Το βιβλίο του Jusdanis για το πως ο Καβάφης πρόβλεψε την παγκοσμιοποίηση

Έτσι στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών η αφιερωματική βραδιά για τον Καβάφη είχε τον δικό της χαρακτήρα. Μια δημόσια συνέντευξη του Ηλία Μαγκλίνη δημοσιογράφου συγγραφέα με τον άρτι αφιχθέντα στην Αθήνα κ. Jusdanis που αποκάλυψε την δική του προσπάθεια να εστιάσει όσο πιο ολοκληρωμένα στην ανθρώπινη υπόσταση του μεγάλου ποιητή -είναι ο πιο πολύ μεταφρασμένος διεθνώς μετά τον Καζαντζάκη- την ιδιαίτερη γραφή, δημοτική και καθαρεύουσα με πολλούς ιδιωματισμούς, συνδυάζοντας την ελληνιστική εποχή με την ύστερη αρχαιότητα, την προσωπικότητα του, την τόλμη να μιλήσει για την ομοφυλοφιλία του, την υπομονή να κρατήσει ένα ποίημα στο συρτάρι 19 χρόνια μέχρι να βρει αυτό το στοιχείο που θα συνέτεινε στην ολοκλήρωση του.

Το κοινό απόλαυσε αυτό το ταξίδι στην ζωή του Καβάφη στα ποιήματα του ιστορικά, φιλοσοφικά, ηδονικά αποδεικνύοντας ότι η ποίηση και η πνευματική δημιουργία δεν απαιτούν πάντα ακαδημαϊκούς τίτλους, αλλά βαθιά πνευματική καλλιέργεια, κάτι που ο ίδιος απέκτησε μέσα από την αυτοδιδασκαλία και την περισυλλογή.

Φαναριώτικης καταγωγής, ο Καβάφης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια, όπου ήκμαζε η ελληνική κοινότητα. Εκεί έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Μετά τον θάνατο του πατέρα του πέρασε ένα διάστημα της εφηβείας του στην Αγγλία και στη συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη. Χρημάτισε για αρκετά χρόνια υπάλληλος και το 1922 παραιτήθηκε για να αφοσιωθεί αποκλειστικά στην ποίηση.

Τα ποιητικά κείμενα του Καβάφη πλησιάζουν τον πεζό λόγο. Αυτό κατορθώνεται με τη λιτότητα στην έκφραση, τα λιγοστά επίθετα, τον ελεύθερο στίχο με τον άνισο αριθμό συλλαβών. Η γλώσσα, όπως λέχθηκε, είναι ιδιότυπη διανθισμένη με πολλούς ιδιωματισμούς από την Αλεξάνδρεια και την Κωνσταντινούπολη όπου θα βρεθεί, εξαιτίας των εθνικιστικών ταραχών στην Αίγυπτο, που καθιστά επισφαλή τη θέση των Ευρωπαίων. Ο αγγλικός στόλος βομβαρδίζει την Αλεξάνδρεια και η οικία Καβάφη καταστρέφεται. Η οικογένειά του θα φιλοξενηθεί επί τριετία από τον παππού του Γεωργάκη Φωτιάδη.

Η εκδήλωση αποκάλυψε πτυχές του δημοσίου και του ιδιωτικού Καβάφη, την καθημερινότητα του, τις αγωνίες του, τον συνδυασμό της ζωής με την τέχνη του, την δημιουργία οπαδών που τον λάτρευαν μέσα από τα δημοσιεύματα του, την αναζήτηση της πρωτοτυπίας που την ανακάλυψαν 150 χρόνια μετά οι σύγχρονοι ιστορικοί πως θα πει ο κ.Jusdanis που αναφέρθηκε στην προσωπική του προσπάθεια να φέρει όσα περισσότερα στοιχεία στο φως με την ενδελεχή αρχειακή του έρευνα.

Η πρόβλεψη του Καβάφη

Όπως είπε χαρακτηριστικά, ο Καβάφης προέβλεψε την δική μας παγκοσμιοποίηση 100+ χρόνια πριν, ενώ αναφέρθηκε σε φοιτητές του από διάφορες χώρες στο πανεπιστήμιο που μελετούν με πάθος τον ποιητή εστιάζοντας στην οικουμενικότητα του για το γεγονός ότι μεγάλωσε στην διασπορά, στην ομογένεια, έσμιξε με άλλους λαούς, με μουσουλμάνους, δεν διαποτιστηκε από εθνικιστικά σύνδρομα και αυτό φαίνεται στο έργο του. Το βιβλίο ξεκινά σε ένα νοσοκομείο της Αλεξάνδρειας το 1933 όπου ο ποιητής κείτεται ετοιμοθάνατος, περικυκλωμένος από φίλους.

Με πλούσιες λεπτομέρειες περιγράφεται η οικογένειά του και η φτώχεια τους όταν φεύγουν από την Αίγυπτο και πηγαίνουν στο Λίβερπουλ, το Λονδίνο, και την Κωνσταντινούπολη. Με την ενηλικίωση του ποιητή, η βιογραφία εστιάζει στην αγαπημένη του Αλεξάνδρεια, την πόλη που έθρεψε τη φαντασία του και έγινε για αυτόν η αναφορά για την ποίησή του αλλά και τη σύγχρονη ζωή. Οι συγγραφείς στη συνέχεια αναφέρονται στις σχέσεις του ποιητή με τους εφηβικούς συντρόφους του, τους φίλους του στη μέση ηλικία και αργότερα. Πάντως, το πρώτο κείμενο που σώζεται στο αρχείο του Καβάφη γράφτηκε το 1882. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο σε αγγλική γλώσσα, με τον τίτλο Constantipoliad-En Epic.

Τον Οκτώβριο του 1885 που επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια, μαζί με τη μητέρα του και τα δυο αδέλφια του, Αλέξανδρο και Παύλο, από τις πρώτες αποφάσεις του είναι να αποκτήσει την ελληνική υπηκοότητα. Ξεκινά πρώτα ως δημοσιογράφος και στη συνέχεια ως μεσίτης στο Χρηματιστήριο Βάμβακος. Το 1889 προσλαμβάνεται αρχικά ως άμισθος γραμματέας στην Υπηρεσία Αρδεύσεων και από το 1892 ως έμμισθος υπάλληλος, θέση στην οποία θα παραμείνει έως το 1922, φθάνοντας στον βαθμό του υποτμηματάρχη.

Διαβάστηκαν ποιήματα, ενώ ο Gregory Jusdanis υπέγραψε το βιβλίο του, σε ένα πλήθος νέων αναγνωστών που απόλαυσαν την εκδήλωση που έγινε με την στήριξη του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, του υπουργείου Πολιτισμού και του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών .