Τι κρύβει το σχέδιο Τραμπ για την Γάζα

Τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής του Συμβουλίου Ειρήνης περιλαμβάνουν τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τον ανώτερο διπλωμάτη του Κατάρ Αλί Θαουάντι, τον αρχηγό των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών Χασάν Ρασάντ, την υπουργό Διεθνούς Συνεργασίας των Εμιράτων Ριμ Αλ-Χασίμι και τον πρώην πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ

Η συμπερίληψη αξιωματούχων από το Κατάρ και την Τουρκία – δύο χώρες που έχουν ασκήσει έντονη κριτική στη διεξαγωγή του πολέμου στη Γάζα από το Ισραήλ – σίγουρα θα αποτελέσει πρόβλημα για το Τελ Αβίβ. Ταυτόχρονα, καταδεικνύει την υποτιθέμενη χρησιμότητά τους στον Αμερικανικό πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος έχει εξάρει τις ικανότητές τους να πείσουν τη Χαμάς να συμφωνήσει σε εκεχειρία, τον περασμένο Οκτώβριο.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την Δευτέρα στην Κνεσέτ ότι η δεύτερη φάση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα θα περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς και την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας, τονίζοντας ότι οι ισραηλινές δυνάμεις κρατούν μεγάλο μέρος της περιοχής από θέση ισχύος. Τόνισε ότι τουρκικά και καταριανά στρατεύματα δεν θα αναπτυχθούν στη Γάζα, παρά τις διαφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τον ρόλο τους σε ένα κυβερνητικό συμβούλιο, προσθέτοντας ότι τέτοιες διαφωνίες δεν βλάπτουν τους δεσμούς με τον Τραμπ.

Η παρουσία Τούρκων και Καταριανών στην Γάζα παραμένει κόκκινη γραμμή για το Ισραήλ, και αν παραβιαστεί, όλα όσα λέγονται για την προσπάθεια αυτή, θα είναι επί ματαίω. Ο Νετανιάχου δήλωσε επίσης ότι η επιστροφή της σορού του λοχία Ραν Γκβίλι παραμένει ύψιστη προτεραιότητα.

Η Εκτελεστική Επιτροπή

Η Εκτελεστική Επιτροπή θα επιβλέπει την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG), την παρόμοια νέα ομάδα Παλαιστινίων τεχνοκρατών που θα είναι υπεύθυνη για την παροχή βασικών υπηρεσιών στους κατοίκους της Γάζας. Θα λειτουργεί υπό το Συμβούλιο Ειρήνης, μια ομάδα παγκόσμιων ηγετών με επικεφαλής τον Τραμπ, την οποία οι ΗΠΑ σκοπεύουν να παρουσιάσουν τις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, το Συμβούλιο Ειρήνης θα διαδραματίσει έναν πιο συμβολικό ρόλο, με την εκτελεστική επιτροπή να λειτουργεί ως ο επιχειρησιακός βραχίονάς του.

Το καταστατικό του συμβουλίου υπονοεί ότι οι ΗΠΑ στοχεύουν στο να αφομοιώσει ο οργανισμός τον ΟΗΕ, αλλά δεν είναι σαφές εάν έχει τη νομική εντολή να το πράξει και εάν οι χώρες που αποδέχονται προσκλήσεις για ένταξη θα επιτρέψουν στην επιτροπή να διαδραματίσει έναν τέτοιο ρόλο. Πάντως, πολλά ερωτήματα γεννώνται, και όχι μόνο επειδή είναι έργο Τραμπ.

Στην Εκτελεστική Επιτροπή θα συμμετέχουν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο κορυφαίος βοηθός και γαμπρός του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Apollo Global Management Μαρκ Ρόουαν, ο Ισραηλινο-Κύπριος επιχειρηματίας Γιακίρ Γκαμπάι, η πρώην συντονίστρια ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ Σίγκριντ Κάαγκ και ο πρώην απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Μέση Ανατολή, Νικολάι Μλαντένοφ.

Ο Μλαντένοφ θα υπηρετήσει επίσης ως Ύπατος Εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης για τη Γάζα. «Υπό αυτή την ιδιότητα, θα ενεργεί ως ο σύνδεσμος επί τόπου, μεταξύ του Συμβουλίου Ειρήνης και της NCAG», ανέφερε ο Λευκός Οίκος στην ανακοίνωσή του, με την οποία ανακοινώνει τα νέα όργανα εποπτείας της Γάζας. Ο Μλαντένοφ «θα υποστηρίξει την εποπτεία του Συμβουλίου σε όλες τις πτυχές της διακυβέρνησης, της ανοικοδόμησης και της ανάπτυξης της Γάζας, διασφαλίζοντας παράλληλα τον συντονισμό μεταξύ των πολιτικών πυλώνων και των πυλώνων ασφαλείας», ανέφερε ο Λευκός Οίκος.

