Ένα ζευγάρι απ’ την Ελλάδα συμβάλλει στην κλασική μουσική στο Χονγκ Κονγκ

_{Τον Ανδρέα Φρέρη τον συνάντησα πριν από πολλά χρόνια, αρχές του 2000, αν δε με γελάει η μνήμη μου, μέσω ενός σπουδαίου ανθρώπου, του Μάνου Χαριτάτου. Από τότε ξεκίνησε μια συνεργασία μαζί του στο πλαίσιο του Αρχείου που ίδρυσε στο πατρικό του σπίτι, στην πλατεία Αμερικής, με συνεντεύξεις επιζώντων από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο-και όχι μόνο.}

_{Γνωριζόμαστε συνεπώς με τον Ανδρέα, αλλά δεν είναι η γνωριμία κίνητρο γι’ αυτό το κείμενο. Άλλωστε, αν ήταν, θα το είχα επιχειρήσει 10 ή 15 χρόνια νωρίτερα. Το μόνο κίνητρο είναι πως, αν δεν τα γράψει κάποιος “από μέσα”, δεν πρόκειται να τα διαβάσετε ή να τα ακούσετε από πουθενά αλλού. Και καθώς πλησιάζουμε σε ηλικίες που το μέλλον γίνεται λιγότερο από το παρελθόν, καλό θεωρώ πως είναι ορισμένα πράγματα να προλάβουμε να τα διασώσουμε, αν δεν τα κάψουμε…».} 

Ανδρέας και Αναμπέλλα ή αλλιώς Αναμπέλλα Λέβιν-Φρέρη και Ανδρέας Φρέρης. Ζευγάρι εδώ και χρόνια στη ζωή αλλά και στον πολιτισμό, καθώς πραγματοποιούν από κοινού μια σειρά από πολιτιστικές δράσεις…κρατηθείτε: στην Ουρουγουάη, που είναι η πατρίδα της Αναμπέλλας, στην Ελλάδα, πατρίδα του Ανδρέα,  αλλά και στο Χονγκ Κονγκ, που αποτελεί μέχρι και σήμερα τον πιο σταθερό τόπο διαμονής τους, καθώς επιμένουν να ταξιδεύουν τακτικότατα μοιράζοντας το χρόνο τους ανάμεσα στην Κίνα, στο Μοντεβιδέο, στο Λονδίνο, στην Αθήνα, και πάλι απ’ την αρχή.

Στα πρώτα τους βήματα στο Χονγκ Κονγκ, η Αναμπέλλα εργαζόταν ως γιατρός, ενώ διετέλεσε και επίτιμη πρόξενος στο εκεί Προξενείο της Ουρουγουάης επί 22 χρόνια. Ο Ανδρέας Φρέρης, την ίδια στιγμή, εξελισσόταν σε έναν επιφανή οικονομολόγο πάνω σε θέματα Ασίας.  Ο ίδιος, με καταγωγή από τη Σύρο, είναι γιος του μεσοπολεμικού λογοτέχνη Βελισσάριου Φρέρη και της πεζογράφου -αλλά και εμβληματικής δασκάλας της Σχολής Τυχοπούλου, στην Πατησίων- Μαρίκας Φρέρη. 

Και οι δύο, όπως θα περίμενε κανείς, λατρεύουν τη μουσική. Η Αναμπέλλα μάλιστα παίζει και πιάνο, όχι επαγγελματικά, αλλά είναι πολύ καλή ως ερασιτέχνις. Διαθέτουν επίσης μια σημαντική συλλογή δίσκων, από βινύλια και cd, ενώ το διαμέρισμά τους στο Λονδίνο έτυχε να είναι μέρος του σπιτιού στο οποίο ο Σοπέν έδωσε την τελευταία του συναυλία με «μουσική δωματίου» στην Αγγλία, το 1847. 

