Σκιές ξένης επιρροής στις ελληνικές εκλογές του 2023

Η υπόθεση, η οποία εκτυλίσσεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα φορτισμένη για την ελληνική πολιτική σκηνή λόγω του σκανδάλου των υποκλοπών, θυμίζει περισσότερο σενάριο πολιτικού θρίλερ παρά μια συνηθισμένη ιστορία προεκλογικής στρατηγικής. Η χρονική αφετηρία της υπόθεσης τοποθετείται στα τέλη του 2022, λίγους μήνες πριν από τις διπλές εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου 2023. Όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές που επικαλείται η Haaretz, ο Ισαάκ Herzog φέρεται να ζήτησε από σύμβουλό του –πιθανότατα τον Sander– να έρθει σε επαφή με τον Σταύρο Παπασταύρου, υψηλόβαθμο στέλεχος της ΝΔ και στενό συνεργάτη του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Στόχος των επαφών αυτών ήταν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η δημιουργία διαύλου επικοινωνίας μεταξύ ισραηλινών συμβούλων και της ελληνικής προεκλογικής ομάδας. Όλες οι κινήσεις έγιναν με απόλυτη μυστικότητα, καθώς η ελληνική πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική λόγω του απόηχου του λεγόμενου “Greek Watergate”, του σκανδάλου των παρακολουθήσεων με χρήση ισραηλινής τεχνολογίας. Δεν είναι τυχαίο ότι λίγους μήνες νωρίτερα, τον Αύγουστο του 2022, είχαν οδηγηθεί σε παραίτηση τόσο ο διοικητής της ΕΥΠ όσο και ο γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού, εν μέσω αποκαλύψεων για παρακολουθήσεις πολιτικών, δημοσιογράφων και κρατικών αξιωματούχων.

Ο ρόλος των Ισραηλινών συμβούλων

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, Ισραηλινοί σύμβουλοι ταξίδεψαν αρκετές φορές στην Ελλάδα στο πλαίσιο της προεκλογικής περιόδου. Μεταξύ αυτών αναφέρεται ο Einhorn, στενός συνεργάτης του Herzog, ο οποίος φέρεται να συμμετείχε σε τουλάχιστον δύο συναντήσεις με ελληνικής πλευράς στελέχη. Όπως αναφέρουν πηγές με γνώση των γεγονότων, ο Einhorn παρουσίασε υπηρεσίες της εταιρείας Perception και αποζημιώθηκε «με κάποιον τρόπο», χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται η μορφή ή το ύψος της αμοιβής.

Άλλες πηγές σημειώνουν ότι η εμπλοκή του περιορίστηκε σε προπαρασκευαστικές συναντήσεις και όχι στην ίδια την εκλογική καμπάνια. Η ισραηλινή συνεισφορά, σύμφωνα με το άρθρο, επικεντρωνόταν κυρίως στον τομέα της ψηφιακής επιρροής: στρατηγικές για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη στοχευμένη επικοινωνία και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης στο διαδίκτυο. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: η ΝΔ δεν πέτυχε αυτοδυναμία στον πρώτο γύρο των εκλογών, ωστόσο επικράτησε στον δεύτερο και ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχημάτισε εκ νέου κυβέρνηση. Ο Σταύρος Παπασταύρου ανέλαβε στη συνέχεια το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, ο Ισαάκ Herzog ενημερωνόταν τακτικά από στενό του συνεργάτη για την πορεία της ελληνικής καμπάνιας – στοιχείο που, εφόσον επιβεβαιωθεί, προσθέτει μια ακόμη διάσταση στις ήδη σύνθετες ελληνοϊσραηλινές σχέσεις. Πέρα από τις επιμέρους λεπτομέρειες, η υπόθεση ανοίγει ένα ευρύτερο και ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα: πού τελειώνει η πολιτική συνεργασία και πού αρχίζει η ανεπίτρεπτη ξένη παρέμβαση σε μια εθνική εκλογική διαδικασία. Ερωτήματα που, προς το παρόν, παραμένουν αναπάντητα – αλλά δύσκολα θα μείνουν χωρίς πολιτικό αντίκτυπο.

