“Καποδίστριας”: Το κοινό χειροκροτεί αυτό που δεν έχει σήμερα…
05/01/2026
Με τον Ιωάννη Καποδίστρια εξόχως προβεβλημένο στο προσωπικό μου συνειδησιακό πάνθεον εξ απαλών ονύχων, προσέτρεξα και εγώ να δω την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή με βαθιά προσδοκία. Προσδοκία όμως που δεν δικαιώθηκε διότι-εθνικόν, υπενθυμίζω είναι το αληθές, η ταινία είναι επιφανειακή και μονοδιάστατη, ενίοτε με διαλόγους επιπέδου σχολικής παράστασης.
Και όμως στο τέλος το κοινό χειροκροτούσε όρθιο! Και στο συγκεκριμένο κινηματογράφο τη συγκεκριμένη ώρα, το κοινό ήταν των σινεφίλ και των εραστών της μεγάλης οθόνης! Είναι προφανές τί χειροκρότησαν στον “Καποδίστρια”. Την επιλογή του θέματος σε μια εποχή που η κουλτούρα της αποδόμησης κυριαρχεί, την επιμονή του σκηνοθέτη παρά τις πολυεπίπεδες αντιξοότητες που εμφανίσθηκαν στη διαδρομή-ενδεχομένως ορισμένες και εκ του πονηρού, την προσπάθεια εν γένει-αυτά οφείλουν να αναγνωρισθούν.
Ακόμη περισσότερο όμως χειροκρότησαν τον ίδιο τον Καποδίστρια, τον Κερκυραίο ευπατρίδη που θεμελίωσε το σύγχρονο ελληνικό κράτος-μόνος εναντίον πολλών. Τον ιατρό της Επτανήσου Πολιτείας που όχι μόνο δεν έπαιρνε χρήματα από τους πένητες αλλά τους υποστήριζε οικονομικά.
Τον άριστο – με την πραγματική έννοια του όρου και όχι με τη λούμπεν που μας κατακλύζει – που διακρίθηκε στο διεθνές διπλωματικό πεδίο και απέκτησε ουσιαστικό κύρος στην Ευρώπη-είναι γνωστή ιστορικά και αναγνωρισμένη η ευεργετική συνδρομή του στις μείζονες υποθέσεις της Ρωσίας, της Ελβετίας και της Γαλλίας. Όπως και η αντίθεσή του στις εντόνως εχθρικές προς το ελληνικό ζήτημα μεθοδεύσεις του παντοδύναμου τότε Μέττερνιχ, ιθύνοντος νου της Ιεράς Συμμαχίας.
Τον ευπατρίδη που εγκατέλειψε υψηλά αξιώματα και προσωπική ζωή για να επιστρέψει στη γενέθλια γη ώστε να θεμελιώσει το νεοπαγές ελληνικό κράτος εν μέσω αμφισβήτησης και ερειπίων. Τον ανιδιοτελή κυβερνήτη που κατά δήλωση του ηρνείτο μέχρι και του οβολού να εγγίσει τα δημόσια χρήματα καθώς ευρίσκετο εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν.
Τον ιδρυτή των αλληλοδιδακτικών σχολείων και του ορφανοτροφείου για τα παιδιά του πολέμου. Τον εμπνευστή ενός οργανωμένου, ισόνομου και αξιοκρατικού κράτους δικαίου σύμφωνα με το πνεύμα του Συντάγματος της Τροιζήνας: Όλοι οι Έλληνες είναι δεκτοί κατά το μέτρον της προσωπικής των αξίας. Τον κυβερνήτη που ετάφη με τα ενδύματα που φορούσε, διότι είχε εκποιήσει τα υπόλοιπα για να ενισχύει αναξιοπαθούντες.
Δεν πρόκειται λοιπόν καθόλου για ένα συγκυριακό, συναισθηματικού χαρακτήρα χειροκρότημα από ένα κοινό που νοσταλγικά αναπόλησε την εθνική ιστορία του σχολείου. Είναι ένα πρόταγμα/απαίτηση διακυβέρνησης που η ταινία παρά τα εξόφθαλμα ελλείμματά της ανασύρει εκ των ένδον. Eίναι ο απόηχος μιας δυστυχώς σύντομης “αριστείας στην εξουσία” που όμως δημιούργησε ακατάλυτα ερείσματα στο διαγενεακό συλλογικό ασυνείδητο με τα οποία καλούμαστε και ως πολίτες και ως ψηφοφόροι να αναμετρηθούμε.





