“Η Μεγάλη Σφαγή των Β΄ ΚΑΠΗ Αλίμου”: Μια ταινία για την τρίτη ηλικία και την εγκατάλειψη

Η ιστορία της ταινίας αφηγείται ένα κινηματογραφικό Λοάτκι+ συνεργείο που προσπαθεί να συνθέσει ένα ντοκιμαντέρ γύρω από μία έκρηξη ενός ΚΑΠΗ στην περιοχή Αλίμου Αττικής που στοίχισε τη ζωή σε 68 ηλικιωμένους. Ο σκηνοθέτης καταφέρνει από την αρχή να στήσει μία συνθήκη αρκετά αληθοφανή, αναρωτιέσαι αν πράγματι συνέβη ποτέ κάτι τέτοιο, είναι μία συνθήκη που θα μπορούσε να είχε συμβεί στην ελληνική αθηναϊκή πραγματικότητα, όπως και ο λόγος που συνέβη, που αποκαλύπτεται (εύστοχα) κυριολεκτικά στην τελευταία σκηνή του “Η Μεγάλη Σφαγή των Β΄ ΚΑΠΗ Αλίμου”.

Με αυτό τον τρόπο και αυτή την κινηματογραφική συνθήκη ο Σκλάβος εκμεταλλεύεται τους χώρους στην περιοχή του Αλίμου, τους κατοίκους, βρίσκει ερασιτέχνες ηθοποιούς να υποδυθούν αυτούς τους ρόλους, και, σύμφωνα με τον ίδιο, στήνει χαρακτήρες σύμφωνα με τη δική τους πραγματική περσόνα, που εντοπίζει από σεμινάριο που διοργανώνει για τον κινηματογράφο, μία προσπάθεια που ξεκινάει από την ιδέα που έχει ο δήμαρχος Αλίμου για μία ταινία που θα αφορά την περιοχή του, και την οποία χρηματοδοτεί.

Η παραγωγή είναι λοιπόν ανεξάρτητη, με όλες τις συνέπειες που μπορεί να σημαίνει αυτό για μία ταινία με χαμηλό προϋπολογισμό, όπου δηλαδή, ο αυστηρός προϋπολογισμός καθοδηγεί τις αισθητικές και αφηγηματικές αποφάσεις. Η προσπάθεια από αυτή την οπτική είναι αξιέπαινη.

Το κενό στη ροή της αφήγησης παραμένει το αρκετά τηλεοπτικό ύφος αστείων, πολλές φορές μονοκόμματων, ή κλισέ γενικότερα για τη σεξουαλικότητα. Ωστόσο, το σκετς που αφορά τη γυναίκα που φαντασιώνεται ότι ζει με την νεκρή κόρη της είναι αρκετά συγκινητικό και το μόνο που έχει ένα ουσιαστικότερο ενδιαφέρον.

Τα υπόλοιπα δημιουργούν μία επανάληψη ή έλλειψη περισσοτέρων αφηγηματικών ιδεών, μένει σε επεισόδια που αρχικά έχουν ενδιαφέρον, αλλά κουράζουν στη συνέχεια, και το κυριότερο, μεταφέρει τη θλίψη της εγκατάλειψης της τρίτης ηλικίας ή την έλλειψη πιο πνευματικών αναζητήσεων των εμπλεκομένων, όχι όμως σατιρικά, στοχαστικά, αλλά ως μία στείρα πραγματικότητα χωρίς διέξοδο. Σα να στερεύουν οι ιδέες, η πλοκή απλοποιείται, δημιουργεί την αίσθηση της εγκατάλειψης.

Χωρίς να λείπουν συχνά ευρηματικές σκηνοθετικές ιδέες, πολλές σκηνές αποπνέουν μία μορφή πειραματισμού, ενώ ορισμένες από τις (ερασιτεχνών) ερμηνείες, λειτουργούν ενοχλητικά, εμφανώς προσποιητά, όπως η περίπτωση της πρωταγωνίστριας, που προσπαθεί παραπάνω από όσο πρέπει να βγάλει τη μονίμως ενοχλημένη και ενοχλητική.

