Τα αθλητικά απωθημένα της Ελλάδας – Ποια εκπληρώθηκαν και ποια παραμένουν

Μετά και το χάλκινο μετάλλιο της Εθνικής πόλο ανδρών στο Πρωτάθλημα Ευρώπης το 2026 για πρώτη φορά στην ιστορία, πλέον τα απωθημένα στον ελληνικό αθλητισμό όσο πάνε και εκλείπουν, δείγμα της μεγάλης προόδου σε πολλά σπορ (ολυμπιακά και μη). Πιο συγκεκριμένα, το 2021 η Εθνική ανδρών πόλο κατέκτησε για πρώτη φορά ολυμπιακό μετάλλιο και μάλιστα έπαιξε στον τελικό, το 2023 πάλι η Εθνική ανδρών πόλο συμμετείχε για πρώτη φορά στον τελικό του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος, το 2024 ο Ολυμπιακός έγινε ο πρώτος ελληνικός σύλλογος που κατέκτησε ευρωπαϊκό Κύπελλο στο ποδόσφαιρο, ενώ το 2025 η Εθνική γυναικών πόλο κατέκτησε για πρώτη φορά μετάλλιο στο World Cup και μάλιστα το χρυσό.

Επίσης, στα ατομικά αθλήματα για πρώτη φορά  Έλληνας αθλητής κατέκτησε χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στην κωπηλασία (ο Στ. Ντούσκος το 2021). Το 2024 ο Απ. Χρήστου έγινε ουσιαστικά ο πρώτος Έλληνας κολυμβητής που κέρδισε ολυμπιακό μετάλλιο (αργυρό) στην κολύμβηση στην πισίνα, αφού οι αγώνες κολύμβησης του 1896 – όπου οι Έλληνες κολυμβητές είχαν κερδίσει μετάλλια – είχαν διεξαχθεί στο λιμένα της Ζέας.

Ακόμη, κατακτήθηκε για πρώτη φορά χρυσό μετάλλιο (ο Γ. Κουγιουμτσίδης το 2025) σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα πάλης – η οποία στα πέτρινα χρόνια του ελληνικού αθλητισμού θεωρείτο το εθνικό μας άθλημα λόγω των συχνών επιτυχιών στους Ολυμπιακούς Αγώνες, όπως και χρυσό μετάλλιο τόσο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα σκοποβολής στους άνδρες (ο Ευθ. Μίτας το 2023), όσο και  στην καλλιτεχνική (συγχρονισμένη) κολύμβηση (η Ευ. Πλατανιώτη το 2024). Επίσης, το 2025 κερδήθηκε το πρώτο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κανόε καγιάκ (αργυρό ο Στ. Δημόπουλος), και το 2023 το πρώτο αργυρό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ξιφασκίας (η Δ. Γεωργιάδου).

Επιπλέον, στην αντισφαίριση ο Στ. Τσιτσιπάς έβαλε την Ελλάδα στον παγκόσμιο τεννιστικό χάρτη με τα αργυρά μετάλλια που κατέκτησε στο Rolland-Gaross 2021, και στο Australian Open 2023, αλλά και το χρυσό μετάλλιο στο ATP Finals 2019, όπως και με τη συμμετοχή του στον τελικό πολλών διεθνών τουρνουά πολύ υψηλού επιπέδου και ανταγωνισμού. Ίσως όμως το πιο εντυπωσιακό από όλα τα πρώην απωθημένα της Ελλάδας στα σπορ, είναι η κατάκτηση για πρώτη φορά μεταλλίου (αργυρό) στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα αλπικού σκι το 2023 από τον Αλ. Γκιννή.

Στον κλασικό αθλητισμό εκπλήρωση απωθημένου μπορεί να χαρακτηρισθεί και η κατάκτηση για πρώτη φορά χρυσού ολυμπιακού μεταλλίου (2021), αλλά και σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ανοικτού στίβου (2023) και κλειστού στίβου (2022), από τον Μ. Τεντόγλου, αφού το άλμα εις μήκος ήταν το μόνο από τα αγωνίσματα αλμάτων στους άνδρες, στο οποίο η Ελλάδα δεν είχε ολυμπιακό ή παγκόσμιο μετάλλιο (ούτε σε ανοικτό ούτε σε κλειστό στίβο). Το 2025 για πρώτη φορά Έλληνας επικοντιστής (ο Εμ. Καραλής) κατέκτησε αργυρό μετάλλιο σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ανοικτού στίβου, σε ένα στιβικό αγώνισμα όπου μετά τον ολυμπιονίκη Γ. Ρουμπάνη και τον πρώην παγκόσμιο ρέκορντμαν Χ. Παπανικολάου υπήρχε επί δεκαετίες το απωθημένο ενός άξιου διαδόχου.

