Θα επικρατήσουν οι σοσιαλιστές στο αμερικανικό Δημοκρατικό Κόμμα;
08/11/2026
Ενώ στο διεθνές μιντιακό προσκήνιο προβάλλονται και ανιχνεύονται οι επιπτώσεις από την διπλή πολιτική ανατροπή στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με την ταυτόχρονη αλλαγή πλειοψηφίας στη Βουλή και τη Γερουσία –ανατροπή που έχει συμβεί μόνο τρεις φορές μεταπολεμικά– μία άλλη μείζονος σημασίας ανατροπή συνέβη εντός του Δημοκρατικού Κόμματος με την εντυπωσιακή ενίσχυση της αριστερής πτέρυγας (Progressives)…
Αν και είναι νωρίς να εκτιμήσει κανείς εάν, πότε και πώς οι σοσιαλιστές θα επιχειρήσουν να ελέγξουν το Δημοκρατικό Κόμμα, πάρα πολλά κρίσιμα ζητήματα θα εξαρτηθούν από το τι θα γίνει σε αυτό. Από το τι θα κάνει ο Τραμπ με το Ιράν, μέχρι το αν θα επιχειρηθεί η αποπομπή του (Impeachment) από την προεδρία, ή ακόμη εάν θα τεθούν σοβαροί περιορισμοί στην εξάπλωση των Κέντρων Δεδομένων (data center) θα εξαρτηθούν εν πολλοίς από τις εξελίξεις στο Δημοκρατικό Κόμμα.
Για παράδειγμα, στις εκλογές έγιναν περί τα 50 τοπικά δημοψηφίσματα σε περισσότερες από 10 Πολιτείες (μεταξύ των οποίων το Οχάιο, το Ιλινόις, η Καλιφόρνια, το Κάνσας, το Ουισκόνσιν, το Μέιν κ.ά.) στο επίκεντρο των οποίων ήταν ο περιορισμός, ή και το πάγωμα αδειών, ή ακόμη και η πλήρης απαγόρευση ή αυστηρότερες απαιτήσεις έγκρισης εγκατάστασης data center στις περιοχές που έγιναν τα δημοψηφίσματα. Πάνω από το 95% των ψηφοφοριών κατέληξαν σε αποτελέσματα που μπλοκάρουν ή περιορίζουν την ανάπτυξή τους.
Κύρια επιχειρήματα ήταν η τεράστια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και ο φόβος για αύξηση του κόστους του ρεύματος για τα νοικοκυριά, η τεράστια κατανάλωση νερού για την ψύξη των συστημάτων και η περιβαλλοντική όχληση από τον θόρυβο των συστημάτων εξαερισμού και ψύξης. Αν και το sell-off της 6ης Νοεμβρίου μετοχών τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης (AI) δεν αποδίδεται ευθέως στα εν λόγω δημοψηφίσματα, οι ανησυχίες των επενδυτών για αυστηρότερους κανονισμούς και πιθανή επιβράδυνση της κατασκευής νέων κέντρων δεδομένων εξανέμισαν περίπου τρία τρισ. δολάρια από τη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών…
Σε κάθε περίπτωση, οι ενδιάμεσες εκλογές είναι ένα είδος δημοψηφίσματος για κάθε πρόεδρο και ναι μεν μπορεί ο Τραμπ να διαλαλεί πως «δεν αισθάνεται ένοχος» και ότι «μπορεί να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς» έστω κι αν φωτογραφίζεται στο Οβάλ Γραφείο με το καπέλο που γράφει VETO, όμως αυτό που έχει από εδώ και πέρα σημασία είναι ότι «θα είναι ακόμα πιο αποφασισμένος να σταματήσει τη ριζοσπαστική Αριστερά». Σε αυτό το σημείο ξεκινάει μια μεγάλη σύγκρουση μέσα στις ΗΠΑ. Δηλαδή έχουμε εσωτερικούς πολέμους και στα δύο κόμματα. Στους Ρεπουμπλικάνους έχει ξεσπάσει το blame game ως εναρκτήριο λάκτισμα για την κούρσα διαδοχής, στους Δημοκρατικούς έχουμε την ενίσχυση των ριζοσπαστών και σοσιαλιστών που θέλουν να πάρουν τη ρεβάνς από το ταυτισμένο με τις τράπεζες σύστημα Κλίντον.