Το ζεύγος Φρέρη στο Χονγκ Κονγκ

Από αυτή τη σύμπτωση αποφάσισαν να ιδρύσουν την «The Chopin Society of Hong Kong», το 1995,  για να διοργανώσουν εκδηλώσεις σχετικές με την κλασική μουσική. Μέσα σε αυτό το διάστημα πραγματοποίησαν εκατοντάδες παρουσιάσεις κλασικής μουσικής, με αποτέλεσμα να θεωρούνται ένας από τους πυλώνες για την καλλιέργεια του είδους στο Χονγκ Κονγκ. Πάντως μια από τις πρώτες  τους κινήσεις, το 2001, ήταν η παρουσίαση της «Καμεράτα», του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών,  υπό τη διεύθυνση του Α. Μυράτ,  στο «Festival of Light» στο Χονγκ Κονγκ, σε έργα Ελλήνων συνθετών. Αναφορικά με την Ελλάδα, η «The Chopin Society» έχει διοργανώσει αρκετά ρεσιτάλ πιάνου στη «Μεγάλη Βρετανία» και το (πρώην πλέον) «Χίλτον», υποστηριζόμενη από χορηγούς. 

Από το 2005 η «Chopin Society» άρχισε να διοργανώνει κάθε τρία χρόνια (με μία εξαίρεση το διάστημα 2014-2019) τον «Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου του Χονγκ Κονγκ» (Hong Kong International Piano Competition-HKIPC). Πιο συγκεκριμένα ο Διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε το 2005, 2008, 2011, 2014, 2019, 2022, 2025. Τα δύο «ενδιάμεσα» χρόνια ωστόσο διοργανωνόταν το «Joy of Music Festival» (JOMF), μέχρι που “επεκτάθηκε” και στον Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου. Να το πω διαφορετικά: αυτή τη στιγμή το Joy of Music Festival πραγματοποιείται κάθε χρόνο και κάθε τρία χρόνια περιλαμβάνεται και ο Διεθνής Διαγωνισμός πιάνου. 

 

 

Τόσο στο «Joy of Music Festival» όσο και στο «Διεθνή διαγωνισμό πιάνου» παρουσιάζονται οι πιο σημαντικοί καλλιτέχνες που μπορούν να εξασφαλιστούν, μετά από πρόσκληση της οργανωτικής επιτροπής, δηλαδή του Ανδρέα και της Αναμπέλλας, και αμείβονται γι’ αυτό.  Και αυτοί που συμμετέχουν είναι φυσικά πιανίστες αλλά επίσης βιολονίστες, τσελίστες, κλαρινετίστες, κιθαρίστες και λυρικοί τραγουδιστές. 

Προσοχή εδώ, το επαναλαμβάνω: δεν δηλώνουν συμμετοχή οι μουσικοί αλλά επιλέγονται. Διεξάγονται ακόμη master classes, στις οποίες συμμετέχουν προχωρημένοι μαθητές μετά από πρόταση των καθηγητών τους, πραγματοποιούνται εισηγήσεις πάνω σε διάφορα μουσικά θέματα, ενώ ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον τμήμα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένο στα νέα ταλέντα: σε πιτσιρικάδες (κυριολεκτικά!) τόσο από το Χονγκ Κονγκ όσο και από διάφορες άλλες περιοχές της Κίνας,  που παίζουν με αξιοζήλευτη δεξιοτεχνία. Οι θεατές παρακολουθούν αγοράζοντας εισιτήρια,  σε μεγάλο βαθμό επιδοτούμενα από το κράτος, ώστε το κόστος να μην αποτελεί εμπόδιο.

Μετά από τόσα χρόνια έχει δημιουργηθεί ένα ας πούμε φανατικό κοινό, που στηρίζει με συνέπεια το Φεστιβάλ. Από την πλευρά της η κυβέρνηση, πέρα από το ότι έχει τιμήσει το ζεύγος Φρέρη για την πολυετή προσφορά του,  στο «Διεθνή Διαγωνισμό πιάνου» & στο «Joy of Music Festival» παρέχει δωρεάν όλες τις εγκαταστάσεις, ενώ καλύπτει τον μισό προϋπολογισμό του «Διεθνούς Διαγωνισμού». 

