Ο Τραμπ αποκλείει την βία για την Γροιλανδία – Τί είπε για το ΝΑΤΟ – Ποιοι μετέχουν στο Συμβούλιο για την Γάζα

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, άνοιξε την ομιλία του στο Νταβός της Ελβετίας λέγοντας: «Είναι υπέροχο να βρίσκομαι ξανά στο όμορφο Νταβός και να απευθύνομαι σε τόσους πολλούς σεβαστούς ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου — τόσους πολλούς φίλους, μερικούς εχθρούς».

Στην ομιλία του, ο Τραμπ επανέφερε στο προσκήνιο το θέμα της Γροιλανδίας, δηλώνοντας ότι επιδιώκει άμεσες διαπραγματεύσεις για την απόκτησή της. Προειδοποίησε τους Ευρωπαίους: «Έχετε επιλογή να πείτε ναι και θα σας είμαστε υπόχρεοι και να πείτε όχι και θα το θυμόμαστε». Σε πιο ακραία δήλωση για το θέμα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε: «Πιθανότατα δεν θα πάρουμε τίποτα, εκτός αν αποφασίσω να χρησιμοποιήσω υπερβολική δύναμη και βία, οπότε θα είμαστε, ειλικρινά, ασταμάτητοι».

Σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Τραμπ υποστήριξε ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Ζελένσκι επιθυμούν την επίτευξη συμφωνίας, χωρίς να αναφερθεί σε λεπτομέρειες.

Η ομιλία περιλάμβανε και προσωπικά σχόλια για Ευρωπαίους ηγέτες: χλεύασε τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν για τη χρήση γυαλιών ηλίου κατά την ομιλία του στο Νταβός, λόγω προβλήματος υγείας στα μάτια του, λέγοντας: «Τον είδα χθες με αυτά τα όμορφα γυαλιά ηλίου. Τι στο καλό συνέβη;». Παράλληλα, έστειλε μήνυμα στην Ευρώπη: «Αγαπώ την Ευρώπη, αλλά δεν βαδίζει προς τη σωστή κατεύθυνση».

Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε επίσης για τον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής του, χαρακτηρίζοντάς τον πετυχημένο σε όλους τους τομείς. Αναφέρθηκε στην οικονομία και τις επενδύσεις που «καλπάζουν», ενώ υπογράμμισε ότι τα σύνορα της χώρας είναι πλέον «ασφαλή». Για το μεταναστευτικό, τόνισε ότι τα «ανοιχτά και επικίνδυνα σύνορα» έχουν κλείσει και ότι η Δύση εισήγαγε μετανάστες από μακρινές περιοχές για να καλύψει χειρονακτικές εργασίες με φθηνότερο εργατικό δυναμικό.

Παρακολουθήστε απευθείας την ομιλία Τραμπ:

Προειδοποιεί την Χαμάς

Την εκτίμηση ότι «υπάρχει, πλέον, ειρήνη στη Μέση Ανατολή» διατύπωσε ο Τραμπ, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, προειδοποιώντας παράλληλα τη Χαμάς ότι, αν δεν παραδώσει τα όπλα της, θα «εξοντωθεί πολύ γρήγορα». Παράλληλα, είπε πως 59 χώρες έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν στο ειρηνευτικό του σχέδιο για τη Γάζα, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Κατά την τοποθέτησή του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Τραμπ ανέφερε ότι, παρά την ύπαρξη «ορισμένων μικρών ζητημάτων, όπως η Χαμάς», η παλαιστινιακή οργάνωση έχει συμφωνήσει να εγκαταλείψει τον οπλισμό της. Η ίδια η οργάνωση έχει δημοσίως αποκλείσει το ενδεχόμενο αφοπλισμού.

Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η διαδικασία αυτή δεν είναι εύκολη, σημειώνοντας πως «γεννήθηκαν με ένα όπλο στο χέρι, οπότε δεν είναι εύκολο να γίνει». Παρ’ όλα αυτά, εμφανίστηκε βέβαιος ότι η συμφωνία θα τηρηθεί, λέγοντας: «Αυτό είναι που έχουν συμφωνήσει, και αυτό πρόκειται να κάνουν».