Τι παίζεται με την αριστερή πτέρυγα
Οι Ρεπουμπλικάνοι υπέστησαν σημαντικές ήττες μέσα στα παραδοσιακά τους κάστρα και οι Δημοκρατικοί είχαν στρατηγικές νίκες στο Οχάιο, το Νιου Χάμσαϊρ, τη Βόρεια Καρολίνα, τη Φλόριντα, ακόμη και στη βαθιά συντηρητική Νότια Καρολίνα. Αλλά δύο ρεπουμπλικανικά κάστρα που έπεσαν, συμβολίζουν το μέγεθος της ήττας: Στο Τέξας ο 37χρονος Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο εξελέγη γερουσιαστής, παρά τον πακτωλό χρήματος που έριξαν οι Ρεπουμπλικάνοι και στο Κάνσας εξελέγη γερουσιαστής των ΗΠΑ ο Δημοκρατικός Άνταμ Χάμιλτον.
Στο Μίσιγκαν εξελέγη ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ, γιατρός και πρώην διοικητικό στέλεχος στον χώρο της δημόσιας υγείας. Ταυτόχρονα, στην Τζόρτζια, η Δημοκρατική Κίσα Λανς Μπότομς εξελέγη κυβερνήτης, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη μαύρη γυναίκα που αναλαμβάνει το αξίωμα κυβερνήτη Πολιτείας στις ΗΠΑ. Επίσης, για πρώτη φορά εκλέχτηκαν δύο Ινδιάνες: Η Δημοκρατική Πέγκι Φλάναγκαν στη Γερουσία, γράφοντας ιστορία ως η πρώτη αυτόχθονη Αμερικανίδα γερουσιαστής στην ιστορία της χώρας και η Ντεμπ Χάαλαντ, μέλος της φυλής Λαγκούνα Πουέμπλο, που αναλαμβάνει το αξίωμα του κυβερνήτη στη νοτιοδυτική πολιτεία του Νέου Μεξικού.
Όλοι αυτοί ανήκουν στην αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών που σημείωσαν μεγάλες νίκες στους αμερικάνικους Δήμους. Στο Λος Άντζελες εξελέγη η Ινδή σοσιαλίστρια και ακτιβίστρια των παραγκουπόλεων Νίθια Ραμάν. Έτσι, όπως λέει ο Τραμπ, στους μεγαλύτερους δήμους της χώρας επικρατεί η «άκρα Αριστερά»: Ο Ζοράν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη, στην Ουάσιγκτον η Τζανίς Λιούις Τζορτζ, στο Σικάγο ο προοδευτικός Μπράντον Τζόνσον, στο Σιάτλ η Κέιτι Γουίλσον και άλλους.
Υπό το φως αυτών των εξελίξεων και με δεδομένο ότι το 70% των ψηφοφόρων επιθυμεί εντατικό έλεγχο του Κογκρέσου επί της προεδρίας Τραμπ, οι Progressives διαφαίνεται ότι θα διεκδικήσουν αλλαγές στην ηγεσία των Δημοκρατικών, ίσως και στα δύο Σώματα, λόγω της ανάγκης μιας πιο και δυναμικής αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με το exit poll του NBC, το ένα τρίτο των ψηφοφόρων ηλικίας 18-29 δήλωσαν ότι θεωρούν τους εαυτούς τους σοσιαλιστές Δημοκρατικούς, τρεις φορές περισσότεροι από εκείνους που δήλωσαν ότι θεωρούν τους εαυτούς τους MAGA.
Οι δύο νυν ηγέτες του Δημοκρατικού Κόμματος στο Κογκρέσο είναι στη Βουλή ο Χακίμ Τζέφρις και στη Γερουσία ο Τσακ Σούμερ. Η κυρίως πίεση ασκείται προς τον Τσακ Σούμερ και λιγότερο στον Χακίμ Τζέφρις, ο οποίος εάν παραμείνει ενδέχεται να γίνει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Βουλής μετά την ευρεία νίκη των Δημοκρατικών. Για προεδρία της Βουλής απέναντι στον Τζέφρις στέκονται η βουλευτής της Καλιφόρνιας Ρο Κάνα η οποία έχει εκφράσει δημόσια και έντονα την ανάγκη για αλλαγή ηγεσίας, επικρίνοντας τη συμβατική τακτική των Σούμερ και Τζέφρις. Επίσης, η Πραμίλα Τζαγιαπάλ, βουλευτής Ουάσιγκτον, επικεφαλής του “Προοδευτικού Κογκρέσου” που εκπροσωπεί οργανωμένα την αριστερή πτέρυγα της Βουλής και έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με το κατεστημένο του κόμματος για θέματα τακτικής. Τέλος, η βουλευτής του Τέξας Τζασμίν Κρόκετ και ο βουλευτής της Φλόριντα Μάξγουελ Φροστ που ανήκουν στη νεότερη γενιά.
