Δύο Ελλάδες τον Αύγουστο…

Προσέξτε πόσα πράγματα μας εξηγούν δύο πίνακες ζωγραφικής που τους χωρίζει μισός αιώνας και έχουν κοινό θέμα τον μήνα Αύγουστο. Ο ένας αναφέρεται σε μιαν ιδανική Ελλάδα στην άνοιξη που διέκοψε η χούντα, με αναφορές στη λαϊκή τέχνη, τα μηνολόγια του Βυζαντίου αλλά και την κυρίαρχη, ελληνοκεντρική αισθητική του Μεσοπολέμου.

Ο άλλος έχει ζωγραφιστεί πρόπερσι και εκφράζει την Ελλάδα της κρίσης, αλλά και της έωλης ευμάρειας των ολίγων σε βάρος των πολλών. Ελάχιστα έργα τέχνης του σήμερα μπορούν να μιλήσουν, νομίζω, αν και βουβά, τόσο εύγλωττα, τόσο δραματικά για το σήμερα. Αλλά και τόσο απελπισμένα.

Όσο το σκέφτομαι, τόσο καταλήγω πως η τέχνη είναι κυρίως τρόπος για να βλέπουμε όχι τον κόσμο, αλλά τον εαυτό μας τον ίδιο μέσα στον κόσμο. Είναι τρόπος να σταθούμε απέναντι σε καταστάσεις υπαρξιακές και να αποδώσουμε εκείνη την αλήθεια που όσο μας ξεπερνά άλλο τόσο υπάρχει μέσα μας και υπάρχουμε μέσα σ’ αυτή. Κι όλα αυτά ισχύουν εφόσον αναγνωρίζουμε στη ζωγραφική κάτι ζωντανό κι όχι μουσειακό αλλά και εκείνο το νόημα που δεν λέγεται με λόγια. Αντιθέτως. Και είναι τότε που το έργο τέχνης –τώρα της ζωγραφικής– έχει κάποιο λόγο ύπαρξης.

Και η Ελλάδα του ’70 αγωνιζόταν με τους δικούς της δημιουργούς να ανανεώσει και να εξελίξει την ίδια παράδοση. Με τους μύθους του ’30 ακόμη ζωντανούς και τους “ήρωες” του ’60 απόλυτα μάχιμους. Ενώ σήμερα;

ΥΓ. Ο καθένας μας έχει ίδιο μερίδιο ευθύνης. Επειδή αυτή η πατρίδα ανήκει σε όλους. Αλλά θεωρώ ότι το πολιτικό σύστημα φέρει την απόλυτη ευθύνη. Και για όσα έκανε –κι ακόμη κάνει– αλλά κυρίως για όσα ΔΕΝ έκανε. Το πρώτο έργο ανήκει στον Γιάννη Τσαρούχη και το δεύτερο στον Χρήστο Αντωναρόπουλο (φωτογραφίες από το αρχείο του αρθρογράφου).