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η Χαμάς θα υλοποιήσει τη δέσμευσή της, υποστηρίζοντας ότι «μέσα στις επόμενες δύο με τρεις ημέρες, και σίγουρα μέσα στις επόμενες τρεις εβδομάδες, θα γνωρίζουμε αν θα το κάνουν ή όχι». Παράλληλα, απηύθυνε σαφή προειδοποίηση, τονίζοντας πως σε περίπτωση που η οργάνωση δεν προχωρήσει στον αφοπλισμό της, «θα εξοντωθεί πολύ γρήγορα». «Αν δεν το κάνουν, θα γίνουν σκόνη πολύ γρήγορα», ανέφερε.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι δεκάδες χώρες εμφανίζονται πρόθυμες να συμμετάσχουν σε μια διεθνή δύναμη ασφαλείας στη Λωρίδα της Γάζας. Όπως είπε, «59 χώρες» αποτελούν μέρος της ειρηνευτικής συμφωνίας, με στόχο, σύμφωνα με τον ίδιο, την εξουδετέρωση της Χαμάς. «Θέλουν να μπουν και να εξαλείψουν τη Χαμάς. Θέλουν να κάνουν ό,τι μπορούν», κατέληξε.

Αύριο στο Νταβός ο Μητσοτάκης

Αύριο ενδεχομένως και εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, θα μεταβεί στο Νταβός ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος παρέμεινε στην Αθήνα λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών. Η κυβέρνηση παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στη σχέση της ΕΕ με τις ΗΠΑ και όπως ανέφεραν κυβερνητικά στελέχη, το κλίμα που διαμορφώνεται είναι να μην υπογράψουν οι ευρωπαϊκές χώρες -μαζί και η Ελλάδα- για τη συμμετοχή τους στο Συμβούλιο Ειρήνης που στήνει ο Ντόναλντ Τραμπ. Μοναδική εξαίρεση η Ουγγαρία του Βίκτωρ Ορμπαν που έχει πει ήδη το «ναι» στον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Σημειώνεται ότι αν οι καιρικές συνθήκες δεν επιτρέψουν να γίνει το ταξίδι του κ. Μητσοτάκη στο Νταβός, τότε θα μεταβεί απευθείας στη Σύνοδο Κορυφής.

Εντάσεις στο Νταβός

Παρότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη αποφασίσει πώς θα αντιδράσουν επισήμως, το κλίμα στο Νταβός ήταν εμφανώς φορτισμένο. Οι απειλές του Τραμπ για δασμούς 10% σε ευρωπαϊκά κράτη που έχουν ενισχύσει στρατιωτικά την αρκτική παρουσία τους έχουν προκαλέσει ανησυχία.

Ενδεικτικό της έντασης ήταν το επεισόδιο της Τρίτης, όταν ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ διέκοψε ομιλία του σε επίσημο δείπνο, μετά από πολεμικές δηλώσεις που οδήγησαν αρκετούς προσκεκλημένους να αποχωρήσουν. Μεταξύ αυτών, σύμφωνα με πληροφορίες, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ. Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Κεν Γκρίφιν άσκησε επίσης κριτική στην εξωτερική πολιτική Τραμπ, δηλώνοντας ότι «οι ΗΠΑ έχουν φθείρει τη σχέση τους με τους Ευρωπαίους συμμάχους».

Μετέχει η Τουρκία στο Συμβούλιο Ειρήνης

Ο πρόεδρος της Τουρκίας αποδέχθηκε την πρόσκληση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στο «Board of Peace» για τη Γάζα, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αναμένεται να παραστεί στην εναρκτήρια συνεδρίαση του οργάνου στο Νταβός την Πέμπτη. Ο Φιντάν θα εκπροσωπήσει την Τουρκία εκ μέρους του Ερντογάν ως μέλος του συμβουλίου στη συνάντηση του Νταβός, όπως δήλωσε ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο τουρκικό κοινοβούλιο την Τετάρτη.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ διευκρίνισε αργότερα την ίδια ημέρα ότι ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας θα παραστεί και στην τελετή υπογραφής του καταστατικού του συμβουλίου εκ μέρους του Ερντογάν. Η απόφαση της Τουρκίας να συμμετάσχει στο συμβούλιο ελήφθη μετά από τηλεφωνική επικοινωνία Ερντογάν-Τραμπ αργά το βράδυ της Τρίτης, κατά την οποία οι δύο ηγέτες συζήτησαν τη διαδικασία της εκεχειρίας στη Γάζα καθώς και άλλα περιφερειακά ζητήματα, σύμφωνα με την τουρκική ενημέρωση.

Στις 15 Ιανουαρίου, ο Φιντάν ορίστηκε μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου για τη Γάζα, θυγατρικού οργάνου του Board of Peace, το οποίο έχει αναλάβει την εποπτεία της εκεχειρίας και των προσπαθειών ανοικοδόμησης στη Γάζα. Η απόφαση του Ερντογάν να στείλει τον Φιντάν στο Νταβός αντικατοπτρίζει το μακροχρόνιο μποϊκοτάζ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ από τον Τούρκο πρόεδρο, μετά τη λεκτική αντιπαράθεσή του το 2009 με τον τότε πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες, σε πάνελ για τη Γάζα. Τότε ο Ερντογάν αποχώρησε από τη σκηνή, αφού ζήτησε περισσότερο χρόνο ομιλίας, διακόπτοντας τον συντονιστή με τη φράση «ένα λεπτό». Έκτοτε, ο Ερντογάν δεν έχει παραστεί στο φόρουμ του Νταβός, επιλέγοντας να εκπροσωπείται από ανώτερους αξιωματούχους.

