“Ethos” έξι χρόνια μετά – Τι άλλαξε στην Τουρκία
18/11/2026
Eίναι σπάνιο να μεσολαβούν τόσα πολλά χρόνια ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη σεζόν μιας δημοφιλούς τηλεοπτικής σειράς και ακόμη σπανιότερο η συνέχεια να διατηρεί τη δύναμη της αρχικής παραγωγής. Η δεύτερη σεζόν του Ethos (στα τουρκικά Bir Başkadır) έκανε πρεμιέρα στις 12 Νοεμβρίου, ακριβώς έξι χρόνια μετά την πρώτη προβολή της, το 2020.
Η σειρά κυκλοφόρησε εν μέσω της πανδημίας του COVID-19 και έμοιαζε περισσότερο με ευρωπαϊκό κινηματογράφο δημιουργού, παρά με τις δημοφιλέστερες αμερικανικές παραγωγές του Netflix. Απέκτησε γρήγορα φανατικό κοινό στην Τουρκία, καθώς επίσης και το διεθνές ενδιαφέρον. Εκ πρώτης όψεως, ελάχιστα πράγματα φαίνεται να έχουν αλλάξει στην Τουρκία μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια. Ο πρόεδρος της χώρας παραμένει ο ίδιος, όπως και οι βασικοί χαρακτήρες της σειράς.
Η απαλή, ξεθωριασμένη χρωματική παλέτα παραμένει αναλλοίωτη, όπως και η κινηματογράφηση, με τα χαρακτηριστικά αργά ζουμ σε λιγότερο γνωστές γωνιές της Κωνσταντινούπολης, προκειμένου να αποκαλυφθεί μια διαφορετική όψη αυτής της μεγαλούπολης. Η Περί, μία από τις κεντρικές ηρωίδες, εξακολουθεί να είναι ψυχίατρος της ανώτερης κοινωνικής τάξης. Και οι άνθρωποι στην Τουρκία εξακολουθούν να πίνουν τσάι αρκετές φορές την ημέρα, αν και η τιμή του έχει εκτοξευθεί, όπως άλλωστε και σχεδόν όλων των βασικών αγαθών.
Η Μεριέμ, η οικιακή βοηθός, που στην πρώτη σεζόν ζούσε με τη συντηρητική οικογένειά της, εξακολουθεί να επισκέπτεται τακτικά την Περί στο ιατρείο της. Η ψυχοθεραπεία τη βοήθησε να ξεπεράσει τις ανεξήγητες λιποθυμίες της. Στο μεταξύ, έχει μετακομίσει με τον σύζυγό της, Χιλμί, σε μια υποβαθμισμένη συνοικία της Κωνσταντινούπολης. Ο Χιλμί είναι ιμάμης και πλέον παρουσιάζει από το δωμάτιό του μια εκπομπή στο YouTube, σχολιάζοντας την επικαιρότητα, όπως κάνουν σήμερα πολλοί άνθρωποι.
Η Τουρκία αλλάζει…
Πίσω, ωστόσο, από τις φαινομενικές ομοιότητες, η πραγματικότητα της Τουρκίας έχει αλλάξει μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια. Και το Ethos οδηγεί τον θεατή κατευθείαν στο κέντρο αυτής της δραματικής διαδρομής. «Όλοι φοβούνται. Πώς φτάσαμε ως εδώ;» λέει η Μεριέμ σε μία από τις πιο τεταμένες συνεδρίες της με την Περί. Η φωνή της νεαρής οικιακής βοηθού μοιάζει να έχει μεταφερθεί αυτούσια από μια καθημερινή συζήτηση στη σημερινή Τουρκία.
Στη νέα σεζόν, το γραφείο όπου η ψυχίατρος δέχεται τους ασθενείς της, θα μπορούσε να θεωρηθεί μια μεταφορική δικαστική αίθουσα. Η Περί εμφανίζεται σαν δικαστής που εξετάζει κατηγορούμενους, ορισμένοι από τους οποίους είναι αθώοι και άλλοι ένοχοι. Σε αυτή την “αίθουσα του δικαστηρίου”, υπάρχουν στιγμές που το φως εξαφανίζεται. «Θα ήταν αντιεπαγγελματικό να συνεχίσουμε», λέει η Περί σε έναν νέο ασθενή, έναν αστυνομικό διευθυντή, όταν εκείνος κλείνει τις κουρτίνες του παραθύρου και το δωμάτιο βυθίζεται στο σκοτάδι. Η κίνησή του μοιάζει παράξενη και αλαζονική.
Η πρώτη σεζόν του Ethos θα μπορούσε να θεωρηθεί μια συλλογική συνεδρία ψυχοθεραπείας, στην οποία ολόκληρη η τουρκική κοινωνία συγκεντρωνόταν για να παρατηρήσει τα αόρατα τείχη που τη χωρίζουν και να σκεφθεί τον παραλογισμό αυτών των διαχωρισμών. Η δεύτερη σεζόν διατηρεί την ένταση αυτού του κοινωνικού σχολιασμού, αλλά προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Αναφέρεται πλέον ανοιχτά στις βασικές πολιτικές διαιρέσεις, μέσα στις οποίες ένα μεγάλο μέρος της τουρκικής κοινωνίας αισθάνεται εγκλωβισμένο ή ακόμη και να βυθίζεται, κυριολεκτικά ή μεταφορικά.
