Θυσία στα ήρεμα νερά ο Πόντιος Γιαϊλαλί

Ο Γιάννης Γιαϊλαλί είναι Ποντιακής καταγωγής Έλληνας, που μεγάλωσε ως Τούρκος πολίτης, προτού ανακαλύψει τις ρίζες του. Κυνηγήθηκε αγρίως από το τουρκικό κράτος τόσο για την καταγωγή του, όσο και για τα εγκλήματα που κατήγγειλε – διότι ως γνωστόν η Τουρκία δεν διαπράττει εγκλήματα…

Σε ερώτηση του Δ. Νατσιού της “Νίκης”, που συζητήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου στην Βουλή, ο αρμόδιος Υπουργός, Θάνος Πλεύρης, φάνηκε να εκπλήσσεται που του ζητήθηκε να παρέμβει σε εσωτερική λειτουργία των υπηρεσιών του Υπουργείου: «Δεν μπορεί να ζητήσει κανένας από τον Υπουργό να παρέμβει σε εκείνον που εξετάζει το άσυλο». Πράγματι, πώς υπονοείται ότι λειτουργεί έτσι ένα κράτος, που με τόση διαφάνεια έχει χειρισθεί ΟΠΕΚΕΠΕ και Τέμπη;

Επί της ουσίας, αφενός επιφυλάχθηκε να ασκήσει τα δικαιώματά του ως Υπουργός, κατόπιν της δευτεροβάθμιας απόφασης. Πώς; Προσφεύγοντας στα… Διοικητικά Δικαστήρια! Αφετέρου φρόντισε να καλύψει και τα νώτα του, υποστηρίζοντας ότι η απόρριψη της αίτησης οφείλεται σε υποψία συμμετοχής του Γ. Γιαϊλαλί σε εγκλήματα κατά των Κούρδων, κάτι που μπορεί να τον αποκλείσει από το άσυλο. Αυτές οι “υποψίες” προέκυψαν από τις καταθέσεις του ιδίου του Γιαϊλαλί, τις οποίες όμως είχε κάνει μέσω μεταφραστή.

Καλού-κακού, ο κ. Πλεύρης φρόντισε να ρίξει και κάποιες επιπλέον σκιές στον Γιάννη Γιαϊλαλί: «Το γεγονός λοιπόν ότι κάποιος, πριν ανακαλύψει τη μητέρα-πατρίδα Ελλάδα, υπηρέτησε την Τουρκία, και την υπηρέτησε εθελοντικά ως καταδρομέας-κομάντο σε συγκεκριμένες αποστολές για τα κουρδικά χωριά, και αφηγηματικά ο ίδιος περιγράφει, τι έλαβαν [sic] χώρα σε αυτά τα χωριά από τον ίδιο, και από άλλους, πράξεις ειδεχθείς, που είδε, αλλά και πράξεις οι οποίες αποδέχεται ο ίδιος ότι συμμετείχε, αντιλαμβάνεστε ότι πρέπει να απαντηθούν».

Κρύβονται πίσω από τα διαδικαστικά 

Κλειδί εδώ είναι ο ορισμός του όρου “συμμετείχε”. Αν με τον όρο αυτό εννοούμε ότι ήταν στρατιώτης του τουρκικού στρατού, ε ναι… “συμμετείχε”. Αλλά εμπίπτει αυτός ο ορισμός στο πνεύμα της Συνθήκης της Γενεύης; Υπ’ αυτήν την διασταλτική ερμηνεία, τότε και ως φορολογούμενος “συμμετείχε”, συμβάλλοντας στην χρηματοδότηση του τουρκικού στρατού. Καλούμαστε λοιπόν να υποθέσουμε ότι ο Γιάννης Γιαϊλαλί “συμμετείχε” σε εγκλήματα για έξι μήνες του 1994 και ότι μετά πέρασε δύο δεκαετίες με διώξεις και βασανιστήρια, καταγγέλλοντας τον ίδιο του τον εαυτό. Είναι δυσνόητη η λογική εκείνου που απέρριψε την αίτηση ασύλου, βάσει της οποίας η Ελλάδα προτίθεται να επιστρέψει στον πραγματικό εγκληματία, το τουρκικό κράτος, εκείνον που κατήγγειλε το έγκλημα. Τυλιγμένο σε μια κόλλα ελληνικό χαρτί.

