“Ο Ήχος της Πτώσης”: Μια ταινία για τη φυσική αρμονία

Εκτός όμως από την όψη και το ηχοτοπίο, η χαλαρή δραματουργική δομή και η χαοτική μετανεωτερική αφήγηση στερούν το καλλιτέχνημα από το ρυθμό που αναμένει ο σύγχρονος θεατής, με αποτέλεσμα να νιώθει την έντονη ανάγκη να εγκαταλείψει την κινηματογραφική αίθουσα πριν ολοκληρωθεί η προβολή αυτής της ταινίας, που διαρκεί 2,5 ώρες!!! Θα μπορούσε κάλλιστα να συντομευθεί σε δύο ώρες (ή και κάπως λιγότερο), χωρίς να χάνει τίποτα από την εικαστική αναπαραστατικότητά της.

Σε αισθητικό-ιδεολογικό επίπεδο κυριαρχεί η κατά Παπανούτσο “αισιοδοξία της ανάμνησης”, η αυτοψυχαναλυτική επούλωσις πληγών της παιδικής-πρωτοεφηβικής ηλικίας, μέσα από την δραματοθεραπευτική ανάπλαση και τακτοποίηση της Μνημοσύνης. Αυτό εξάλλου συμβαίνει με όλα τα έργα Λόγου τε και Τέχνης, που βασίζονται κατά το μάλλον ή ήττον “σε πραγματικές ιστορίες”: διακρίνονται από τα απολύτως επινοημένα μυθοπλαστικά προϊόντα ως προς την χαοτική τυχαιότητα.

Εξηγούμαι: μια τελείως φανταστική ιστορία δομείται πάνω σε κάποιον υποσυνείδητο καμβά και ως εκ τούτου ακολουθεί κάποιο νοησιαρχικό είδος αλγόριθμου. Αντίθετα η ζωή, η βιωμένη εμπειρία, είναι συνδυασμός Τύχης και Αναγκαιότητας (για να θυμηθούμε τον Ζακ Μονώ), με αποτέλεσμα να μην υπακούει σε καμία γνωστή αρμονικότητα. Η γύρωθεν και έσωθεν δυσαρμονία μπορεί να είναι πλανητική αποκλειστικότητα, όμως με αυτήν έχουμε να παλέψουμε κάθε μέρα (και κάθε νύχτα στα όνειρά μας).

Λέω συχνά στους μαθητές-σπουδαστές-φοιτητές μου: κάθε απόπειρα αφήγησης “πραγματικών” γεγονότων είναι κατ’ ουσίαν μία λειτουργία της συν-δημιουργικής ανθρώπινης φαντασίας. Όταν όμως ο/η αφηγητής, το αφηγηματικό “όργανον” επιχειρεί να επουλώσει δραματοθεραπευτικά ατομικές ή συλλογικές πληγές, τότε ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ, ΝΟΜΟΤΕΛΕΙΑΚΑ, το μυθοπλαστικό έργο αφομοιώνει και ενσωματώνει καθημερινές ή ιστορικές παραδοξότητες, που είναι αντίθετες και ασύμβατες με την ανάγκη της λογικής για ρυθμική, αρμονική συνέπεια.

Εν κατακλείδι, αυτή η άκρως εικαστικών προθέσεων και επιτευγμάτων σινεφίλ παραγωγή χάνει ως προς το μοντάζ, τη σκηνοθεσία, την τελική συρραφή εξαιρετικών στιγμών, ενόσω το σενάριο είναι άκρως ενδιαφέρον και θελκτικό. Παρ’ όλα αυτά στην άνυδρη, αντιπνευματική, υλιστική εποχή μας, το επίτευγμα αυτό μοιάζει σαν ποτιστική βροχούλα στην υπαρξιακή μας έρημο. Δείτε την ταινία με χαμομήλι σε θερμός. Μπορεί να λειτουργήσει και ως παυσίπονος-παυσίλυπος αντιπερισπασμός. Το ωραιοποιημένο παρελθόν είναι πάντα ακίνδυνο, ακόμα και ως placebo.

Η ταινία “Ο Ήχος της Πτώσης”

In die Sonne Schauen/Sound of Falling, 2025, Έγχρωμη, Διάρκεια: 150′, 3,5, Δραματική, Γερμανική

Από τη δεκαετία του 1910 έως τις αρχές του 21ου αιώνα, τέσσερα νεαρά κορίτσια μεγαλώνουν σε ένα αγρόκτημα στην ύπαιθρο του Βρανδεμβούργου. Πλήθος φεστιβαλικών και ακαδημαϊκών διακρίσεων για ένα στιλιζαρισμένο δράμα εποχής.

Σκηνοθεσία: Μάσα Σιλίνσκι
Με τους: Λένα Ουρζεντόφσκι, Λαένι Γκέιζελερ, Χάνα Χεκτ