Τί συμβαίνει με τα ραντάρ του F-35

Αυτό από μόνο του πρέπει να προβληματίσει το ελληνικό υπουργείο Άμυνας ώστε να ζητήσει εξηγήσεις, για να μην φτάσουμε να επανεξετάσουμε την απόκτηση του προβληματικού αεροσκάφους, το οποίο μας έχει απασχολήσει αρκετά τα τελευταία χρόνια. Πριν από αυτό, το Γραφείο Κοινού Προγράμματος F-35 (JPO) αρνήθηκε να επιβεβαιώσει, ή να διαψεύσει, εάν ίσχυε το ότι παραδίδονται αεροσκάφη χωρίς ραντάρ, επικαλούμενο “ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας”.

«Τα αεροσκάφη F-35A της USAF lot 17 παραδίδονται με ραντάρ APG-81», δήλωσε αργότερα, στις 12 Φεβρουαρίου, εκπρόσωπος της Πολεμικής Αεροπορίας. «Η Πολεμική Αεροπορία συνεργάζεται με το Γραφείο Κοινού Προγράμματος F-35 Lightning II για την παράδοση F-35 με ραντάρ APG-85 και τα πραγματικά σχέδια εκσυγχρονισμού, οι δυνατότητες και τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν απόρρητα για τη διατήρηση της ασφάλειας του προγράμματος».

Από το 2023 τουλάχιστον, η Northrop Grumman αναπτύσσει το APG-85 ως αντικατάσταση του υπάρχοντος ραντάρ AN/APG-81, που χρησιμοποιείται σε όλες τις παραλλαγές του F-35. Το νέο ραντάρ είναι ένα μέρος του μεγαλύτερου κρίσιμου πακέτου αναβάθμισης του Block 4, το οποίο έχει πληγεί από καθυστερήσεις και αύξηση του κόστους.

Το Block 4 υποτίθεται επίσης ότι τελικά θα περιλαμβάνει αντικαταστάσεις για το Σύστημα Κατανεμημένου Διαφράγματος (DAS) AN/AAQ-37 και το Ηλεκτρο-οπτικό Σύστημα Στόχευσης (EOTS) του Joint Strike Fighter, καθώς και μια νέα σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου και μια σειρά από άλλες βελτιωμένες δυνατότητες. Στο παρελθόν, η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία έχει χαρακτηρίσει το πακέτο ηλεκτρονικού πολέμου, το οποίο θα συνδέεται άμεσα με το APG-85, ως κορυφαία προτεραιότητα.

«Η Lockheed Martin παραδίδει F-35 στις στρατιωτικές υπηρεσίες από τον περασμένο Ιούνιο χωρίς ραντάρ, συμπεριλαμβανομένων όλων των F-35A», είχε αναφέρει πρόσφατα η Defense Daily, επικαλούμενη ανώνυμη πηγή και πως «οι παραδόσεις F-35 σε μονάδες των ΗΠΑ στο πεδίο, από τον περασμένο Ιούνιο, είχαν τις βάσεις έδρασης APG-85, οι οποίες δεν ταιριάζουν στο APG-81».

Ερωτηματικά για τα F-35

«Οι παραδόσεις F-35 χωρίς ραντάρ δεν έχουν επηρεάσει τις πωλήσεις σε ξένα έθνη-εταίρους που έχουν το APG-81 στα αεροσκάφη τους, ανέφερε η πηγή», πρόσθεσε το δημοσίευμα. «Χωρίς ραντάρ, έπρεπε να προστεθεί επιπλέον βάρος στη μύτη για την ισορροπία του αεροσκάφους, κατά την πτήση. Τα F-35 χωρίς ραντάρ ήταν σε θέση να πετάξουν, εφόσον συνοδεύονταν από άλλα F-35, συνδεδεμένα με δεδομένα και εξοπλισμένα με το APG-81», ανέφερε η πηγή.

