Τι κάνει ο Τσίπρας μέσα στο δημοσιονομικό κουτί;

Η επικοινωνιακή προσπάθεια της σύντηξης Αριστεράς-Δεξιάς στο οικονομικό πεδίο (TINA-There is no alternative) γέννησε τόσο το ακραίο κέντρο, μια έκφανση (διάβαζε: πολιτικό ελιγμό) των νεοφιλελεύθερων ελίτ, όσο και την στροφή των προλεταριακών και μικροαστικών κοινωνικών στρωμάτων στα κόμματα της εναλλακτικής (διάβαζε: εθνικιστικής) δεξιάς. Η στροφή αυτή έγινε για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί οι μη προνομιούχοι ψηφοφόροι αναζητούσαν “εξωσυστημικά” κόμματα που θα πονούσαν εκλογικά τα κυρίαρχα νεοφιλελεύθερα δεξιά και δεύτερον, γιατί τα προγράμματα της αριστεράς έμοιαζαν διαχειριστικά και χωρίς οραματική προοπτική. 

Εξ ου και η κρίση της δημοκρατίας, η αποστέωση των θεσμών, η απορρύθμιση του κράτους, η ραγδαία κατάληψη του κοινωνικού κράτους από τις κερδοσκοπικές δυνάμεις, η απογοήτευση και η εύλογη ιδιώτευση των πολιτών, η αποχή και η αυθαιρεσία της εξουσίας, αφού πλέον δεν λογοδοτεί. Οι δραματικές αυτές εκπτώσεις του αστικού δημοκρατικού συστήματος που κυριαρχούν στις δυτικές χώρες, στην Ελλάδα προσέλαβαν ακραίες διαστάσεις κατά την 7ετή κυβέρνηση Μητσοτάκη. 

Δεν είναι τυχαίο που η σαμαρική πλευρά αλλά και τα αριστερά κόμματα, αλλά έμμεσα και η ίδια η κυβέρνηση, επιχειρούν να ταυτίσουν τις προγραμματικές προτάσεις της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης με αυτές του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η ουσία είναι “όλοι εναντίον του Τσίπρα” που λέει τα ίδια με μας. Γιατί όμως, τι είναι αυτό που πρεσβεύει και φοβούνται όλα τα συστημικά κόμματα, veritable και δήθεν; Θα το δούμε στη συνέχεια.

Όμως, είναι σκόπιμο προηγουμένως να σταθούμε στην παρακμή και στην αναποτελεσματικότητα της αριστεράς και μετά να δούμε εάν το σύστημα επιτρέπει μέσα στο κουτί να κάνεις ανατροπές. Μετά την ριζική απαξίωση του σταλινικού σοσιαλισμού και την προηγηθείσα στροφή της Κίνας στην οικονομία της αγοράς, η δυτική αριστερά άρχισε να εγκαταλείπει τον κρατικό έλεγχο σε στρατηγικά κοινωνικά αγαθά και υπηρεσίες και να υποχωρεί στον δικαιωματισμό  και την πολυπολιτισμικότητα, στην αναδιανομή και στη φορολόγηση του πλούτου, πολιτικούς στόχους που δεν πέτυχε. 

Κοινωνία και αγορές

Κάπως έτσι σήμερα φτάσαμε να είναι στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης αριστεράς-δεξιάς η σχέση της κοινωνίας με τις αγορές. Εδώ, ανοίγονται -λογικά- οι εξής πολιτικές επιλογές: είτε τις επαναρυθμίζουν σε ανεκτικό επίπεδο τα νεοφιλελεύθερα κόμματα, είτε το κάνουν τα ακροδεξιά ή τα αριστερά κόμματα, κι αν αποτύχουν δεν απομένει παρά μόνο η εξέγερση. 

Η Γαλλία από το 2005 βρίσκεται σε ανατρεπτική διέγερση. Στην τρέχουσα ευρωπαϊκή συγκυρία, η ύφεση, οι απολύσεις και ο πληθωρισμός, μαζί με την πολεμοκαπηλεία και την πολεμική στροφή της οικονομίας μπορεί να οδηγήσει τη Γερμανία και άλλες χώρες σε ανατρεπτική διέγερση. Το τι χρώμα θα πάρει η εξέγερση αν φτάσουμε εκεί δεν μπορεί να προεξοφληθεί. Η γραμμική εξέλιξη δείχνει την στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας. Ευτυχώς όμως που η Ιστορία δεν είναι γραμμική αλλά ανοιχτό σύστημα…

Τι κάνει ο Τσίπρας μέσα στο κουτί

Η ισοπέδωση των πολιτικών προγραμμάτων με κοινό παρανομαστή τις Βρυξέλλες, το δημοσιονομικό πλαίσιο και τους κανόνες, δηλ. του νεοφιλελεύθερου κουτιού, είναι πολύ στενή και επικίνδυνα απλουστευτική, παραπέμπει δε ευθέως στον κοινωνικό μηδενισμό. Τι μπορεί να κάνει κανείς απέναντι σε αυτή τη λογική; Πρώτον, να βγει από το ευρώ και την ΕΕ, δεύτερον, να ξεκινήσει έναν ανεξέλεγκτο δανεισμό (αν βρει βέβαια αγορές να τον δανείσουν) και τρίτον, να κάνει επανάσταση κ.ο.κ. Συνεπώς, η όλη τοποθέτηση είναι αδιέξοδη και επικίνδυνη, ιδιαίτερα σε μια χώρα που δεν έχει ισορροπήσει μετά την κρίση και μια κοινωνία εξουθενωμένη. 