Ακόμη, απωθημένο αλλά σε μικρότερο βαθμό υπήρχε και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα βάδην, όπου η Α. Ντρισμπιώτη κατέκτησε για πρώτη φορά μετάλλιο (χάλκινο το 2023). Επίσης, για πρώτη φορά στην ιστορία η Εθνική ομάδα στίβου κατέλαβε την 4η θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (2022) στην κατάταξη των χρυσών μεταλλίων. Σε επίπεδο νέων για πρώτη φορά ελληνική ομάδα (η Κ-19 του Ολυμπιακού το 2024) κατέκτησε το Youth League (δηλαδή το Champions League των νέων), ενώ συμμετείχε και στον τελικό του αντίστοιχου Διηπειρωτικού Κυπέλλου.

Εθνική ποδοσφαίρου και μπάσκετ

Η Εθνική ποδοσφαίρου ανδρών τη δεκαετία 2004-2014 εκπλήρωσε το απωθημένο πολλών γενεών ποδοσφαιρόφιλων, αφού για πρώτη φορά η εθνική ομάδα ήταν παρούσα σε τελικές φάσεις συνεχόμενων μεγάλων διοργανώσεων. Ειδικά στο ελληνικό ποδόσφαιρο η διάρκεια σε σημαντικές διακρίσεις είναι η «αχίλλειος πτέρνα» του, τόσο σε επίπεδο εθνικής ομάδας, όσο και σε επίπεδο συλλόγων.

Όσον αφορά την Εθνική μπάσκετ ανδρών, εδώ και 40 χρόνια (1986-2026) κατατάσσεται κατά κανόνα σε υψηλές θέσεις στο Ευρωμπάσκετ, συμμετέχει ανελλιπώς στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα (εκτός του 2002 – δηλαδή έχει 9 στα 10 με συμμετοχή στην τελική φάση), τα οποία δεν συνέβαιναν μέχρι το 1985 με αποτέλεσμα οι απογοητεύσεις να ήταν μέχρι τότε συνεχείς και διαχρονικές, αλλά δεν τα καταφέρνει καλά στους Ολυμπιακούς Αγώνες αφού έχει συμμετάσχει στην τελική φάση μόνο σε 4 από τα τελευταία 10 (1988-2024) ολυμπιακά τουρνουά.

Εκπλήρωση αθλητικών απωθημένων τη δεκαετία 2010-2020: Επί μέρους απωθημένα σε διάφορα σπορ εκπληρώθηκαν και την προηγούμενη δεκαετία (2010-2020), όπως το πρώτο χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα μαραθωνίου στην ορεινή ποδηλασία από τον Π. Ηλία (2012), το πρώτο χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο στις γυναίκες σε αγώνισμα αλμάτων από την Κ. Στεφανίδη στο άλμα επί κοντώ (2016), η για πρώτη φορά κατάκτηση από γυναίκα (Α. Κορακάκη) χρυσού ολυμπιακού (2016) και παγκόσμιου μεταλλίου (2018) στη σκοποβολή, αλλά και τα πρώτα χρυσά μετάλλια στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τζούντο από τον Ηλ. Ηλιάδη (2010), και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα καράτε στους άνδρες και στις γυναίκες (από τον Δ. Τριανταφύλλη το 2010 και την Ελ. Χατζηλιάδου το 2018). Ειδικότερα το χρυσό μετάλλιο στην ποδηλασία είχε περάσει στα ψιλά γράμματα, ενώ σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα ήταν από τις πρώτες ειδήσεις, ιδίως σε χώρες με παράδοση στο συγκεκριμένο άθλημα.

Επιπλέον, το 2012 κατακτήθηκε για πρώτη φορά ολυμπιακό μετάλλιο (χάλκινο) στην κωπηλασία γυναικών (Χ. Γιαζιτζίδου και Α. Τσιάβου), ενώ το 2010 για πρώτη φορά μετάλλιο (χάλκινο) στις γυναίκες στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τζούντο (Ι. Μπουκουβάλα).

Επίσης, την περασμένη δεκαετία και πιο συγκεκριμένα, το 2010 (ο Αθηναϊκός στο μπάσκετ γυναικών), το 2012 (ο Διομήδης Άργους στο χάντμπολ ανδρών), και το 2018 (ο Ολυμπιακός στο βόλεϊ γυναικών), έγιναν οι πρώτες ελληνικές ομάδες που κατέκτησαν ευρωπαϊκό τρόπαιο στο μπάσκετ γυναικών, βόλεϊ γυναικών, και χάντμπολ ανδρών.