«Τα αεροσκάφη F-35 Lightning II κατασκευάζονται για να φιλοξενήσουν το προηγμένο ραντάρ F-35 (APG-85) για την Πολεμική Αεροπορία, το Ναυτικό και το Σώμα Πεζοναυτών των ΗΠΑ», είχε δηλώσει ως απάντηση, ένας εκπρόσωπος της JPO του F-35. «Η αρχική εγκατάσταση ορισμένων αεροσκαφών F-35 έχει προγραμματιστεί για την παρτίδα 17, η οποία ξεκίνησε να παραδίδεται το 2025 και συνεχίζεται μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026… Λόγω λόγων ασφάλειας του προγράμματος, προστατεύουμε τυχόν πρόσθετες πληροφορίες με ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας», πρόσθεσε.

Το τι ακριβώς έχει αλλάξει τώρα σχετικά με αυτά τα “ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας“ και το γιατί, είναι ασαφές. Υπάρχουν ακόμη ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα, συμπεριλαμβανομένου του εάν τα αεροσκάφη που έχουν ρυθμιστεί για να δέχονται το APG-85 μπορούν να έχουν εγκατεστημένο το APG-81, προς το παρόν. Εάν απαιτούνται τροποποιήσεις για αυτό, δεν είναι σαφές πόσο ουσιαστικές ή επεμβατικές μπορεί να χρειαστεί να είναι.

Ένα άλλο άρθρο πέρυσι στο Breaking Defense είχε επίσης επισημάνει ένα ζήτημα συμβατότητας με προηγούμενες εκδόσεις και την πιθανή ανάγκη επανασχεδιασμού ολόκληρου του εμπρόσθιου άκρου της ατράκτου, ώστε να μπορεί να φιλοξενήσει τόσο το APG-81 όσο και το APG-85.

Ακόμη περισσότερα προβλήματα…

Υπάρχουν πρόσθετα ερωτήματα σχετικά με τη γενική κατάσταση των εργασιών για το APG-85 και το υπόλοιπο πακέτο αναβάθμισης των Block 4, καθώς και για το τωρινό χρονοδιάγραμμα για την παράδοση οποιωνδήποτε από αυτές τις δυνατότητες. Η ενσωμάτωση του APG-85, καθώς και η νέα σουίτα ηλεκτρονικού πολέμου (και πολλές από τις άλλες βελτιώσεις) είναι άμεσα συνυφασμένες με την ανάγκη για περισσότερη βοηθητική παραγωγή ενέργειας και ψυκτική ισχύ. Αυτές οι απαιτήσεις υποτίθεται ότι θα αντιμετωπιστούν, τουλάχιστον εν μέρει, από μια προσπάθεια αναβάθμισης του κινητήρα, η οποία πλέον καθυστερεί.

Ο στόχος ήταν προηγουμένως τα F-35, με μια πλήρη σουίτα βελτιώσεων Block 4, να αρχίσουν να παραδίδονται φέτος. Μια έκθεση του Σεπτεμβρίου του 2025 από το Γραφείο Λογοδοσίας της Κυβέρνησης (GAO), του Κογκρέσου ανέφερε ότι τα σχέδια αυτά είχαν αναθεωρηθεί, ώστε να επικεντρωθούν πρώτα σε ένα περικομμένο τμήμα του πακέτου αναβάθμισης. Όμως, το χρονοδιάγραμμα αυτό είχε επιμηκυνθεί, κατά τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Το πρόγραμμα F-35 συνεχίζει να αντιμετωπίζει αυξανόμενο κόστος που σχετίζεται με τη λειτουργία και την συντήρηση των αεροσκαφών. Συνολικά, το συνολικό κόστος του προγράμματος από την έναρξη της ανάπτυξης του τη δεκαετία του 1990 – έως το τέλος του αναμενόμενου κύκλου ζωής του τύπου τη δεκαετία του 2070 – εκτιμάται τώρα σε περίπου 2,1 τρισεκατομμύρια δολάρια. Το JPO έχει τονίσει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ αυτού του ποσού.

Συνολικά, ακόμη και αν τα F-35 δεν παραδίδονται τώρα χωρίς ραντάρ, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το πακέτο αναβάθμισης Block 4 και το υπόλοιπο πρόγραμμα Joint Strike Fighter…