Μπορεί να αντέξει το ενεργειακό μπλακάουτ η Ουκρανία;

Ο νεοδιορισθείς Ουκρανός υπουργός Ενέργειας έδωσε εντολή την Παρασκευή σε κρατικές επιχειρήσεις να αυξήσουν τις εισαγωγές τους σε ηλεκτρικό ρεύμα για να αντιμετωπίσουν τα κενά στο ενεργειακό σύστημα, το οποίο έχει επιβαρυνθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες λόγω των μαζικών ρωσικών βομβαρδισμών και του δύσκολου χειμώνα. Πολλές πόλεις, της πρωτεύουσας περιλαμβανομένης, έχουν μείνει χωρίς ρεύμα, ή έχουν ρεύμα περιοδικά.

«Οι κρατικές επιχειρήσεις πρέπει επειγόντως να διασφαλίσουν την αγορά εισαγόμενου ρεύματος κατά την περίοδο θέρμανσης 2025/26, με όγκο που να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 50% της συνολικής κατανάλωσης», δήλωσε ο Ντένις Σμίχαλ μέσω Telegram, αναφέροντας κυρίως την σιδηροδρομική εταιρία Ukrzaliznytsia και την εταιρία αερίου Naftogaz.

Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι σκοπεύει να κηρύξει σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον ενεργειακό τομέα» ύστερα από σειρά μαζικών ρωσικών πληγμάτων. Αυτό περιλαμβάνει, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ και αλλαγή στην απαγόρευση μετακινήσεων τη νύχτα –
κάτι που ισχύει από την έναρξη του πολέμου. Ο Σμίχαλ ανακοίνωσε ότι οι κάτοικοι θα μπορούν πλέον να μετακινούνται ελεύθερα για να πάνε σε σημεία με θερμαινόμενα καταφύγια που βρίσκονται σε ουκρανικές πόλεις.

Όταν σχεδόν η μισή πρωτεύουσα βρέθηκε χωρίς θέρμανση την περασμένη Παρασκευή, ο υπουργός ανακοίνωσε την ενίσχυση της ομάδας που είναι επιφορτισμένη με την επείγουσα αποκατάσταση των ζημιών στις βασικές υποδομές του Κιέβου.

Η Ουκρανία έχει αποθέματα καυσίμων για περισσότερες από 20 ημέρες, δήλωσε παράλληλα την Παρασκευή ο Σμίχαλ στο Κοινοβούλιο, χαρακτηρίζοντας πολύ δύσκολη τη γενική κατάσταση στο ενεργειακό. Ο Σμίχαλ, που ανέλαβε τα καθήκοντά του νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, δήλωσε ότι τα πράγματα είναι πιο δύσκολα στο Κίεβο, στις περιφέρειες Ντνιπροπετρόφσκ, Χαρκόβου και Οδησσού, και σε πόλεις κοντά στη γραμμή του μετώπου, όπου χιλιάδες σπίτια έχουν βρεθεί χωρίς ρεύμα και θέρμανση για πολλές ημέρες σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν.

«Σε κάποιες πόλεις και περιφέρειες, η προετοιμασία για τον χειμώνα απέτυχε. Τις δύο τελευταίες ημέρες που είμαι στη θέση αυτή, είδα ότι πολλά πράγματα εμφανώς καθυστερούν», δήλωσε. «Δεν υπάρχει ούτε ένα εργοστάσιο ενέργειας στην Ουκρανία το οποίο να μην έχει δεχθεί επίθεση».

Προεκλογικές κινήσεις

Εν τω μεταξύ ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ουκρανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και πρώην αρχιστράτηγο Βαλέρι Ζαλούζνι, τον οποίο είχε παύσει από τη στρατιωτική ηγεσία και τον είχε απομακρύνει στην πρεσβεία στο Λονδίνο. «Ευχαριστώ τον Ζαλούζνι για το έργο του ως μέλος της ομάδας της Ουκρανίας», δήλωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας και τα εξής: «Συζητήσαμε τα διπλωματικά καθήκοντά του που είναι επίκαιρα και θα μπορούσαν να ενισχύσουν όλους μας – την Ουκρανία, την ανθεκτικότητά μας».