Ο μηχανισμός σε κίνηση

Η NCAG των Παλαιστινίων τεχνοκρατών πραγματοποίησε την πρώτη της συνάντηση με τον Μλαντένοφ στο Κάιρο την Πέμπτη, κατά την οποία οι Κούσνερ και Γουίτκοφ συμμετείχαν εικονικά. Η NCAG θα διευθύνεται από τον πρώην υφυπουργό Σχεδιασμού της Παλαιστινιακής Αρχής, Αλί Σαάθ, τον οποίο ο Λευκός Οίκος στην ανακοίνωσή του την Παρασκευή, χαρακτήρισε «ευρέως σεβαστό τεχνοκράτη ηγέτη που θα επιβλέπει την αποκατάσταση των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, την ανοικοδόμηση των πολιτικών θεσμών και τη σταθεροποίηση της καθημερινής ζωής στη Γάζα, θέτοντας παράλληλα τα θεμέλια για μακροπρόθεσμη, αυτοσυντηρούμενη διακυβέρνηση».

«Ο Δρ. Σαάθ φέρνει βαθιά εμπειρία στη δημόσια διοίκηση, την οικονομική ανάπτυξη και τη διεθνή εμπλοκή και είναι ευρέως σεβαστός για την ρεαλιστική, τεχνοκρατική του ηγεσία και την κατανόηση της θεσμικής πραγματικότητας της Γάζας», δήλωσε ο Λευκός Οίκος.

Όσον αφορά την ακόμη μη ιδρυθείσα Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF), η οποία θα έχει ως καθήκον την παροχή ασφάλειας στη Λωρίδα και τη σταδιακή απόσυρση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Διοικητής Ειδικών Επιχειρήσεων της Κεντρικής Διοίκησης, Υποστράτηγος Τζάσπερ Τζέφερς, διορίστηκε διοικητής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης «όπου θα ηγηθεί επιχειρήσεων ασφαλείας, θα υποστηρίξει την ολοκληρωμένη αποστρατιωτικοποίηση και θα επιτρέψει την ασφαλή παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας και υλικών ανοικοδόμησης».

Ποιοι θα είναι οι πρόθυμοι

Οι ΗΠΑ δυσκολεύτηκαν να πείσουν τις χώρες να συνεισφέρουν στρατεύματα στο διοικητικό συμβούλιο των ISF, εν μέσω έντονων εικασιών ότι η Χαμάς θα αφοπλιστεί και ότι οι IDF θα αποσυρθούν περαιτέρω από τη Γάζα. Μία από τις δύο χώρες που η Ουάσιγκτον είχε δημοσίως προβάλλει, το Αζερμπαϊτζάν, ανακοίνωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι δεν θα συμμετάσχει.

Αμερικανοί αξιωματούχοι που ενημέρωσαν προηγουμένως τους δημοσιογράφους αυτή την εβδομάδα επέμειναν ότι τώρα έχουν αρκετές χώρες που προσφέρουν στρατεύματα και ότι μια ανακοίνωση μπορεί να αναμένεται σε περίπου δύο εβδομάδες. Επιπλέον, ένας από τους αξιωματούχους φάνηκε να επιβεβαιώνει τα ρεπορτάζ σχετικά με τη συρρίκνωση της εντολής των ISF σε πιο περιορισμένα καθήκοντα, όπως η ασφάλεια των συνόρων και η ανθρωπιστική βοήθεια, αντί δραστηριότητες όπως τον αφοπλισμό της Χαμάς.

«Μεγάλο μέρος της δουλειάς εντός της Γάζας θα γίνει από τις τοπικές παλαιστινιακές αστυνομικές δυνάμεις, κάτι που πιστεύουμε ότι είναι το πιο σημαντικό στοιχείο αυτού του σχεδίου, γι’ αυτό έχουμε αφιερώσει πολύ χρόνο σε αυτό», δήλωσε ο Υποστράτηγος Τζέφερς.

Η συνέχεια στο Νταβός

Απομένει να αποκαλυφθεί το Συμβούλιο Ειρήνης που έχει προγραμματιστεί να συνεδριάσει στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, στο οποίο μετέχουν παγκόσμιοι ηγέτες. Τον περασμένο μήνα οι ΗΠΑ είχαν ενημερώσει τους συνομιλητές τους ότι εξασφάλισαν δεσμεύσεις από την Αίγυπτο, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και τη Γερμανία να ενταχθούν οι ηγέτες τους στο Συμβούλιο Ειρήνης.