Οικονομική ανασφάλεια
Η σειρά ενσωματώνει στην πλοκή της πολλά ζητήματα που αναδείχθηκαν ως κυρίαρχα τα τελευταία έξι χρόνια και βρίσκονται σήμερα στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης: Πόσο αξιόπιστο είναι το δικαστικό σύστημα; Υπάρχουν διαφθορά και ατιμωρησία; Τι γίνεται με την ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών; Άλλα ζητήματα αφορούν τη μοναξιά, τη μετάλλαξη των συναισθημάτων και την πλαστική χειρουργική ως.. μέσον κοινωνικής προβολής. Σε αυτά, προστίθεται και η οικονομική ανασφάλεια, με τον πληθωρισμό να εξακολουθεί να αποτελεί εμμονή για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
«Το ποντίκι πεινάει και το λιοντάρι επίσης», λέει κάποια στιγμή η Μεριέμ, παραλλάσσοντας τη γνωστή τουρκική παροιμία “το ψωμί βρίσκεται στο στόμα του λιονταριού”, μια έκφραση που περιγράφει πόσο δύσκολο είναι να εξασφαλίσει κανείς τα προς το ζην. Η δική της εκδοχή υποδηλώνει ότι στη σημερινή Τουρκία οι περισσότεροι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. «Εκεί έξω τα πράγματα είναι ζόρικα. Και το χειρότερο είναι ότι κανείς δεν φαίνεται να γνωρίζει πότε θα τελειώσει όλο αυτό», συνεχίζει η Μεριέμ, εκφράζοντας τις ανησυχίες που πολλοί πολίτες κρατούν μέσα τους και όχι μόνο όσοι ανήκουν στον χώρο της αντιπολίτευσης.
«Ίσως οι ηγέτες μας στην κυβέρνηση, οι άνθρωποι που έχουν πραγματική εξουσία, να χρειάζονται περισσότερο τη βοήθειά σας», λέει η νεαρή Μεριέμ στην Περί, σε αυτό που πιθανότατα αποτελεί την πιο πολιτική δήλωση ολόκληρης της σειράς. Ο σημαντικότερος από αυτούς ενσαρκώνεται από τον ίδιο τον σεναριογράφο και σκηνοθέτη της σειράς, Μπερκούν Ογιά, ο οποίος αποδεικνύεται εξαιρετικός ηθοποιός και στέκεται επάξια δίπλα στην Περί, την οποία υποδύεται η Ντεφνέ Καγιαλάρ, και τη Μεριέμ, την οποία ερμηνεύει η Οϊκιού Καραγιέλ. Και οι δύο είναι εξίσου πολύ καλές στους ρόλους τους όπως και στην πρώτη σεζόν.
Η Πόλη και το αινιγματικό τέλος…
Το φόντο της ιστορίας παραμένει η Κωνσταντινούπολη, με όλη τη μεγαλοπρέπεια αλλά και την παραμόρφωσή της. Όπως και στην πρώτη σεζόν, ο θεατής δεν βλέπει τα πιο διάσημα σημεία της πολυφωτογραφημένης μεγαλούπολης, αλλά μόνο αποσπάσματά της. Η ομορφιά της πόλης αποτυπώνεται συχνά μέσα από φυσικά στοιχεία, όπως η ανατολή ή το δειλινό που λούζουν τα κτίρια, ή τα μαγευτικά χρώματα του Βοσπόρου τη νύχτα.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια έντονη αντίθεση, όταν η σειρά παρουσιάζει την ασχήμια της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας: την αποπνικτική αρχιτεκτονική των τσιμεντένιων πολυκατοικιών, στοιβαγμένων η μία δίπλα στην άλλη, καταβροχθίζοντας όση φύση έχει απομείνει, μαζί με το αστικό τοπίο. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν το δεύτερο μέρος του Ethos έχει ολοκληρωθεί, εάν θα υπάρξουν νέα επεισόδια στο μέλλον, ή εάν η ιστορία θα οδηγήσει απευθείας σε τρίτη σεζόν. Το ανοιχτό τέλος, πάντως, είναι εντυπωσιακό, αν και αφήνει τον θεατή με μια αίσθηση ανικανοποίητου.
Η δεύτερη σεζόν είναι μικρότερη, με τέσσερα πυκνά επεισόδια αντί των οκτώ της πρώτης. Όταν εμφανίζονται οι τίτλοι τέλους, ο θεατής μένει με ένα αίσθημα απογοήτευσης και σύγχυσης. Μαζί με τη μουσική επένδυση, η οποία θα μπορούσε να είναι πιο έντονη, όπως ήταν στο πρώτο μέρος, αυτά αποτελούν ίσως τα μοναδικά αδύναμα σημεία της δεύτερης σεζόν. Την ίδια στιγμή, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι, δεδομένης της πολιτικής στροφής της σειράς και της άμεσης απεικόνισης θεμάτων που κυριαρχούν στην επικαιρότητα της Τουρκίας, το τέλος της ιστορίας είναι κάτι που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς στην πραγματική μελλοντική εξέλιξη της χώρας παρά σε μια επόμενη τηλεοπτική σεζόν.