Μια πηγή στο Γραφείο του Προέδρου δήλωσε στην Kyiv Independent ότι ο Ζαλούζνι επισκέφθηκε το Κίεβο στο πλαίσιο ενός επαγγελματικού ταξιδιού, ενώ ο ίδιος ο πρώην επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων είχε δηλώσει ότι επέστρεψε στην Ουκρανία απλώς για τις γιορτές. Είχε παυθεί από τον στρατό το 2024 εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ αυτού και του Ζελένσκι, και θεωρείται ευρέως ως πιθανό φαβορί σε μελλοντικές προεδρικές εκλογές.

Ακόμα και μετά την απέλασή του ως πρέσβης, ο Ζαλούζνι παρέμεινε δημοφιλής τόσο στον στρατό, όσο και στον ευρύτερο πληθυσμό, λόγω του ρόλου του στην ηγεσία της αντίστασης της χώρας κατά της Ρωσίας, στα πρώτα στάδια του πολέμου. Σύμφωνα με την έρευνα Socis που δημοσιεύθηκε στα τέλη Δεκεμβρίου, ο Ζελένσκι θα λάμβανε το 22% της λαϊκής ψήφου στον πρώτο γύρο, με μικρή διαφορά από το 21% του Ζαλούζνι. Σε έναν υποθετικό επαναληπτικό γύρο μεταξύ των δύο, ο Ζαλούζνι θα εξασφάλιζε μια αποφασιστική νίκη, κερδίζοντας το 64% των ψήφων, σε σύγκριση με το 36% του Ζελένσκι, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση.

Συναντήσεις με αντιπολιτευόμενους

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Ζελένσκι είχε επίσης συναντήσεις με δημοφιλείς στην Ουκρανία εθελοντές όπως ο Σεργκέι Πρίτουλα και ο Σεργκέι Στερνένκο. Ο επί σειρά ετών τηλεοπτικός παρουσιαστής και κωμικός Πρίτουλα εισήλθε στην πολιτική το 2019, εντασσόμενος για λίγο στο νεοσύστατο κόμμα “Χόλος”. Ήταν επίσης υποψήφιος στις δημοτικές εκλογές του Κιέβου, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ο Πρίτουλα αφιερώθηκε στον εθελοντισμό και στην άντληση κεφαλαίων για τον στρατό.

Ο Στερνένκο, ακτιβιστής με έδρα το Κίεβο, είναι επίσης γνωστός στην Ουκρανία για την υποστήριξή του προς τον στρατό. Φέρεται να έχει συγκεντρώσει κεφάλαια για την προμήθεια drones. Κατά καιρούς, ο Στερνένκο επέκρινε την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία για την τακτική τους στην άμυνα της χώρας. Πρόσφατα, δήλωσε ότι ήταν λάθος του Ζελένσκι η απομάκρυνση του επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας, Βασίλ Μάλιουκ.

«Είναι σημαντικό να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πραγματικές πληροφορίες από όλα τα επίπεδα», δήλωσε ο Ζελένσκι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντησή του με τον Στερνένκο. Πηγή στο Γραφείο του Προέδρου περιέγραψε στην Kiev Independent τις πρόσφατες συναντήσεις του Ζελένσκι ως μέρος μιας «νέας πολιτικής ανοίγματος και δέσμευσης». Πρόσθεσαν ότι αναμένονται περισσότερες συναντήσεις στο εγγύς μέλλον.

Kαι με τον παυθέντα Κουλέμπα

Εν μέσω του πρόσφατου σημαντικού ανασχηματισμού της κυβέρνησης, ο Ζελένσκι συναντήθηκε επίσης με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα, αποκαλώντας τον «μέρος της ομάδας της Ουκρανίας» και καθιστώντας σαφές ότι θα συνεχίσουν να συνεργάζονται. Είναι άγνωστο αν ο Κουλέμπα θα λάβει νέα θέση στην κυβέρνηση. Ο Κουλέμπα, ένας από τους θεωρούμενους στην Ουκρανία επιτυχημένος υπουργός, απομακρύνθηκε από τη θέση του το 2024, καθώς ο τότε επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου Αντρίι Γερμάκ επέκτεινε την επιρροή του στην εξωτερική πολιτική, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τον ρόλο του επικεφαλής διπλωμάτη της Ουκρανίας.

