Κρίσιμες συνομιλίες για το Ιράν στην Κωνσταντινούπολη

Στις συνομιλίες κλήθηκαν να συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Πακιστάν, του Κατάρ, της Αιγύπτου και του Ομάν, ενώ Ισραηλινοί αναλυτές προέβλεψαν ότι οι συνομιλίες θα αποτύχουν. Στο μεταξύ η Τουρκία δεν έχει ακόμα επιβεβαιώσει επίσημα ότι οι συνομιλίες θα γίνουν στην Κωνσταντινούπολη, με αξιωματούχους να δηλώνουν ότι θα στηρίξουν την διαδικασία ακόμα και αν επιλεγεί άλλη χώρα.

Περιφερειακός αξιωματούχος, που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφερε στο Reuters ότι μεταξύ των χωρών που προσκλήθηκαν σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών περιλαμβάνονται το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ). «Η μορφή των συναντήσεων παραμένει ασαφής, ωστόσο η “κύρια συνάντηση” θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή και είναι σημαντικό να ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ των πλευρών, ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση», δήλωσε.

Η περιοχή δεν χρειάζεται άλλη μία σύγκρουση

Ο Ανουάρ Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των ΗΑΕ σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, δήλωσε στη Σύνοδο Κορυφής Παγκόσμιων Κυβερνήσεων στο Ντουμπάι ότι η Μέση Ανατολή δεν χρειάζεται άλλη μία αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
«Νομίζω ότι η περιοχή έχει περάσει από διάφορες καταστροφικές συγκρούσεις. Δεν πιστεύω ότι χρειαζόμαστε άλλη μία, αλλά θα ήθελα να δω άμεσες ιρανοαμερικανικές διαπραγματεύσεις που θα οδηγούν σε συνεννοήσεις, ώστε να μη βιώνουμε αυτά τα ζητήματα κάθε τόσο», δήλωσε ο Γκαργκάς.

«Πρέπει να ξαναχτίσουν τη σχέση τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πιστεύω ότι μέσω μιας συμφωνίας – μιας πολιτικής συμφωνίας, μιας ευρύτερης γεωστρατηγικής συμφωνίας – που θα είναι πραγματικά επωφελής για την περιοχή, οι Ιρανοί βοηθούν και τους εαυτούς τους, σε ό,τι τελικά χρειάζονται, δηλαδή την ανασυγκρότηση της οικονομίας τους», πρόσθεσε.

Διαμεσολαβητές μεταφέρουν μηνύματα

Στο παρασκήνιο, διαμεσολαβητές από την Τουρκία, το Κατάρ, την Αίγυπτο, το Ομάν και το Ιράκ μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, σύμφωνα με τους New York Times. Ο Αραγτσί και ο Γουίτκοφ έχουν επαναλάβει την απευθείας επικοινωνία μέσω γραπτών μηνυμάτων, ανέφεραν αξιωματούχοι στην εφημερίδα.

Το Ιράν έχει στείλει σήματα ετοιμότητας να περιορίσει ή να αναστείλει τις πυρηνικές του δραστηριότητες υπό ορισμένα πλαίσια και έχει επανεξετάσει επιλογές από τη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς εμπλουτισμένου ουρανίου στη Ρωσία, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η συντονισμένη περιφερειακή κινητοποίηση αντανακλά φόβους για αλυσιδωτή αποσταθεροποίηση.

Οι συνομιλίες αναμένεται να εξετάσουν παράλληλες διαδρομές, μεταξύ των οποίων το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και ευρύτερες αμερικανικές απαιτήσεις σχετικά με πυραύλους και περιφερειακές πολιτοφυλακές, την ώρα που οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά μεταξύ τους.

Το Ισραήλ προβλέπει αποτυχία των συνομιλιών

Ισραηλινοί στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι επικείμενες συνομιλίες θα αποτύχουν, προειδοποιώντας ότι οι διαπραγματεύσεις είναι απίθανο να αντιμετωπίσουν το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο το Τελ Αβίβ θεωρεί μείζονα απειλή. Ο Γουίτκοφ έφτασε στο Ισραήλ (σήμερα) την Τρίτη για να συζητήσει τις προγραμματισμένες συνομιλίες, πριν μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Άβι Ασκενάζι, στρατιωτικός αναλυτής της ισραηλινής εφημερίδας Maariv, εξέφρασε αμφιβολίες για το αποτέλεσμα. «Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι Ιρανοί είναι διατεθειμένοι να δείξουν πλήρη παράδοση, παραδίδοντας το εμπλουτισμένο ουράνιο, διαλύοντας το πυρηνικό πρόγραμμα, ακυρώνοντας το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα και σταματώντας τη στήριξη σε ένοπλες ομάδες στην Υεμένη, το Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο και τη Γάζα», έγραψε.

Ο Ασκενάζι ανέφερε ότι το Ισραήλ πιστεύει πως οι ΗΠΑ ενδέχεται τελικά να εξαπολύσουν στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν και ότι θα επιτρέψουν στο Ισραήλ να επιχειρεί πάνω από ιρανικό έδαφος, σε περίπτωση επίθεσης. «Το Ισραήλ έχει πρόσφατα μοιραστεί εκτεταμένες πληροφορίες με την Ουάσινγκτον, ιδίως σχετικά με τις ιρανικές βαλλιστικές πυραυλικές δυνατότητες», είπε. «Ο ισραηλινός στρατός έχει δηλώσει ότι οι συνομιλίες στην Τουρκία δεν μειώνουν το επίπεδο συναγερμού ή ετοιμότητάς του, τόσο σε αμυντικό όσο και σε επιθετικό επίπεδο», πρόσθεσε.

Haaretz: Τελευταία ευκαιρία του Ιράν

Ο Άμος Χάρελ, στρατιωτικός αναλυτής της Haaretz, δήλωσε ότι οι συνομιλίες αποτελούν «την τελευταία ευκαιρία του Ιράν να αποφύγει μια σύγκρουση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ», προειδοποιώντας ωστόσο ότι παραμένουν σημαντικά χάσματα.
Ο Χάρελ υπενθύμισε τα γεγονότα του Ιουνίου 2025, όταν μια προγραμματισμένη συνάντηση ΗΠΑ–Ιράν κατέρρευσε «αφού ο Τραμπ παραπλάνησε Ιρανούς αξιωματούχους και έδωσε στο Ισραήλ το πράσινο φως να πλήξει ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις”