Ένα οδοιπορικό στα πανηγύρια της Ελλάδας και γειτονικών χωρών

Να γευτούν ιδιαίτερα πολιτισμικά δρώμενα, να κάνουν τουρισμό, να δουν στην πράξη τον πλούτο της γαστρονομίας, να ζήσουν σε ορεινά κάμπινγκ, άλλα και αμμουδερές παραλίες κάνοντας αγαπημένα σπορ που ανακαλύπτουν σε κάθε τόπο. Βόλτες με άλογα, ψαρέματα, συναυλίες σε ποτάμια σε καλοκαιρινά beach bars. Η κοινή ορθόδοξη πορεία βοηθά στην στήριξη και πολλών θρησκευτικών τελετών που συνδυάζονται, εκτός από την πνευματική διάσταση, με λαϊκά πανηγύρια και δοξασίες σε κορυφαία σημεία της ευρύτερης περιοχής.

Κορυφαία σημεία, όπως το Πόρτο Λάγος, την Παναγία Κοσμοσωτείρα Φερών, μικρογραφία της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης, την Παναγία Αρχαγγελιώτισσα Ξάνθης, σε συνδυασμό με επισκέψεις και σε ιστορικά τεμένη εξειδικευμένων επιστημόνων, όπως της Διπλωματικής Ακαδημίας Aθηνών στο Γένη τζαμί Κομοτηνής, εκπαιδευτικών, αλλά και τουριστών από αραβικές και άλλες χώρες της Ευρώπης που έρχονται στην Κομοτηνή και την υποδοχή και ενημέρωσή της από το Σελήμ Ισά, πρόεδρο της Διαχειριστικής Επιτροπής Μουσουλμανικής περιουσίας, και στην Ξάνθη για να δουν στην πράξη την θρησκευτική ελευθερία των τοπικών πληθυσμών, αλλά και την ειρηνική συνύπαρξη, την αλληλέγγυα συμβίωση με σεβασμό της κάθε πλευράς στα έθιμα και τα θρησκευτικά πιστεύω της άλλης, σε έθιμα και παλαιστικούς αγώνες Αλεβιτών στην Ρούσα του Έβρου.

Δύο ιστορικά τεμένη κλέβουν το ενδιαφέρον στην Κομοτηνή, ενώ με εντατικούς ρυθμούς προχωρά η αποκατάσταση του τεμένους Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο που παρακολουθεί με το προσωπικό της ενδιαφέρον και η υπουργός πολιτισμού Λίνα Μενδώνη που επισκέφθηκε τον Έβρο για να έχει εικόνα κι εποπτεία.

Πανηγύρια όλων των ειδών!

Για 10η χρονιά έγινε στην ορεινή περιοχή Τετεβέν Βουλγαρίας το Φεστιβάλ ψαρόσουπας και τοπικού ρακί συγκεντρώνοντας πολλούς τουρίστες. Όπως με πληροφορεί η δημοσιογράφος Γιάννα Παστάρκοβα Τσάτσεβα, τα ψάρια πέστροφες που ψαρεύονται στα νερά του εκεί ποταμού μαγειρεύονται σε μεγάλα καζάνια. Τα ψάρια μπάρμπελ, με την βουλγαρική ονομασία, πιάνονται με γυμνά χέρια κάτω από μεγάλες στρογγυλές πέτρες, και βράζονται με καβούρια, πολύ αλάτι και πολλές καυτερές πιπεριές – αυτό είναι μόνο ένα μέρος της συνταγής για την περίφημη ψαρόσουπα Τετεβέν, συνοδευόμενα με τοπικό ρακί δαμάσκηνου.

