Στήνουν διπολισμό Μητσοτάκη-Τσίπρα – Ο Σαμαράς και το φάντασμα του Ειδικού Δικαστηρίου

Το ενδεχόμενο να πέσει η ΝΔ κάτω από το 25% στις εκλογές, όποτε και αν τις κάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανοίγει τον ασκό του Αιόλου των πολιτικών και εσωκομματικών εξελίξεων. Ο Δρυμιώτης εν ολίγοις είπε ότι εάν η ΝΔ πέσει κάτω από 25% θα εκλέξει 75 βουλευτές και οι αντίπαλοι του Μητσοτάκη θα έχουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να τον παραπέμψουν στο Ειδικό Δικαστήριο για την υπόθεση των υποκλοπών.

Προφανώς το είπε για να προκαλέσει συσπείρωση των ψηφοφόρων περί τον Μητσοτάκη, αλλά μάλλον θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα. Ή τουλάχιστον έτσι το διάβασε το Μέγαρο Μαξίμου, που έσπευσε να αποσύρει τις σχετικές δηλώσεις και να κόψει την συζήτηση εν τη γενέσει. 

Διερεύνηση των δύσοσμων υποθέσεων 

Το εάν θα υπάρχει από μία επόμενη κυβέρνηση διερεύνηση των δύσοσμων υποθέσεων – όχι μόνο των υποκλοπών, αλλά και οικονομικών σκανδάλων – είναι ένα ανοιχτό ερώτημα. Δίχως αναφορά σε Ειδικό Δικαστήριο, το έχει υπαινιχθεί σε δηλώσεις του ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Υπάρχουν δύο βασικά επιχειρήματα υπέρ της αναδρομικής λογοδοσίας: Ότι εάν δεν υπάρξει τότε θα αποτελέσει προηγούμενο για όλες τις επόμενες κυβερνήσεις, με κίνδυνο να παγιωθούν οι αντιδημοκρατικές και αντιθεσμικές τακτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Το δεύτερο είναι οικονομικού περιεχομένου. Με την οικονομική κατάσταση της χώρας να επιδεινώνεται τα επόμενα χρόνια (είναι αποκαλυπτικό το επίσημο μεσοπρόθεσμο 2026-2029 που έχει κατατεθεί στις Βρυξέλλες) η όποια επόμενη κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει δυσκολίες. Η απόδοση ευθυνών στους πραγματικά υπαίτιους, προβάλλει ως απαραίτητη συνθήκη προκειμένου να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που αναπόφευκτα θα υπάρξουν. 

Άμεσες πολιτικές παρενέργειες 

Αλλά και δίχως τις εκτιμήσεις αυτές που εκτείνονται σε δεύτερο χρόνο, το 25% προκαλεί άμεσες πολιτικές και εσωκομματικές παρενέργειες. Με βάση τις δημοσκοπήσεις, η ΝΔ έχει απωλέσει οριστικά την προοπτική της αυτοδυναμίας. Οι συστημικοί δημοσκόποι προσπαθούν να συντηρήσουν την εντύπωση ότι το 30% είναι εφικτό. Στην πραγματικότητα η ΝΔ δίνει μάχη να κρατηθεί πάνω από το 25% και ιδανικά να πιάσει το ποσοστό των ευρωεκλογών.

Εν πολλοίς θα εξαρτηθεί από τον αστάθμητο παράγοντα της αποχής και από την επίπτωση που θα έχει το προαναγγελθέν κόμμα Σαμαρά. Εφόσον πετύχει αυτό το ποσοστό, ο Μητσοτάκης, αν και σημαντικά αποδυναμωμένος, διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων και ελέγχει την διαδικασία στο εσωτερικό του κόμματος του, σε συνάφεια με τις διεργασίες και τις αναζητήσεις για σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας την επομένη των εκλογών. 

Εάν πέσει κάτω από το 25% τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Ο Μητσοτάκης θα δεχθεί έντονη πίεση, τόσο από το εσωτερικό της ΝΔ, όσο και από τους άλλους πολιτικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες, προκειμένου να αποχωρήσει ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον σχηματισμό κυβέρνησης – αφού κανείς από τα παλιά και νέα κόμματα δεν συνεργάζεται μαζί του. Από το περιβάλλον του Νίκου Δένδια ήδη την επομένη του Συνεδρίου της ΝΔ διέρρευσε ότι στην περίπτωση που πέσει κάτω από το 25%, αυτομάτως τίθεται θέμα διαδοχής. 

Μητσοτάκης εναντίον Τσίπρα 

Παράλληλα τείνει να διαμορφωθεί η εντύπωση ενός νέου διπολισμού με την άνοδο της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Δημοσκοπικά πάντα η ΕΛΑΣ παγιώνεται στην δεύτερη θέση, αφήνοντας πίσω το ΠΑΣΟΚ και ξεκαθαρίζει το τοπίο στην ευρύτερη Κεντροαριστερά. Το ερώτημα είναι μέχρι που μπορεί να φθάσει και εάν μπορεί να απειλήσει τη ΝΔ. Ήδη οι μετρήσεις και οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι αγγίζει το 17%-18%, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί ανοδική τάση. Το σημαντικότερο που της δίνουν οι μετρήσεις είναι ότι η διαφορά με τη ΝΔ είναι πια μονοψήφια.