Το Board of Peace είναι ένας διεθνής οργανισμός υπό αμερικανική ηγεσία, που ανακοινώθηκε από τον πρόεδρο Τραμπ στις 15 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο σχεδίου με τη στήριξη του ΟΗΕ για την εγκαθίδρυση διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης στη Γάζα. Η προτεινόμενη πολυεθνική δύναμη θα επιβλέπει τη σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ από τον θύλακα και θα εκπαιδεύει επιλεγμένους Παλαιστίνιους αστυνομικούς.

Ο Τραμπ έχει αποστείλει προσκλήσεις σε περίπου 60 κυβερνήσεις και αρχηγούς κρατών. Η πρόσκληση προς την Τουρκία την τοποθετεί δίπλα στην Αίγυπτο και το Κατάρ, τις δύο χώρες που έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση για την εκεχειρία στη Γάζα. Η Αίγυπτος αποδέχθηκε επίσημα την πρόσκληση την Τετάρτη, σύμφωνα με αιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης, ενώ το Κατάρ δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημόσια.

Συμμετέχει και το Ισραήλ

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αποδέχθηκε επίσης την πρόσκληση να συμμετάσχει στο συμβούλιο, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του σε ανάρτηση στο X. Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραμένουν δημόσια αντίθετοι στη συμμετοχή της Τουρκίας και του Κατάρ σε μεταπολεμικές ρυθμίσεις για τη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι οι σχέσεις τους με τη Χαμάς θα υπονόμευαν τα ισραηλινά συμφέροντα ασφαλείας και θα νομιμοποιούσαν τη συνεχιζόμενη πολιτική επιρροή της οργάνωσης στον θύλακα.

Ο Νετανιάχου και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα πρέπει να υπάρξουν τουρκικά ή καταριανά στρατεύματα στη Λωρίδα της Γάζας, καλώντας την Ουάσιγκτον να τα αποκλείσει από ρόλους εποπτείας.

Παγκόσμιες αντιδράσεις

Πέραν της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Ισραήλ, οι αντιδράσεις διεθνώς ποικίλλουν. Μέχρι στιγμής, αρκετές χώρες και ηγέτες έχουν αποδεχθεί δημόσια, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Πακιστάν, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο, το Βιετνάμ, το Καζακστάν, η Ουγγαρία, η Αργεντινή και η Λευκορωσία.

Ο Καναδάς έχει δηλώσει ότι συμφωνεί «κατ’ αρχήν», ενώ η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και η Ουκρανία επιβεβαίωσαν ότι έλαβαν πρόσκληση, χωρίς ωστόσο να ανακοινώσουν αν θα συμμετάσχουν. Η Γαλλία, η Νορβηγία και η Σουηδία έχουν δηλώσει δημόσια ότι απορρίπτουν τη συμμετοχή ή ότι δεν θα λάβουν μέρος υπό την παρούσα πρόταση, εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών σχετικά με την προσπάθεια του Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία.

Η Ιταλία έχει εκφράσει επιφυλάξεις, επικαλούμενη συνταγματικά ζητήματα που αφορούν στρατιωτικές ή αποστολές σταθεροποίησης στο εξωτερικό. Παράλληλα, η παρουσία της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι στη σύνοδο του Νταβός παραμένει αβέβαιη, σύμφωνα με το πρακτορείο Ansa. Όπως μετέδωσε το Reuters, η Μελόνι είναι πιθανό να απουσιάσει πλήρως από το φόρουμ, εν μέρει για να αποφύγει ενδεχόμενη συνάντηση με τον Τραμπ, καθώς η Ρώμη σταθμίζει τα συνταγματικά και πολιτικά ζητήματα που εγείρει η πρωτοβουλία.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» σχεδιάστηκε αρχικά για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας μετά τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς. Ωστόσο, σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Τραμπ, αποκτά ευρύτερη αποστολή, με δυνατότητα παρέμβασης σε διεθνείς συγκρούσεις και σημαντικές εξουσίες. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και το οικονομικό σκέλος, καθώς οι χώρες που θα συμμετέχουν καλούνται να καταβάλουν 1 δισ. δολάρια για μόνιμη θέση στο Συμβούλιο.