Για τη Γερουσία, απέναντι στον Σούμερ στέκεται η ηγέτιδα της προοδευτικής πτέρυγας στη Γερουσία με μεγάλη επιρροή στη βάση, η γερουσιαστής της Μασσαχουσέτης Ελίζαμπεθ Ουόρεν και η Αλεξάνδρια Οκάσιο-Κορτέζ που στηρίζεται ιδιαίτερα από τους σοσιαλιστές. Επίσης, ο γερουσιαστής του Κονέκτικατ Κρις Μέρφι που πιέζει σταθερά για πιο σκληρή γραμμή. Την προεδρία της Γερουσίας θα μπορούσε να διεκδικήσει και ο ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βέρμοντ Μπέρνι Σάντερς, που είναι άλλωστε ο καθοδηγητής της αριστερής πτέρυγας, όμως λόγω ηλικίας δύσκολα θα διεκδικούσε ο ίδιος τον ρόλο του ηγέτη της πλειοψηφίας.
Το σενάριο της αποπομπής Τραμπ
Το τι θα γίνει τελικά στους Δημοκρατικούς έχει κρίσιμη σημασία για το ενδεχόμενο να επιδιωχθεί η αποπομπή του προέδρου Τραμπ από το αξίωμά του. Το Σύνταγμα προβλέπει μια διαδικασία δύο σταδίων. Η Βουλή των Αντιπροσώπων λειτουργεί ως κατήγορος που συντάσσει και ψηφίζει τα άρθρα της παραπομπής (Articles of Impeachment) και απαιτείται απλή πλειοψηφία (50% + 1 ψήφος των παρόντων βουλευτών) για να προχωρήσει η δεύτερη φάση στη Γερουσία. Αυτή λειτουργεί ως “δικαστήριο”, όπου προεδρεύει ο Αρχιδικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Για την καταδίκη και την αμετάκλητη αποπομπή του προέδρου απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 (67%) των παρόντων γερουσιαστών.
Σήμερα οι Δημοκρατικοί έχουν την πλειοψηφία με 54 έδρες (μαζί με τους δύο ανεξάρτητους γερουσιαστές Μπέρνι Σάντερς και Άνγκους Κινγκ) και οι Ρεπουμπλικάνοι 44. Εκκρεμούν ακόμη δύο έδρες στην Αλάσκα και το Μισισιπή, όπου δεν έχουν βγει ακόμη τα οριστικά αποτελέσματα. Αν τις κερδίσουν οι Δημοκρατικοί αυξάνουν τη δύναμή τους στους 56, οπότε για να πιάσουν το όριο 67 της αποπομπής χρειάζονται και 11 ρεπουμπλικανικούς ψήφους. Αν δεν κερδίσουν τις δύο έδρες, χρειάζονται για την αποπομπή Τραμπ 13 Ρεπουμπλικάνους γερουσιαστές.
Θα τους βρουν; Δεν είναι απίθανο, καθώς πολλοί απεχθάνονται τον Τραμπ, άλλοι θέλουν να επιστρέψουν στον παραδοσιακό συντηρητισμό του ρεπουμπλικανισμού και άλλοι ήταν αντίθετοι με τον πόλεμο κατά του Ιράν. Συνεπώς, η αποπομπή μπορεί να βγαίνει. Αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από τρία πράγματα:
- Αν θα το επιδιώξουν οι Δημοκρατικοί.
- Το πώς θα το ζητήσουν στα παρασκήνια από τους Ρεπουμπλικάνους και τι συναλλαγές θα χρειαστεί να γίνουν.
- Ποιες θα είναι οι εξελίξεις στους Ρεπουμπλικάνους στη συνέχεια.
Αν 67 γερουσιαστές ψηφίσουν την αποπομπή Τραμπ, αυτή γίνεται άμεσα και στη συνέχεια με απλή πλειοψηφία μπορεί να ψηφίσει και τον μόνιμο αποκλεισμό του από οποιοδήποτε μελλοντικό δημόσιο αξίωμα. Αυτόματα, ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ορκίζεται ως κανονικός (και όχι ως υπηρεσιακός) πρόεδρος μέχρι τη λήξη της τρέχουσας 4ετούς θητείας. Ο νέος πρόεδρος διορίζει έναν νέο Αντιπρόεδρο της επιλογής του, αλλά πρέπει να εγκριθεί με απλή πλειοψηφία και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Αν ο αντιπρόεδρος Βανς δεν δεχθεί την προεδρία σύμφωνα με τον Νόμο περί Προεδρικής Διαδοχής (Presidential Succession Act) η σειρά διαδοχής είναι: Πρώτα ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, μετά ο Αναπληρωτής Πρόεδρος της Γερουσίας και τέλος ο υπουργός Εξωτερικών…





