Αντί Πανηγυρικού για την 25η Μαρτίου

Δηλαδή ο Μύθος, ο Ήρωας σε αντιπαράθεση με τον καθημερινό άνθρωπο, που ανέμπνευστος αδυνατεί να επικοινωνήσει με την ιστορία και το παρελθόν του. Εν προκειμένω ζωγραφίζεται εκείνο το μήνυμα, που διέλαθε ανάμεσα στις φανφάρες και τις πόζες και που δεν κοινωνείται πια, γιατί λείπει αφενός η θέρμη του πομπού και αφετέρου η αποτελεσματικότητα του αγωγού. Το χιούμορ εδώ του ζωγράφου αγγίζει τα όρια του μακάβριου.

Το κενό ανάμεσα στην οδυνηρή πραγματικότητα και την ουτοπία ενός παρελθόντος, που σήμερα πια αμφιβάλλουμε αν υπήρξε ποτέ. Το αληθινό αίτιο της κρίσης και της δυσανεξίας μας. Της παρακμής μας καλύτερα. Το ότι καταστήσαμε τύπο και όχι ουσία την εθνική μας Παλιγγενεσία.

Αριστερά πάλι (στη φωτο) ο ζωγράφος Εδουάρδος Σακαγιάν (1960) με τον πίνακα του “Η προτομή και το τρελό κορίτσι” ανοίγει έναν απροσδόκητο, όσο και οξύ διάλογο με τον Διαμαντόπουλο. Λείπει μόνο ο σαρκαστικός “Θείος” του Γεωργίου Μπουζιάνη από την Εθνική Πινακοθήκη. Με άλλα λόγια, τί συμβαίνει εδώ; Τί μας λένε χωρίς λόγια οι δύο πίνακες; Πώς μας τοποθετούν; Πάνω απ’ όλα είμαστε εμείς, ενώπιοι της Ιστορίας μας. Γυμνοί. Αμήχανοι… έως παρανοϊκοί. Εξηλιθιωμένοι. Το κυριότερο: Ασήμαντοι. Τα σύμβολα εδώ είναι περισσότερο από ευδιάκριτα.

Στον Διαμαντόπουλο ο Ήρωας στο κάδρο με σαρδόνιο χαμόγελο και η φιγούρα στο πρώτο επίπεδο με την έκφραση της κραυγής του Μουνκ. Μόνο ανάλογο που γνωρίζω από την ελληνική τέχνη είναι το “Μυστικό” του Γιαννούλη Χαλεπά, γλυπτική σύνθεση στην οποία ένας μικροσκοπικός άνθρωπος κάτι επιχειρεί να πει στο αυτί της επιβλητικής προτομής του Μεγαλέξαντρου… Αλλά δεν μπορεί. Η επίπεδη καθημερινότητα και ο απροσπέλαστος Μύθος. Η διαχρονία της ελληνικής τέχνης, όπως ποτέ δεν αποδόθηκε από την γενιά του ’30. Ιδιοφυές. Απλά ιδιοφυές…(Αμφότερα τα έργα εκτέθηκαν πριν έναν χρόνο στη Λάρισα και την έκθεση για τη γενιά του ’30).

ΥΓ. Επαναλαμβάνω συχνά πως η ουσιαστική λειτουργία της γιορτής της 25ης Μαρτίου είναι το ότι επιτρέπει σε όλους μας, καλύτερα μας επιβάλλει, να γίνουμε ήρωες, έστω, για μια μέρα. Μια μόνο!