Τι μπορεί να κάνει η δημοκρατική αριστερά; Πρώτον, να εγκαταλείψει τις ιδεοληψίες της και να κολυμπήσει στον βούρκο της πραγματικότητας. Δεύτερον, να δει τι μπορεί να κάνει μέσα στο δημοσιονομικό κουτί και τρίτον, να δει αν μπορεί να το μεγαλώσει. 

Τι προσπαθεί να κάνει ο Τσίπρας; Πρώτον, να πείσει τους πολίτες ότι εννοεί αυτά που προτείνει και ότι μπορεί αυτά να γίνουν. Δηλαδή, επιχειρεί αποδομώντας τα ψέματα της κυβέρνησης και αποκαλύπτοντας τα τρικ με τα οποία καλύπτει και μεταμορφώνει την πραγματικότητα, να δείξει ότι μέσα στο σύστημα αν περιοριστεί η διαφθορά (απώλειες 14 δισ. ευρώ το χρόνο) και σταματήσουν οι απευθείας αναθέσεις (12 δισ) και οι κλειστοί διαγωνισμοί (8 δισ) μπορεί να υπάρξει δημοσιονομική ανάσα για τους πολλούς και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, δεύτερον, βασική στρατηγική του επιλογή είναι ό,τι κάνει να το κάνει εντός του κυτίου της κοινοτικής και εθνικής νομιμότητας, εξ ου και η σπουδή της απόλυτης δημοσιονομικής πειθαρχίας των προγραμματικών του προτάσεων εντός των δημοσιονομικών περιθωρίων. Προσωπικά, θεωρώ ότι η δημοσιονομική αποτύπωση των προγραμματικών προτάσεων είναι πολύ συντηρητική, καθώς δεν προσμετρά την θετική τους  επίδραση στην οικονομία και την ανάπτυξη.   

Τρίτον, το 2020 ο Τσίπρας είχε πει πως «η δεύτερη φορά Αριστερά» θα πρέπει να έχει τον έλεγχο όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και «των αρμών της εξουσίας». Έπεσαν τότε να τον φάνε ζωντανό οι σημερινοί αγοραστές και χρήστες του pretador, αυτοί που κουρέλιασαν τη δικαιοσύνη κατά συρροή με τα μπαζώματα και τις συγκαλύψεις κ.ο.κ.

Τώρα τι είπε; «Το 2015 ήξερα τι ήθελα να κάνω και τι ήθελα να γίνει, αλλά δεν ήξερα πώς ακριβώς μπορεί αυτό να γίνει… Σήμερα, όχι μόνο ξέρω τι θέλω, αλλά και πώς να το κάνω». Τι σημαίνει αυτό; Παράδειγμα, να απελευθερώσει τη δικαιοσύνη και τους δημοκρατικούς θεσμούς να κάνουν τη δουλειά τους, που τώρα είναι υποταγμένοι ή χειραγωγούνται από το σύστημα Μητσοτάκη.

Η Νέα Μεταπολίτευση

Ήδη πριν την ΔΕΘ ο Τσίπρας είχε αναφερθεί σε τρεις νέες πολιτικές έννοιες: τη Νέα Μεταπολίτευση, τον Νέο Πατριωτισμό και την Ηθική Επανάσταση. Αυτές οι έννοιες φαίνεται να μην τρώγονται, ούτε να πληρώνουν το νοίκι. Φαίνονται όμως! Στην πραγματικότητα, αποκαλύπτουν ότι επί εφτά χρόνια μαγαρίστηκε η οικονομία και χάθηκε η πρόοδος. Πίσω τους είναι όλα τα λεφτά που υπάρχουν μέσα στο κουτί και τα οποία μπορούν να μοιραστούν αλλιώς. Πίσω τους βρίσκεται η δυνατότητα να παραχθεί νέος πραγματικός πλούτος που θα φέρει πρόοδο στον καθένα, όχι μόνο στο 1%. 

Η Νέα Μεταπολίτευση είναι μια βαθιά πολιτική και θεσμική αλλαγή με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας προς το πολιτικό σύστημα, ξεπερνώντας τη σημερινή στασιμότητα. Το μεγάλο σχέδιο “Αριστοτέλης” για την ριζική αναβάθμιση της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, το οικονομικο-κοινωνικό σχέδιο της Αποκέντρωσης για τη μεταφορά της ανάπτυξης στην περιφέρεια και ο προγραμματισμός της μεταφοράς πέντε υπουργείων σε πόλεις της περιφέρειας σηματοδοτούν μια ριζική αλλαγή του πολιτικού σκηνικού. 

Ο Νέος Πατριωτισμός με κοινωνικά χαρακτηριστικά (να ζήσουμε επιτέλους σαν Ευρωπαίοι) που εστιάζει στην προάσπιση των εθνικών συμφερόντων, του διεθνούς δικαίου και στην αποφυγή επικίνδυνων πολεμικών εμπλοκών που εξυπηρετούν ξένες επιδιώξεις, δεν είναι ένα επικοινωνιακό πολιτικό εύρημα, αλλά το θεμέλιο της ανάκτησης της εθνικής αξιοπρέπειας και αυτοπεποίθησης. Εκεί θα δοκιμαστεί και το κεφάλαιο και το 1% των πλουσίων…

Η Ηθική Επανάσταση, ιδεολογικό θεμέλιο που έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας, ζητώντας ρήξη με τις παθογένειες, τη διαφθορά και την ανάγκη για αξιοκρατία, έτσι ώστε να αναδυθεί ένα νέο ισχυρό κράτος που θα παρέχει πραγματική ασφάλεια και πρόνοια στους πολίτες, συντονίζοντας την οικονομική ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη. 

Αυτά τα τρία ιδεολογικά θεμέλια είναι προϋπόθεση για να παράγουμε περισσότερο, να μοιραζόμαστε δικαιότερα και να ζούμε καλύτερα.