Μακεδονικό: ιστορική ή γεωπολιτική διαμάχη;

Σταύρος Λυγερός5510


+100%-

του Σταύρου Λυγερού  – 

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Αθήνα έδωσε τη μάχη του ονόματος με δύο κυρίως κατηγορίες επιχειρημάτων: Η πρώτη ήταν η απειλή εναντίον της ελληνικής Μακεδονίας, λόγω των διεκδικήσεων της σλαβομακεδονικής πλευράς. Η δεύτερη κατηγορία ήταν τα ιστορικά επιχειρήματα για την ελληνικότητα του ονόματος Μακεδονία.

Η Αθήνα διαμαρτυρόταν δικαιολογημένα ότι οι Σλαβομακεδόνες σφετερίζονται ένα κομμάτι της ελληνικής ιστορικής κληρονομιάς. Η ελληνική διπλωματία μετέτρεψε σε εξαγώγιμο είδος μία επιχειρηματολογία, που ευαισθητοποιεί μόνο τους Έλληνες και κάποιους λίγους αλλοδαπούς, που γνωρίζουν καλά την ιστορία. Αναμφίβολα, ο σφετερισμός είναι ενοχλητικός. Ήταν σαφές εξ αρχής, όμως, ότι δεν μπορούσε να στηρίξει αποτελεσματικά μία τόσο δύσκολη πολιτική επιχείρηση, όπως η αλλαγή του ονόματος μίας χώρας.

Η διαμάχη για το όνομα δεν είναι μόνο μία διαμάχη για την ιστορία. Η οικειοποίηση του γεωγραφικού όρου “Μακεδονία” και η φόρτισή του με εθνικό περιεχόμενο είναι γεωπολιτικό πρόβλημα. Είναι  το όχημα του φαντασιακού αλυτρωτισμού-επεκτατισμού, που μετατρέπει τη FYROM σε αγκάθι στα πλευρά της Ελλάδας και δεν επιτρέπει την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας. Κατά συνέπεια, μετατρέπει το κράτος αυτό σε παράγοντα αστάθειας στα νότια Βαλκάνια.

Η προβληματική αυτή χρησιμοποιήθηκε αποσπασματικά, ενώ θα έπρεπε να είναι ο κορμός. Τα ιστορικά επιχειρήματα έπρεπε να έχουν επικουρικό ρόλο. Με άλλα λόγια, ακόμα και εάν οι Σλαβομακεδόνες δήλωναν πως δεν έχουν καμία σχέση με τους αρχαίους Μακεδόνες το πρόβλημα δεν θα λυνόταν.

Με τον τρόπο που η ελληνική πλευρά χειρίσθηκε την υπόθεση, επέτρεψε στους Δυτικούς να θεωρήσουν το Μακεδονικό σαν μία διαμάχη για την ιστορία χωρίς πρακτικό περιεχόμενο. Η θεώρηση αυτή τους βόλευε πολύ σ’ εκείνη τη συγκυρία και η Αθήνα τους διευκόλυνε να αποφύγουν τη γεωπολιτική ουσία του προβλήματος και να ισχυρισθούν ότι η ελληνική απαίτηση για αλλαγή του ονόματος ήταν υπερβολική και ανεδαφική.

bookmark icon