Διάρκεια επί μακρόν στις κορυφαίες θέσεις

Ακόμη, είναι αξιοσημείωτο ότι ενώ η Ελλάδα επί πολλές δεκαετίες δεν είχε κανέναν αθλητή/αθλήτρια με μεγάλη διάρκεια σε κορυφαίες διεθνείς επιτυχίες, μετά τον Πύρρο Δήμα (ο μοναδικός Έλληνας αθλητής που κατέκτησε μετάλλιο σε 4 συνεχόμενες Ολυμπιάδες) και ορισμένους άλλους αρσιβαρίστες τη χρυσή εποχή της ελληνικής άρσης βαρών τη δεκαετία του 1990, εμφανίσθηκαν και άλλοι αθλητές/αθλήτριες που ήταν/είναι μέσα στους 2-3 πρώτους του κόσμου επί μακρόν, όπως ο Λ. Πετρούνιας στην ενόργανη, και ο Μ. Τεντόγλου και η Κ. Στεφανίδη στον στίβο.

Αξιοσημείωτη σταθερότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα με πολύ σημαντικές επιτυχίες σε παγκόσμιες και ευρωπαϊκές διοργανώσεις είχαν να επιδείξουν δύο ακόμη αθλήτριες στον κλασικό αθλητισμό, η Αν. Κελεσίδου στη δισκοβολία και η Μ. Μανιάνι στον ακοντισμό, όπως και ο Ν. Κακλαμανάκης και οι Σ. Μπεκατώρου & Αιμ. Τσουλφά στην ιστιοπλοΐα, αλλά και ο Σπ. Γιαννιώτης στην κολύμβηση. Πρόκειται για αθλητές/αθλήτριες που πάντα ή σχεδόν πάντα ήταν/είναι μέσα στα μετάλλια.

Επίσης, ο Εμ. Καραλής έχει δείξει με τις μέχρι τώρα μεγάλες επιτυχίες του και τις σταθερά πολύ υψηλές επιδόσεις του στο άλμα επί κοντώ, ότι έχει όλες τις προϋποθέσεις για να μπει στο μέλλον στη λίστα των αθλητών με εντυπωσιακή σταθερότητα και διάρκεια στις υψηλές επιδόσεις και στις διεθνείς διακρίσεις.

Σπάνια σταθερότητα για ελληνικές ομάδες εμφανίζουν και οι εθνικές ομάδες πόλο ανδρών και γυναικών, αλλά υπάρχουν χρονικά κενά στα οποία μένουν εκτός μεταλλίων, όπως και οι ομάδες του ΠΑΟ και του ΟΣΦΠ στην καλαθόσφαιρα που εδώ και πάνω από τριάντα (30) χρόνια πρωταγωνιστούν στην Ευρωλίγκα και προκρίνονται ανελλιπώς τουλάχιστον στα προημιτελικά και συχνά στην τετράδα, ενώ έχουν κατακτήσει συνολικά δέκα (10) φορές την Ευρωλίγκα, σε αντίθεση με τα πέτρινα χρόνια του ελληνικού μπάσκετ όπου ήταν αδιανόητη έστω και η μία συμμετοχή στον τελικό του Πρωταθλητριών.

Η πρώτη ομάδα στην ιστορία του ελληνικού αθλητισμού (είτε σύλλογος είτε Εθνική) που σημείωσε συνεχόμενες μεγάλες διεθνείς διακρίσεις ήταν η ομάδα μπάσκετ του Άρη Θεσσαλονίκης, η οποία την τριετία 1988-1990 προκρίθηκε στα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, ενώ το 1991 διεκδίκησε την τέταρτη συναπτή συμμετοχή της σε φάιναλ-4 μέχρι τον τελευταίο αγώνα στον όμιλο. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη συνεισφορά του Άρη στον ελληνικό αθλητισμό, αφού έδωσε την ψυχολογική ώθηση και την απαραίτητη αυτοπεποίθηση στους αθλητές όχι μόνο της καλαθόσφαιρας αλλά και των υπόλοιπων σπορ, ότι μπορούν να πετύχουν το ίδιο και αυτοί, δηλαδή αυτό ακριβώς που έλειπε από τους Έλληνες αθλητές μέχρι τότε.