Η απάντηση από τον Χέρτζογκ

Σε απάντησή του ο γραφείο του ισραηλινού προέδρου έσπευσε να αρνηθεί κατηγορηματικά την κάθε εμπλοκή σημειώνοντας ότι «ο πρόεδρος δεν είχε καμία προηγούμενη εμπειρία, ούτε έχει σήμερα με τον κ. Παπασταύρου» και πως δεν συμμετείχε σε καμία δραστηριότητα στην Ελλάδα. Η σχετική έρευνα της εφημερίδας, ωστόσο, καταγράφει ότι η αρχική επαφή έγινε με πρωτοβουλία του ίδιου του προέδρου του Ισραήλ. Παρά τις διαψεύσεις, η έρευνα της Haaretz καταγράφει ότι η αρχική επαφή πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας του Χέρτζογκ προς τον Σάντερ και ότι ο Παπασταύρου αποτέλεσε το κομβικό πρόσωπο που χειρίστηκε τις συνεννοήσεις πριν και μετά τις εκλογές, μια περίοδο όπου το σκάνδαλο των υποκλοπών είχε ήδη πλήξει τη δημόσια εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Οι εν λόγω αποκαλύψεις έφεραν την έντονη αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ όπως σε ανακοίνωση του ασκεί οξεία κριτική προς την κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η ανακοίνωση: «Η αποκάλυψη της εφημερίδας Haaretz για συνεργασία στελεχών της ΝΔ, όπως ο νυν υπουργός κ. Παπασταύρου, προ των εκλογών του 2023 με ισραηλινά κέντρα και στελέχη που ειδικεύονται στην πολιτική επικοινωνία και την χειραγώγηση της κοινής γνώμης, μπορεί να περνάει στα ψιλά αλλά συνιστά μείζον ζήτημα δημοκρατίας.

»Εν μέσω ενός σκανδάλου υποκλοπών, που το Μαξίμου και ιδιωτικά συμφέροντα στοχοποίησαν, παρακολούθησαν και παγίδευσαν υπουργούς, βουλευτές, επιχειρηματίες, αλλά και την ηγεσία του Στρατού, κάνοντας χρήση παράνομης ισραηλινής τεχνολογίας, οι αποκαλύψεις αυτές είναι ενδεικτικές για το πώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης οργάνωσε και κέρδισε την άνοδο του στην εξουσία. Ο κ. Μητσοτάκης θα μείνει στην ιστορία ως ο πρωθυπουργός των παράκεντρων, της διαπλοκής και των μυστικών συμβούλων επικοινωνίας».

Να δώσουν εξηγήσεις

Για μια βαθιά ανησυχητική εικόνα κάνει λόγο από την πλευρά της η Νέα Αριστερά, καταγγέλλοντας πως ο πρωθυπουργός εμφανίζεται πολιτικά δέσμιος και ελεγχόμενος από την ισραηλινή πολιτική ηγεσία. Αναλυτικά: «Οι αποκαλύψεις της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz για παρασκηνιακή εμπλοκή στενών συνεργατών του Προέδρου του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ στην προεκλογική εκστρατεία της ΝΔ απαιτούν άμεσες απαντήσεις από την ελληνική κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, το δημοσίευμα αποκαλύπτει απειλές, παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις και μια συνολικότερη εικόνα αδιαφανούς πολιτικής διαπλοκής γύρω από τον ισραηλινό κρατικό μηχανισμό.

»Ο Κυριάκος Μητσοτάκης οφείλει να απαντήσει καθαρά:

– Υπήρξε ή όχι εμπλοκή Ισραηλινών συμβούλων σε προεκλογικές δραστηριότητες της Νέα Δημοκρατία;– Ποιος έδωσε την πολιτική έγκριση για μυστικές επαφές όπως του κ. Παπασταύρου και άλλων, με πρόσωπα που συνδέονται άμεσα με το ισραηλινό πολιτικό κατεστημένο;

– Τι είδους υπηρεσίες παρασχέθηκαν στον τομέα της «διαδικτυακής επιρροής» και με ποιο θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο;

– Πώς διασφαλίστηκε ότι δεν υπήρξε παραβίαση της εκλογικής νομοθεσίας και της εθνικής κυριαρχίας;

»Η εικόνα που αναδύεται είναι βαθιά ανησυχητική. Ο κ. Μητσοτάκης εμφανίζεται πολιτικά δέσμιος και ελεγχόμενος από την πολιτική ηγεσία ενός κράτους που διεθνώς κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου και κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Η άκριτη ευθυγράμμιση της ελληνικής κυβέρνησης με το κράτος του Ισραήλ, είτε στην εξωτερική πολιτική είτε –όπως φαίνεται πλέον– και στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, εκθέτει τη χώρα και υπονομεύει τη δημοκρατία. Η Νέα Αριστερά ζητά να δώσει εξηγήσεις ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Παπασταύρου και όποιος άλλος εμπλεκόμενος. Η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με μυστικούς συμβούλους, σκιώδεις συμφωνίες και ξένες παρεμβάσεις».