Αποτυχημένα κατά τους Ουκρανούς τα drones που τους έδωσε η Γερμανία

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία από το 2025. Εσωτερικά έγγραφα και συνεντεύξεις αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα τους. Το ρεπορτάζ υπογράφουν οι Lars Petersen της ερευνητικής ομάδας της Welt και οικονομικός ρεπόρτερ στο γερμανικό Politico και ο Ibrahim Naber, που στέλνει ανταποκρίσεις από το μέτωπο της Ουκρανίας. Μίλησαν με στρατιώτες σε απόσταση 30 χλμ από τις ρωσικές γραμμές.

Ένας Ουκρανός ένστολος, που αποκαλείται Γιούρα και χειρίζεται drones, μίλησε για την γερμανική κατασκευαστική Helsing, όπως και ο συμπολεμιστής του, Σάσα. Μίλησαν με ψευδώνυμα για να μην έχουν συνέπειες. «Η αλήθεια είναι –λέει ο Γιούρα– κάναμε τη βρώμικη δουλειά για την Helsing. Οι πρώτοι μήνες της συνεργασίας ήταν φιάσκο, τα drones δεν λειτουργούσαν σχεδόν καθόλου. Δεν θέλω να προκαλέσω σκάνδαλο με όσα λέω, αλλά θέλω να βελτιωθεί η εταιρεία. Οι εντοπισμένες ελλείψεις του γερμανικού drone τεκμηριώνονται σε πολυσέλιδες αξιολογήσεις ουκρανικών μονάδων από το 2025».

Αυτά τα έγγραφα είναι στη διάθεση της Welt. Οι στρατιώτες παραπονιούνται ότι δεν έχουν γίνει και πολλά πράγματα. «Λίγα πράγματα έχουν γίνει, αλλά έχουν εξαιρετικό μάρκετινγκ», λέει ένας αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας «Στην πραγματικότητα, η εταιρεία πουλάει με επιτυχία: Η Helsing έχει γίνει μια από τις πιο πολύτιμες νεοσύστατες επιχειρήσεις στην Ευρώπη μέσα σε λίγα χρόνια». Σύμφωνα με το γερμανικό έντυπο, η εταιρεία άμυνας και λογισμικού, που ιδρύθηκε το 2021, αποτιμήθηκε σε περίπου δώδεκα δισ. ευρώ το περασμένο καλοκαίρι. Εκατοντάδες εργάζονται σε μη επανδρωμένα οπλικά συστήματα που υποστηρίζονται από τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό που υπόσχεται η Helsing θα μπορούσε, εάν πετύχει, να κλείσει τα κενά στρατιωτικής ικανότητας στους στρατούς της Ευρώπης.

Αυτό περιλαμβάνει τα λεγόμενα drones καμικάζι, τα οποία στην Ουκρανία κυνηγούν οχήματα και στρατιώτες πολύ πίσω από τη γραμμή επαφής. Εκρήγνυνται στον στόχο τους κατά την πρόσκρουση. Παράλληλα με αυτήν την ιστορικά άνευ προηγουμένου μαζική βιομηχανοποίηση των drones, βρίσκεται σε εξέλιξη ένας τεχνολογικός αγώνας δρόμου.

Οι νέες εξελίξεις δίνουν στις ένοπλες δυνάμεις μόνο βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα, για παράδειγμα για να παρακάμψουν τα μέτρα ηλεκτρονικών παρεμβολών, πριν η άλλη πλευρά προλάβει να αντιδράσει. Αυτό, επίσης, καθιστά τον ανταγωνισμό στον τομέα των όπλων στην Ευρώπη πολύ έντονο. Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Άμυνας θέλει να προμηθευτεί έως και 12.000 drones καμικάζι μεσαίου βεληνεκούς για μέγιστο ποσό περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.

Εκτός από την Helsing, δύο άλλοι Γερμανοί κατασκευαστές είναι επιλέξιμοι για την παραγγελία: η Stark Defence και ο γίγαντας όπλων Rheinmetall. Είναι διαφορετικό αν τα drones χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία ή στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ γράφει η Welt. Η αμυντική συμμαχία θέτει υψηλά πρότυπα ασφαλείας: ένα drone πρέπει πάντα να “ξέρει” πού βρίσκεται και να μην “ενημερώνει” τον εχθρό. «Αυτός ο στόχος εξακολουθεί να αποτελεί τεχνική πρόκληση για όλους τους κατασκευαστές», λέει ένας εκπρόσωπος της βιομηχανίας.