“Η Μεγάλη Σφαγή των Β΄ ΚΑΠΗ Αλίμου”

Συνολικά, όμως, τα καταφέρνουν όλοι, και σε κάθε περίπτωση η προτίμηση ερασιτεχνών ηθοποιών, επιλογή που συνήθως γίνεται για να εκμαιεύσει την αυθεντικότητα ο σκηνοθέτης, είναι μία συνθήκη που έχει προτιμηθεί σε πολλούς auteur δημιουργούς στο παγκόσμιο σινεμά. Ο λόγος που οι περισσότεροι επιλέγουν ερασιτέχνες ηθοποιούς είναι η ανάγκη για ένα αυθεντικό, ρεαλιστικό παίξιμο, έξω από τις συμβάσεις μίας επαγγελματικής υποκριτικής συνθήκης.

Έχουμε δει πολλές φορές πρωταγωνιστές να διαπρέπουν ως ερασιτέχνες (πχ. ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Ελένης στην ‘Αναπαράσταση’ του Αγγελόπουλου, κ.ά.). Εδώ όμως αυτή η συνθήκη λειτουργεί εν μέρει. Η κωμωδία δεν είναι εύκολο είδος, και οι ηθοποιοί μπορεί εύκολα να μετατραπούν σε καρικατούρες, παρά σε απολαυστικές κωμικές περσόνες.

Αν και η συνολική σκηνοθετική και σεναριακή προσπάθεια αναδεικνύει έναν ταλαντούχο δημιουργό, που προσπαθεί με φτηνά υλικά να φτιάξει κάτι ξεχωριστό, κερδίζει σε αρκετά σημεία το γέλιο των θεατών, και σε κάποιες στιγμές τη συμπάθεια στα ψυχικά προβλήματα κάποιων εκ των χαρακτήρων. Η αφήγηση θίγει αρκετά από τα σύγχρονα θέματα που κανείς συναντά άπλετα στις σύγχρονες αθηναϊκές γειτονιές, εμπλέκοντας δημιουργικά όλο το φάσμα των ηλικιών.

Κι εδώ ένα πρόβλημα που παρατηρείται, συχνό στις σύγχρονες οπτικοακουστικές παραγωγές, ή σε αρκετές από αυτές, εκείνο του αθηναιοκεντρισμού. Επιπλέον, η συχνές σεξουαλικές αναφορές, προτιμήσεις, προσανατολισμοί, που συχνά συνοδεύονται με αχρείαστα σόκιν αστεία παραμένει ένα μειονέκτημα ή μία έλλειψη βάθους. Στην προσπάθειά τους να πρωτοτυπήσουν, να σοκάρουν, επαναλαμβάνονται αχρείαστα.

Η ταινία κερδίζει σε ύφος όμως, αφού απαλλάσσεται από τη σοβαροφάνεια αρκετών σύγχρονων ελληνικών ταινιών, δείχνει να έχει μία βάση αυθορμητισμού και σαρκασμού, που στην πορεία υπερβάλει στις παραλλαγές. Ο ρυθμός, επιπλέον είναι αρκετά καλός, αν και με διακυμάνσεις, γενικότερα το δεύτερο μισό της ταινίας παραμένει μιμητικά παρόμοιο με το αρχικό, χωρίς όμως να προκαλεί την εξέλιξη των χαρακτήρων, το τέλος μοιάζει αμήχανο.

Παρά τις αδυναμίες, η ταινία αξίζει της προσοχής επειδή ακριβώς διατηρεί μία ευρηματική φρεσκάδα, έστω και αδέξια, έχει μία συνεπή σκηνοθετική γραμμή, αρκετά σκετς δημιουργικά και φέρνει το χαμόγελο συχνά στους θεατές, συνθήκη που το καλοκαίρι ταιριάζει απόλυτα για τα θερινά σινεμά. Η αχρείαστη θλίψη, όμως, που αποπνέει, και το συνολικό τηλεοπτικό της ύφος, προκαλεί μία ανισότητα, που λειτουργεί τελικά και συνολικά προς όφελος όλης της προσπάθειας.