Δει δη χρημάτων!

Ο προϋπολογισμός βέβαια είναι το μεγάλο «αγκάθι», για όποιον σκεφτεί πως θα μπορούσε να μεταφερθεί το φεστιβάλ και κάπου αλλού: το κόστος συνολικά ανέρχεται περίπου στα 1.000.000 δολάρια ΗΠΑ που, εκτός από την κυβέρνηση, καλύπτονται και από χορηγούς της περιοχής. Μοναδική εξαίρεση ως προς την έδρα υπήρξε το 2022: το Χονγκ Κονγκ είχε κλείσει λόγω του κόβιντ, οπότε οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στην Αυστρία και μεταδόθηκαν μέσω live streaming εκεί. Αξίζει να αναφερθεί πως ο χώρος στον οποίο πραγματοποιήθηκε το Φεστιβάλ ήταν το Ανάκτορο Εστερχάζι, στο Eisenstadt κι αυτό έχει τον συμβολισμό του, καθώς εκεί πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της «επαγγελματικής» του ζωής ο Haydn…

Στα χρόνια διεξαγωγής του «Διεθνούς Διαγωνισμού»  και του «Joy of Music Festival» έχουν περάσει σπουδαίοι μουσικοί, όπως οι Vladimir Ashkenazy, Gary Graffman, Leon Fleischer, Vladimir Kraniev, Pascal Roge, Cyprien Katsaris, Eliso Virdsaladze, Borodin Quartet, ενώ οι επτά νικητές του διεθνούς διαγωνισμού πιάνου πραγματοποιούν ήδη σημαντική πορεία. Ορισμένες ηχογραφήσεις κυκλοφορούν ήδη σε cd από την Alpha-Omega Sound, που είναι και το επίσημο δισκογραφικό label της Chopin Society of Hong Kong. 

Ας σημειωθεί ότι τα τελευταία τρία χρόνια η Chopin Society παρουσιάζει σε όλες της τις εκδηλώσεις κονσέρτα κλασικής κινεζικής μουσικής, ως αυτόνομης και ισοδύναμης με τη δυτική, με βάση κυρίως το «κινεζικό βιολί» erhu.

Περιμένετε όμως: ως γνήσιος Συριανός και παιδί της πλατείας Αμερικής ο Ανδρέας κατάφερε το 2017, με την παρότρυνση φυσικά της Αναμπέλλας, και «πέρασε» ένα αφιέρωμα για το ρεμπέτικο στο φεστιβάλ, επιβεβαιώνοντας πως όπου υπάρχει λιμάνι μπορεί να ακούγεται κι ένα τρίχορδο. Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβλήθηκε η ταινία του Γιώργου Ζέρβα «Μ’ αρέσουν οι καρδιές σαν τη δική μου», κι ακούστηκε μπουζούκι με συνοδεία από μπαγλαμαδάκι στην αίθουσα συναυλιών,  με τη συμμετοχή του Δάνη Κουμαρτζή και κάποια συμβολή από τον… υποφαινόμενο. 

 

Η καρδιά της κλασικής μουσικής συνεπώς χτυπάει και στην Κίνα. Μην εκπλαγείτε  όμως αν σε μερικά χρόνια από σήμερα χτυπάει κυρίως στην Κίνα, γιατί το εκεί Κομουνιστικό Κόμμα παρέχει μια συνεχή και συνολική υποστήριξη, προκειμένου να μετατρέψει τη χώρα σε κέντρο της δυτικής κλασικής μουσικής. Και όσοι θα θέλατε να απολαύσετε μουσική από τον «Διεθνή Διαγωνισμό» και  «Joy of Music Festival» , σχεδόν σαν να ήσαστε στο Χονγκ Κονγκ, νομίζω πως αρκεί να πατήσετε play στον επίσημο δικτυακό τόπο της “The Chopin Society of H.K”. 

https://www.chopinsocietyhk.net/blank-7

ή εδώ