Η Kiev Independent εκτιμά ότι από τη μία πλευρά ο Ζελένσκι επέλεξε αυτή την τακτική τώρα για να ενισχύσει όσο το δυνατόν περισσότερο τη δομή εξουσίας του, ενώ από την άλλη, προσπαθεί να δείξει κάποια ενότητα με εκπροσώπους διαφορετικών πολιτικών δυνάμεων, καθώς ο όρος «ομάδα της Ουκρανίας» δεν είναι απλώς ένα σύνθημα, αλλά μάλλον πολιτική στρατηγική, για να συνδέσει εκπροσώπους ποικίλων τάσεων με τον εαυτό του, να στείλει συγκεκριμένα μηνύματα στο κοινό-στόχο τους ή ακόμα και στο εκλογικό σώμα».

Η κατηγορούμενη αρχηγός τον λέει «φασίστα»

Η πρώην πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο. που πλούτισε από επιχειρήσεις με φυσικό αέριο και πρωταγωνίστησε στην λεγόμενη “πορτοκαλί επανάσταση”, έχει αντιμετωπίσει πολλά δικαστήρια για παράνομες δοσοληψίες της στο παρελθόν, αλλά αποφυλακίσθηκε μετά από τριετή φυλάκιση και οι διώξεις κρίθηκαν “πολιτικές”, οπότε το μητρώο της καθάρισε. Ηγείται του κόμματος “Πατρίδα”, που μαζί με το κόμμα του Ποροσένκο (επίσης άλλοτε διωκόμενου ποινικά και επίσης ολιγάρχη) συνιστούν την αντιπολίτευση.

Η Τιμοσένκο χαρακτήρισε σήμερα τον Ζελένσκι «φασίστα» και την κυβέρνηση ότι υπακούει σε ξένα συμφέροντα, μετά το σκάνδαλο που ξέσπασε εις βάρος της. Συγκεκριμένα, μετά τη δημοσίευση πακέτων δολαρίων που βρέθηκαν στο γραφείο της και την ανακοίνωση της Αρχής Καταπολέμησης της Διαφθοράς ότι έχει καταγεγραμμένη τηλεφωνική πρότασή της σε βουλευτή να του δώσει 10.000 δολάρια για να αποσκιρτήσει, η Τιμοσένκο απέδωσε τις διώξεις σε πολιτικό πόλεμο εναντίον της.

Υπαινίχθηκε ότι η Αρχή Καταπολέμησης της Διαφθοράς παίζει το παιχνίδι ξένων δυνάμεων (ίσως των ΗΠΑ) και ότι συντονίστηκε με τους “Υπηρέτες του Λαού”, το κυβερνών κόμμα του Ζελένσκι. Χαρακτήρισε την κυβέρνηση φασιστική! Ισχυρίσθηκε ότι η φωνή που ακούγεται στη συνομιλία με βουλευτή δεν είναι η δική της. Πάντως η Αρχή Καταπολέμησης της Διαφθοράς, αν και συνεργάζεται με το FBI και με δυτικοευρωπαϊκές υπηρεσίες, έχει φέρει στην επιφάνεια πολλά σκάνδαλα που θίγουν το κυβερνών κόμμα και έμμεσα τον Ζελένσκι. Δεν είχε ασχοληθεί με την αντιπολίτευση, μέχρι να έρθει στην επιφάνεια το τρέχον σκάνδαλο με την Τιμοσένκο, η οποία υποστηρίζει ότι τα δολάρια που βρέθηκαν στο γραφείο της είναι οικονομίες της.

Ένα ουκρανικό μέσο αναφέρει ότι η ίδια είπε πως ήταν από την “αποζημίωση που έλαβε από τις ΗΠΑ για όσα υπέστη από το προηγούμενο καθεστώς”, όμως δεν βρήκαμε τη δήλωση αυτή σε κανένα άλλο ουκρανικό μέσο ενημέρωσης και την μεταφέρουμε με μεγάλη επιφύλαξη. Άλλα μέσα αναφέρουν γενικά ότι χαρακτήρισε το ποσό “προσωπικές οικονομίες”.