Οι επισκέπτες της “χρυσής” πόλης την αναφέρουν ως άλταν που είναι στην αγκαλιά των βουνών Στάρα Πλάνινα ανάμεσα σε ψηλούς βράχους και κρυστάλλινα ποτάμια, συναγωνίζονταν ποια ψαρόσουπα θα δοκιμάσουν, γιατί υπήρχαν δημιουργίες διαφορετικών σεφ που πωλούνταν προς ένα ευρώ, ενώ χοροί και γλέντια κρατούν μέχρι το πρωί. Το μεγαλύτερο βραβείο κερδήθηκε για το “ελιξίριο Τετεβένσκι – το χρυσό καζάνι του Μπάрμπα Μίσο” στην παρασκευή ρακί, ενώ πραγματοποιήθηκε μια ειδική λαχειοφόρος αγορά με μια σειρά από δώρα, το μεγαλύτερο από τα οποία ήταν διακοπές μιας εβδομάδας στη Λευκάδα στην χώρα μας, που είναι ο απόλυτος ονειρεμένος προορισμός για Βούλγαρους και Ρουμάνους.

Το δεύτερο μεγάλο γαστρονομικό φεστιβάλ με τίτλο “το βασίλειο της Πέστροφας” έγινε στην πόλη Devin και περιλάμβανε διαγωνισμούς μαγειρικής, γευσιγνωσίας φρέσκιας ορεινής πέστροφας και παράλληλους διαγωνισμούς ψαρέματος για μικρούς και μεγάλους. Αυτό ήταν εφικτό γιατί ζωντανεύει δίπλα στην ομώνυμη τεχνητή λίμνη Ντοσπάτ, η οποία φημίζεται για την παραγωγή του συγκεκριμένου ψαριού. Προσφέρονται τόνοι ψαριών μαγειρεμένοι με τοπικές συνταγές, ενώ οι εκδηλώσεις πλαισιώνονται από παραδοσιακή μουσική των Ροδοπαίων Βουλγάρων.

Ακόμη πραγματοποιήθηκε στις 8-9 Αυγούστου το Εθνικό Φεστιβάλ Φολκλόρ “Στα Ίχνη της Παναγιάς” στο χωριό Ντόμπριτς στο δήμο Ντιμιτρόβγκραντ, ενώ στις ίδιες ημερομηνίες το Φεστιβάλ Kaba Gaida στο Smolyan. Στο Ardino έγινε η Γιορτή ” Καθαρού Φαγητού”, με πολλές επίσης νοστιμιές σε κρεατικά και λαχανικά που τις γευθήκαν βορειοελλαδίτες κυρίως επισκέπτες.

 

Η γιορτη”Rapka 2026″ αντάμωμα παραδόσεων και γεύσεων στο κεφαλοχώρι Τσακαλάροβο της Νότιας Βουλγαρίας είχε σαν σύμβολο τον χορό, την αθωότητα των παιδιών και το καλαμπόκι που παράγεται εκεί και η φήμη του ταξιδεύει σε όλη τη χώρα. Πολλά χορευτικά συγκροτήματα όλων των ηλικιών με εντυπωσιακές στολές παρουσίασαν χορούς της ευρύτερης Θράκης, πρόσφεραν θέαμα, όπως και τραγουδιστές, ζογκλέρ κι άλλοι καλλιτέχνες αυτοδημιούργησαν παρασύροντας τον κόσμο στο χορό σε πολλούς ομόκεντρους κύκλους σε όλη την πλατεία, ενώ έρευσε άφθονη μπύρα σε βαρέλι δωρεάν όπως και σάντουιτς με ντόπια κρεατικά για όλο τον κόσμο, προσφορά επιχειρηματία χορηγού. Εκεί, παρόντες δήμαρχοι της περιοχής, κυβερνητικοί εκπρόσωποι, έπαρχοι δίνοντας βαρύτητα σε πρωτοβουλίες που ζωντανεύουν οι τοπικές κοινωνίες.