Ο Τσίπρας ξεκαθάρισε τις θέσεις του με την πρόσφατη συνέντευξη του: Δεν συνεργάζεται πριν τις εκλογές με κανέναν, όποιος θέλει προσχωρεί και αν είναι βουλευτής πρώτα αφήνει την έδρα του. Επιπλέον είπε ότι στόχος είναι η νίκη στις εκλογές, ακόμη και αν χρειαστούν δεύτερες κάλπες. Βγάζει έτσι την ΕΛΑΣ από την εξίσωση του σχηματισμού μίας κυβέρνησης συνεργασίας, εάν δεν είναι εκείνος πρώτος και δεν θέτει τους όρους του. Κάπως έτσι πετάει το μπαλάκι στο ΠΑΣΟΚ που δέχεται διπλή πλέον πίεση.

Το Μέγαρο Μαξίμου προβάλλει τον “κίνδυνο Τσίπρα”, όχι μόνο για να συσπειρώσει τους δικούς της ψηφοφόρους. αλλά εξίσου για να απευθυνθεί στο “νεοφιλελέ” κοινό του ΠΑΣΟΚ. Σε ένα ακραίο σενάριο που διαχέουν κάποιοι δημοσκόποι, οι “αντιτσίπρα” ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ μπορεί να αρχίσουν να το εγκαταλείπουν πριν τις εκλογές προς τη ΝΔ (ενώ οι αριστερόστροφοι προς την ΕΛΑΣ), καθηλώνοντας το σε μονοψήφια ποσοστά και ενισχύοντας τις φυγόκεντρες και διασπαστικές τάσεις. Σε ένα εναλλακτικό σενάριο, μετά το προσωρινό φούσκωμα της ΕΛΑΣ θα την εμφανίσουν να υποχωρεί και να δίνει ξανά μάχη με το ΠΑΣΟΚ.

Και στα δύο σενάρια θα εμφανίσουν την ΝΔ να ενισχύεται και να στοχεύει στο 30%. Το ΠΑΣΟΚ αντιδρά σπασμωδικά και αμήχανα εξαπολύοντας επιθέσεις στον Τσίπρα, που δείχνει να επιλέγει την στρατηγική να το αγνοεί και να απαντά στην κυβέρνηση. 

Ο παράγων Σαμαράς 

Τα σενάρια αυτά δεν λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις, όχι μόνο δημοσκοπικές, αλλά και ευρύτερα πολιτικές που θα έχει το κόμμα Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός, πέρα από το στοχεύει σε ένα καλό ποσοστό, επιδιώκει να γίνει “game changer” και να επανατοποθετήσει την ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Μπαίνει έστω και έμμεσα στο εσωκομματικό παιχνίδι στη ΝΔ, αυξάνοντας την πίεση για αποχώρηση του Μητσοτάκη, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για αποκατάσταση της ενότητας της παράταξης και κυρίως να διατηρήσουν την εξουσία.

Από την άλλη ο πρώην πρωθυπουργός όσο καθυστερεί τόσο κινδυνεύει να βρεθεί απέναντι σε μία διαμορφωμένη νέα κατάσταση, που θα προσδιορίζεται από το δίπολο ΝΔ-Μητσοτάκης και ΕΛΑΣ-Τσίπρας. Η συνθήκη αυτή προς το παρόν ικανοποιεί και το Μέγαρο Μαξίμου, γιατί πέρα από το ότι ενισχύει την συσπείρωση, εκτιμά ότι η δυναμική της ΕΛΑΣ είναι περιορισμένη και σε κάθε περίπτωση κάτω από το 20%. Δεν λαμβάνει όμως υπόψη, ακόμη και για ψυχολογικούς λόγους, την ένταση του αιτήματος απαλλαγής από το καθεστώς Μητσοτάκη που κερδίζει έδαφος στην κοινωνική συνείδηση. 

Δυσοίωνες εξελίξεις 

Σε σημαντικό βαθμό οι υπολογισμοί των κομματικών επιτελείων αδυνατούν να ανιχνεύσουν τις βαθύτερες διαθέσεις του κοινωνικού σώματος, ενώ μερικώς μόνο λαμβάνουν υπόψη τις γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Η κυβέρνηση δεν μπορεί και είναι αμφίβολο εάν θέλει να ελέγξει την ακρίβεια. Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι πάνω από 5%, 50% πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Τα τρόφιμα στην Ελλάδα είναι 5% ακριβότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 32% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27. Το υψηλό ενεργειακό κόστος μετακυλίεται στην παραγωγική διαδικασία και στην κατανάλωση. 

Δυσκολίες όμως διαφαίνονται και στο πεδίο των ελληνοτουρκικών. Η δήλωση Τραμπ ότι η Τουρκία είναι σημαντικό μέλος του ΝΑΤΟ και ότι θα πάει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα για να συναντηθεί με τον Ερντογάν και θα του έχει ένα μεγάλο δώρο, τορπιλίζει την όλη προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη. Αλλά τινάζει στον αέρα και το αφήγημα ότι η προσέγγιση με τον Νετανιάχου αλλάζει το στάτους στην ευρύτερη περιοχή και “στριμώχνει τον Ερντογάν”. 

Δεν είναι όμως μόνο ο Μητσοτάκης που έπεσε έξω στην ανάγνωση των εξελίξεων σε σχέση με το Ισραήλ…