«Το Συμβούλιο Ειρήνης θα διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην εκπλήρωση και των 20 σημείων του σχεδίου του προέδρου, παρέχοντας στρατηγική εποπτεία, κινητοποιώντας διεθνείς πόρους και διασφαλίζοντας την λογοδοσία, καθώς η Γάζα μεταβαίνει από τη σύγκρουση στην ειρήνη και την ανάπτυξη», δήλωσε ο Λευκός Οίκος.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν πλήρως προσηλωμένες στην υποστήριξη αυτού του μεταβατικού πλαισίου, συνεργαζόμενες στενά με το Ισραήλ, βασικά αραβικά έθνη και τη διεθνή κοινότητα για την επίτευξη των στόχων [σ.σ. του σχεδίου 20 σημείων του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα]», συνέχισε ο Λευκός Οίκος. «Ο πρόεδρος καλεί όλα τα μέρη να συνεργαστούν πλήρως με την NCAG, το Συμβούλιο Ειρήνης και τη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης για να διασφαλίσουν την ταχεία και επιτυχημένη εφαρμογή του σχεδίου 20 σημείων».

Εκτός από την Εκτελεστική Επιτροπή για τη Γάζα, ο Λευκός Οίκος αποκάλυψε επίσης μια πρόσθετη επιτροπή που ονόμασε “Ιδρυτική Εκτελεστική Επιτροπή”, αν και αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από μέλη της άλλης Εκτελεστικής Επιτροπής και μάλιστα έχει το ίδιο όνομα. Σε αυτήν την πρόσθετη εκτελεστική επιτροπή μαζί με τους Γουίτκοφ, Κούσνερ, Μπλερ και Ρόουαν, είναι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα και ο πρώην αναπληρωτής Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, Ρόμπερτ Γκάμπριελ.

Επιτροπή για Γάζα: Καμπανάκια

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι κάθε μέλος αυτής της πρόσθετης εκτελεστικής επιτροπής «θα επιβλέπει ένα καθορισμένο χαρτοφυλάκιο κρίσιμο για τη σταθεροποίηση και τη μακροπρόθεσμη επιτυχία της Γάζας, συμπεριλαμβανομένων, ενδεικτικά, της οικοδόμησης ικανότητας διακυβέρνησης, των περιφερειακών σχέσεων, της ανασυγκρότησης, της προσέλκυσης επενδύσεων, της χρηματοδότησης μεγάλης κλίμακας και της κινητοποίησης κεφαλαίων». Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρινίζει (και αρνείται μέχρι στιγμής να το κάνει) την σημασία αυτής της πρόσθετης επιτροπής και γιατί έχει σχεδόν το ίδιο όνομα – και πολλά από τα ίδια μέλη – με την πιο ουσιαστική Εκτελεστική Επιτροπή για την Γάζα, της οποίας ουσιαστικά θα ηγηθεί ο Μλαντένοφ.

Κάποια μέσα θεωρούν ότι αυτή η πρόσθετη εκτελεστική επιτροπή δεν θα διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στη λήψη αποφάσεων, αλλά η ύπαρξη σε αυτή των Γουίτκοφ, Κούσνερ, Μπλερ και Ρόουαν δεν δείχνει κάτι τέτοιο, καθώς η τετράδα είναι πλήρως εναρμονισμένη με τα οικονομικά συμφέροντα του Τραμπ και το όλο στυλ Deal-making το οποίο πρεσβεύει.

Η Apollo Global Management που ίδρυσε ο Ρόουαν είναι μια εταιρεία που διαχειρίζεται κεφάλαια άνω των 850 δισ. δολαρίων. Είναι τρομερά επικερδής και αν και δεν είναι η μεγαλύτερη, είναι, κατά κάποιο τρόπο, ο ανεμοδείκτης των αμερικανικών αγορών που πριν βουτήξουν στα νερά, θα ήθελαν κάποιον δικό τους και μάλιστα συνδεδεμένο με τον Τραμπ να τους λέει πως είναι το σχετικό περιβάλλον.

Επιπλέον, η δήλωση του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι τα πρόσθετα μέλη και των δύο επιτροπών θα ανακοινωθούν τις επόμενες εβδομάδες και αναμένεται να δούμε αν και ποια άλλα επενδυτικά στελέχη θα συμμετέχουν.