Καλοκαιρινό αδιαχώρητο

Στην Ελλάδα επίσης τα καλοκαιρινά πανηγύρια δεσπόζουν με το δικό τους χρώμα εστιάζοντας σε ανταμώματα ξενιτεμένων με ντόπιους στα χωριά που συνδυάζονται με διαγωνισμούς γαστρονομίας όπως στο Θρυλόριο Ροδόπης με συμμετοχή δεκάδων ποντιακών συλλόγων από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας που μαγείρεψαν εξαιρετικά εδέσματα, πίτες, γλυκά, φαγητά που αξιολόγησαν σεφ και ειδικοί επιστήμονες προσκεκλημένοι.

Εκδηλώσεις, όπως η Γιορτή σαρδέλας στο γραφικό λιμάνι του Αγ. Χαραλάμπου Μαρώνειας από το σύλλογο Ιππαρχία, η Γιορτή της παραδοσιακής πίτας μηλίνας στην Κίρκη, η Γιορτή πατάτας στην Λεκάνη Καβάλας, γιορτή σταφυλιού στον Πλατανότοπο Καβάλας, οι ιπποδρομίες στο Δοξάτο Δράμας, το παραδοσιακό “πανηγύρι της μελιτζάνας” σε χωριά του Έβρου, όπως Νέο Χειμώνιο και Χανδράς με βάση τη νηστεία της ημέρας. Στη Ξάνθη ξεκινούν οι περίφημες “Γιορτές Παλιάς Πόλης” όπου εκτός από τις κεντρικές συναυλίες οι τοπικοί σύλλογοι σε όλα τα στενά του παραδοσιακού οικισμού συναγωνίζονται σε ψησταριές με απίθανα κρεατικά εδέσματα, αυτοσχέδιες πίτσες, ιδιαίτερες live μουσικές κ.α. να δελεάσουν τους χιλιάδες επισκέπτες από Ελλάδα κι εξωτερικό που δημιουργούν αδιαχώρητο…

Έτσι, όταν η μουσική καλύπτει τα σύνορα, η τοπική πολιτισμική κληρονομιά παύει να λειτουργεί ως σημείο τριβής και μετατρέπεται σε πεδίο σύγκλισης. Πέρα από γλωσσικούς φραγμούς και εθνικές διαιρέσεις, η ουσία των πανηγυριών της περιοχής συμπυκνώνεται σε μια διαχρονική, οικουμενική παραδοχή: Όσο ο χορός κρατάει στον ίδιο κύκλο και το ψωμί μοιράζεται στο ίδιο τραπέζι, η ειρηνική συνύπαρξη δεν είναι ζητούμενο, αλλά βιωμένη πραγματικότητα.

Σε μια περιοχή όπως η Θράκη, όπου οι θρησκευτικές και γλωσσικές ταυτότητες διασταυρώνονται καθημερινά, τα τοπικά πανηγύρια θα αποτελούν μια ζωντανή υπενθύμιση των λεπτών, αλλά στέρεων ισορροπιών της συνύπαρξης. Πέρα από πολιτικές ρητορικές και ιστορικές αγκυλώσεις, η τοπική κοινωνία βρίσκει τον δικό της κώδικα επικοινωνίας, στον ίδιο κύκλο του χορού, στους κοινούς ρυθμούς της γκάιντας, των κρουστών, και στο μοίρασμα του φαγητού. Στο τέλος της νύχτας, η ουσία δεν βρίσκεται στις διαφορές που χωρίζουν, αλλά στην κοινή, διαχρονική ανάγκη για ειρήνη, σεβασμό και μια ανοιχτή πόρτα στον γείτονα.

 

 

Τόσο απλά που κάποιες φορές αυτά γίνονται δύσκολα και σύνθετα… Ας ελπίσουμε ότι οι κοινωνίες ωριμάζουν και δεν ποδηγετούνται απόλυτα από πολιτικές σκοπιμότητες ή κατευθυνόμενα συμφέροντα.

Υγεία, χαρές κι ανταμώματα λοιπόν!