Οι υψηλές τιμές ενέργειας πλήττουν τις ευρωπαϊκές (και ελληνικές) επιχειρήσεις

Εν τω μεταξύ ενόψει της αυριανής άτυπης συνάντησης των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΈ, στο ιστορικό κάστρο Alden Biesen στην επαρχία Λιμβούργο του Βελγίου, οι ευρωπαϊκοί εργοδοτικοί φορείς, μεταξύ των οποίων και ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων – Βιομηχανιών (ΣΕΒ), ζητούν: άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Μέσω της Business Europe οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών εργοδοτικών φορέων, υπέγραψαν κοινές επιστολές, τις οποίες απευθύνουν προς τους Πρωθυπουργούς των κρατών-μελών, εστιάζοντας: στην μείωση των τιμών ενέργειας, την εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς και την μείωση του κανονιστικού φόρτου, την ενίσχυση των εμπορικών συμφωνιών, την αύξηση των επενδύσεων και της καινοτομίας και την ενδυνάμωση της απασχόλησης και των δεξιοτήτων.

Η βιομηχανία δυσανασχετεί για τις τιμές ενέργειας

Ο πρόεδρος της Business Europe Fredrik Persson και ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος επισημαίνουν στην κοινή επιστολή τους, προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη: «Παρά τα βήματα που έγιναν εντός του 2025 σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η γραφειοκρατία παραμένει υψηλή, οι τιμές ενέργειας εξακολουθούν να είναι (επίσης) υψηλές και μη προβλέψιμες και η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας δοκιμάζεται».

Ο ΣΕΒ  σε ανακοίνωσή, του υπογραμμίζει ότι «έχει αναδείξει με συνέπεια τα ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων». Και επίσης «έχει τονίσει την ανάγκη για άμεση ανακούφιση από το υψηλό ενεργειακό κόστος, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει κατακερματισμένη και ότι τα κράτη-μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά μοντέλα στήριξης, ανάλογα με το ενεργειακό τους μείγμα και τη βιομηχανική τους βάση». Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΕΒ «έχει προτείνει ένα σχήμα Energy Industrial Reset, βασισμένο στις αρχές του ιταλικού μηχανισμού Energy Release» (οι βιομηχανίες αποκτούν πρόσβαση σε φθηνότερη, «πράσινη» ενέργεια μέσω ειδικών συμβάσεων, συνήθως με κρατική στήριξη ή εγγυήσεις). 

Η Κομισιόν θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις , που υποστηρίζει την Συμφωνία για Καθαρή Βιομηχανία CISAF- ισχύει από  τις 25 Ιουνίου 2025 και παραμένει σε ισχύ έως  τις 31 Δεκεμβρίου 2030 – «επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν την παραγωγή καθαρής τεχνολογίας, λειτουργώντας συμπληρωματικά και όχι αναιρετικά προς εθνικά μέτρα». 

Συνεπώς, «δεν συντρέχει λόγος εφαρμογής ιταλικού μοντέλου αφού είναι σε πλήρη ισχύ το CISAF και διότι το ιταλικό μοντέλο  εγκρίθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν ακόμα δεν υπήρχε θεσμοθετημένο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.  Τώρα προχωράμε βάσει του CISAF», υποστηρίζει η Κομισιόν.

 Θέση ΕΒΙΚΕΝ

 Η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) η οποία εκπροσωπεί τις ελληνικές βιομηχανίες για τις οποίες η ενέργεια αποτελεί σημαντικό ποσοστό του κόστους παραγωγής και κατά συνέπεια βασικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας σε διεθνές επίπεδο, τονίζει από την πλευρά της, ότι  στον ευρωπαϊκό χάρτη τιμών ηλεκτρικής ενέργειας  στον οποίο η Ελλάδα κατατάσσεται στην 7η έως 10η θέση εντός ΕΕ παραλείπεται το εξαιρετικά υψηλό κόστος αγοράς εξισορρόπησης.

Ξεχνούν, αναφέρει η ΕΒΙΚΕΝ ότι  η  εσωτερική  αγορά ηλεκτρισμού επιβαρύνεται με το πρόσθετο κόστος της των 20 ευρώ ανά μεγαβατώρα (𝑀𝑊ℎ), το οποίο δεν εμφανίζεται με την ίδια ένταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αν το κόστος αυτό συνυπολογιστεί, η χώρα μας συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Αυτό είναι ένα δομικό χαρακτηριστικό της ελληνικής αγοράς,  που υπονομεύει (διαχρονικά) την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής παραγωγής.

Μετρήσιμα αποτελέσματα

Στην κοινή παρέμβαση της BusinessEurope και των εργοδοτικών οργανώσεων,  τονίζεται  ότι πρέπει το 2026 , «να είναι η χρονιά κατά την οποία η Ευρώπη θα περάσει αποφασιστικά από τη φιλοδοξία στην πράξη, με πολιτικές που βασίζονται σε δεδομένα και αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα για την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και την απασχόληση».

Σημειώνεται ότι «οι τιμές της βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ υπερδιπλάσιες από  εκείνες των ΗΠΑ και περίπου 90% υψηλότερες από ό,τι στην Κίνα. Χάσμα υπάρχει  και στις τιμές του φυσικού αερίου,  γεγονός το οποίο έχει προκαλέσει το κλείσιμο πολλών εργοστασίων (ιδίως στον χάλυβα και τα χημικά),  με πάνω από ένα  εκατομμύριο απώλειες θέσεων εργασίας  το διάστημα (2021-2024). Παράλληλα, το υψηλό κόστος και οι κλιματικοί κανονισμοί (όπως το ETS -Emissions Trading System) ωθούν την παραγωγή σε χώρες με λιγότερο αυστηρές περιβαλλοντικές πολιτικές.

Υπενθυμίζεται ότι περίπου ενάμιση χρόνο, από την δημοσίευση της  έκθεσης του Μάριο Ντράγκι, οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να πληρώνουν πολύ περισσότερα για ενέργεια από ό,τι στις ΗΠΑ ή την Κίνα, γεγονός που υπονομεύει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα – Η επιβράδυνση της παραγωγικότητας, οι δημογραφικές προκλήσεις, η αύξηση του κόστους ενέργειας και ο αυξημένος παγκόσμιος ανταγωνισμός ασκούν πιέσεις στη μακροπρόθεσμη ευημερία της Ευρώπης.

Επιχειρησιακές αποφάσεις

 Την ανάγκη για άμεσες, επιχειρησιακές αποφάσεις ώστε να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και η στρατηγική αυτονομία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, τόνισε ο πρόεδρος της European Metals, Ευάγγελος Μυτιληναίος, σε συνάντηση που είχε στις 4 Φεβρουαρίου, με την γενική διευθύντρια της DG GROW, Kerstin Jorna (DG GROW -Directorate-General for Internal Market, Industry, Entrepreneurship and SMEs – Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων).

Ο κ. Μυτιληναίος  είπε επίσης ότι «η Ευρώπη θέλει η βιομηχανική της ραχοκοκαλιά να παραμείνει ισχυρή, ανταγωνιστική και στρατηγικά αυτόνομη»  προσθέτοντας ότι «η πρόθεση από μόνη της δεν αρκεί πλέον- Με την ανταγωνιστικότητα να δέχεται οξεία πίεση, η Ευρώπη χρειάζεται άμεσες, επιχειρησιακές αποφάσεις».