γερμανικό σύστημα κοινωνικών παροχών, όπου μπορούν να ενταχτούν διάφορες κατηγορίες αιτούντων, Γερμανών και μη! 

Με αυτά τα “γερμανικά δεδομένα” στο μεταναστευτικό, το να περιμένει κανείς να ακούσει έστω μερικώς αξιόπιστα στοιχεία για την μετανάστευση στην Ελλάδα, φαντάζει όντως μια δυσάρεστη άσκηση ματαιοπονίας. 

Μακάρι να μην είναι όμως έτσι. Τουλάχιστον τώρα έχουμε όμως την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το “επαρκές βιοτικό επίπεδο” ενός μετανάστη που το δικαιούται νόμιμα, είναι κάτι μετρήσιμο και δεν κρύβεται, ούτε αποσιωπάται. Αρκεί βέβαια να βρεθεί κάποιος φορέας να το ζητήσει θεσμικά από τους κατέχοντες την εξουσία για να το μάθει και ο κάθε φορολογούμενος και μη πολίτης. Θα άξιζε τον κόπο… ενόψει και των επερχόμενων εκλογών.