Ανεκπλήρωτα αθλητικά απωθημένα

Σε επίπεδο ανδρών και γυναικών, με την εκπλήρωση την τελευταία πενταετία (2021-2026) των δεκαεννέα (19) προαναφερθέντων αθλητικών απωθημένων, και των ένδεκα (11) απωθημένων της περασμένης δεκαετίας (2010-2020), από τα οποία άλλα από αυτά πριν επιτευχθούν ήταν σε μεγαλύτερο και άλλα σε μικρότερο βαθμό απωθημένα, πλέον τα εναπομείναντα απωθημένα του ελληνικού αθλητισμού – σε επίπεδο ανδρών ή γυναικών (όχι σε μικρότερες ηλικιακές κατηγορίες) – είναι κυρίως:

• το ολυμπιακό μετάλλιο στο μπάσκετ ανδρών (η Εθνική δεν έχει προκριθεί ακόμη ούτε στην τετράδα, η μόνη από τις παγκόσμιες δυνάμεις του αθλήματος),
• το χρυσό της Εθνικής πόλο ανδρών σε παγκόσμια διοργάνωση,
• το χρυσό της Εθνικής πόλο γυναικών στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, όπου έχει χάσει σε 4 τελικούς,
• το χρυσό σε τουρνουά Grand Slam στο τέννις,
• το ολυμπιακό μετάλλιο στην πυγμαχία,
• το μετάλλιο σε παγκόσμια διοργάνωση στο μπιτς βολει,
• το μετάλλιο σε παγκόσμια διοργάνωση στην ιππασία, αλλά και
• το μετάλλιο στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.

Στον στίβο, απωθημένα μπορούν να θεωρηθούν και η μη κατάκτηση μέχρι σήμερα μεταλλίου σε παγκόσμια διοργάνωση στη σφυροβολία (το μόνο αγώνισμα από τις ρίψεις), στις σκυταλοδρομίες, και στο δέκαθλο. Επίσης, στο ποδόσφαιρο γυναικών και στο χάντμπολ γυναικών η Ελλάδα είναι πολύ πίσω και ακόμη δεν έχει προκριθεί ούτε σε τελική φάση Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος (και οι δύο αυτές εθνικές ομάδες συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004, επειδή η Ελλάδα ήταν η διοργανώτρια χώρα).

Σε επίπεδο συλλόγων απωθημένα παραμένουν η κατάκτηση του Champions League στο βόλεϊ ανδρών όπου οι ελληνικοί σύλλογοι έπαιξαν πέντε (5) φορές στον τελικό και έχασαν και τις πέντε, και το τρόπαιο στο Euro Cup στην υδατοσφαίριση ανδρών, όπου μόνο η Ελλάδα δεν το έχει κερδίσει από τις 10 χώρες που έχουν παίξει στον τελικό, αφού τα ελληνικά σωματεία έχουν χάσει και στους τέσσερις (4) τελικούς που συμμετείχαν.

Εκ νέου απωθημένα …

Βέβαια η ύπαρξη απωθημένων είναι δυναμική και όχι στατική, οπότε αυτά δημιουργούνται ξανά με την πάροδο του χρόνου. Έτσι, απωθημένο τείνει να δημιουργηθεί εκ νέου με την προσμονή της πρόκρισης της Εθνικής ποδοσφαίρου σε τελική φάση μεγάλης διοργάνωσης (τελευταία φορά το 2014), αλλά και της εκ νέου κατάκτησης μεταλλίου στο Μουντομπάσκετ (τελευταία φορά το 2006), όπως και της εκ νέου συμμετοχής σε τελική φάση Παγκοσμίου Πρωταθλήματος της Εθνικής χάντμπολ ανδρών (τελευταία φορά που το πέτυχε ήταν το 2005), αλλά και της Εθνικής βόλεϊ ανδρών (τελευταία φορά ήταν το 2006).

Ακόμη και οι εθνικές ομάδες γυναικών στο μπάσκετ και στο βόλεϊ προκρίθηκαν σε τελική φάση Παγκοσμίου Πρωταθλήματος πιο πρόσφατα (2018 & 2025 αντίστοιχα), από ότι οι εθνικές ομάδες ανδρών σε βόλεϊ και χάντμπολ … Επίσης, η Εθνική ανδρών περίμενε 16 χρόνια μέχρι να ξαναπάρει μετάλλιο σε Ευρωμπάσκετ (2009-2025).

Ακόμη, απωθημένο συνιστά και η εκ νέου κατάκτηση ολυμπιακού μεταλλίου στην ποδηλασία και την αντισφαίριση, όπου η τελευταία φορά που κατακτήθηκε μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες στα δύο αυτά σπορ ήταν πριν από τον Β΄ Π.Π. Στον κλασικό αθλητισμό το μεγαλύτερο απωθημένο της εκ νέου κατάκτησης μεταλλίου είναι στο αγώνισμα του μαραθωνίου, αφού η Ελλάδα δεν έχει κερδίσει ούτε χάλκινο μετάλλιο σε ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, μετά το χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο του Σπ. Λούη τον προπερασμένο αιώνα …