Τα προβλήματα των drones

Όταν εκπρόσωποι της Helsing εμφανίζονται δημόσια, μερικές φορές δίνουν την εντύπωση ότι η εταιρεία είναι ο σωτήρας της Ευρώπης. Οι πρώτες αποστολές, σύμφωνα με τον Γιούρα, αποκάλυψαν ένα βασικό πρόβλημα: Πολλά από τα drones δεν ήταν έτοιμα για απογείωση ή συνετρίβησαν αμέσως μετά την εκτόξευση. Το λογισμικό ήταν καλό, αλλά στο θέμα παίζουν ρόλο και τα ουκρανικά και κινεζικά εξαρτήματα.

«Έχτισαν σπίτι σε βάλτο», λέει ο Γιούρα. Η Helsing δήλωσε κατόπιν αιτήματος ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της, μόνο “περίπου το 2,5%” των drones είχαν προβλήματα εκτόξευσης εκείνη την εποχή. Ωστόσο, ουκρανικό έγγραφο απαριθμεί λεπτομερώς δεκάδες άλλες ελλείψεις στις πτήσεις. Ένα απόσπασμα: “ελαττωματικό πηδάλιο”, “μη φυσιολογική συμπεριφορά του σκάφους”, “μη κατάλληλο για πτήση”. Κριτική ασκείται και για το μεγάλο χρονικό διάστημα που απαιτεί η συναρμολόγηση του συστήματος.

Μετά τις αποτυχημένες αποστολές, υπάλληλοι της Helsing συνόδευσαν την ουκρανική μονάδα στο μέτωπο. Η ατμόσφαιρα ήταν τεταμένη. Παρά την νυχτερινή προετοιμασία, πολλά drones συνετρίβησαν ξανά αμέσως μετά την εκτόξευσή τους, ενώ άλλα έχασαν την σύνδεση λίγη ώρα μετά την απογείωση ή εκτόξευση. Οι προγραμματιστές θα ονόμαζαν αργότερα αυτή την εμπειρία –λέει ο Γιούρα– “ψυχρολουσία“, επειδή απογοητεύθηκαν από κάτι που περίμεναν με προσμονή.

Το περασμένο καλοκαίρι, αφού οι ίδιοι οι στρατιώτες είχαν κάνει προσαρμογές στο σύστημα, έγιναν βελτιώσεις, αλλά σχεδόν μία στις πέντε συσκευές συνετρίβη κατά την απογείωση ή χάθηκε εν πτήσει λόγω ηλεκτρονικών παρεμβολών ή τεχνικών ελαττωμάτων. Περίπου το 15% των drones καταρρίφθηκαν ή απέτυχαν λόγω δυσλειτουργιών στην παρακολούθηση στόχων.

Κατόπιν αιτήματος της Welt, η Helsing περιγράφει το προαναφερθέν ποσοστό συντριβών στην αρχή ως “λανθασμένο”. Η Helsing δήλωσε ότι «το HF-1 κατασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε μαζί με Ουκρανούς κατασκευαστές μέσα σε λίγες εβδομάδες και στην πρώτη γραμμή είναι αποδεδειγμένα επιτυχημένο». Τον περασμένο Δεκέμβριο, η εταιρεία παρέδωσε 750 drones HX-2 στην Ουκρανία – σύντομα θα ακολουθήσουν περισσότερα. Αυτά έχουν εγκριθεί για πολεμικές επιχειρήσεις. Σε δοκιμές στη Γερμανία, το μοντέλο έχει φτάσει σε «ποσοστά επιτυχίας κοντά στο 100%», λέει η εταιρεία.  Μένει να δούμε αν τέτοιες θαυματουργές ποσοστώσεις μπορούν επίσης να διατηρηθούν στην πρώτη γραμμή, καταλήγει το ρεπορτάζ της Welt.