Ο κ. Πλεύρης επιχειρεί να κρυφτεί πίσω από τεχνικά ζητήματα της διαδικασίας και να κρατήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές. Επί του τεχνικού ζητήματος, λοιπόν, ας διευκρινίσουμε ότι το όλο ζήτημα αφορά στο Άρθρο 1-Στ’ της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων, κατά το οποίο η Συνθήκη δεν εφαρμόζεται σε άτομα για τα οποία υπάρχουν «σοβαροί λόγοι να πιστεύει κανείς» – όχι αποδείξεις – ότι έχουν εκτελέσει εγκλήματα πολέμου.

Το παραπάνω σημαίνει ότι αν κάποιοι είναι αρκετά καχύποπτοι απέναντι στον αιτούντα, το ελληνικό κράτος απλώς απαλλάσσεται από την υποχρέωση να του παράσχει άσυλο στα πλαίσια της Συνθήκης της Γενεύης. Διατηρεί όμως κάθε δικαίωμα να του δώσει άσυλο εκτός της Συνθήκης της Γενεύης – αν και η συνεπαγόμενη υπόνοια θα ήταν προσβλητική για τον ίδιο τον Γιάννη Γιαϊλαλί.

Η έλλειψη πολιτικής βούλησης

Τα παραπάνω όμως είναι προφάσεις, καθώς τα πράγματα είναι ακόμη πιο απλά. Θα μπορούσε να του δοθεί ελληνική ιθαγένεια και να κλείσει εκεί το θέμα. Ένας συνονόματος του Γιάννη Γιαϊλαλί, ο Γιάννης Αντετοκούμπο, έτυχε κατ’ εξαίρεση πολιτογράφησης τον Απρίλιο του 2013, πάνω στην ώρα για να μεταβεί τον Ιούνιο του 2013 στις ΗΠΑ για την συμμετοχή στα draft του NBA. Και στην πορεία, η Ελλάδα δεν κέρδισε απλώς έναν σπουδαίο αθλητή, αλλά και μια αξιόλογη οικογένεια. Αν για τον Γιάννη Αντετοκούμπο ο κίνδυνος αφορούσε στην καριέρα του, για τον Γιάννη Γιαϊλαλί ο κίνδυνος αφορά στην ελευθερία, στην σωματική ακεραιότητα ή ακόμα και στην ίδια του την ζωή. Και με την πολιτογράφησή του, η Ελλάδα θα κερδίσει έναν αγωνιστή και πατριώτη.

Η ακριβής νομική διαδικασία είναι θέμα επιλογής από τους γνώστες των διαδικασιών, δεδομένου ότι όπου υπάρχει θέληση υπάρχει τρόπος. Π.χ., βάσει της απόφασης πολιτογράφησης του Αντετοκούμπο (ΦΕΚ1068/Β/2013), η σχετική αίτηση είχε γίνει στις 16/4/2013, ενώ η απόφαση του Υπ. Εσωτερικών εκδόθηκε στις 29/4/2013 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ της ίδιας μέρας. Η υπόθεση δηλαδή είχε κλείσει σε μόλις δύο εβδομάδες, ενώ άλλες αποφάσεις πολιτογράφησης που δημοσιεύθηκαν στα ΦΕΚ εκείνης της περιόδου αφορούσαν σε αιτήσεις πολλών ετών πίσω, έως και άνω της δεκαετίας.

Όταν λοιπόν το κράτος θέλει, κινείται ταχύτατα. Όταν όμως δεν θέλει, απαγορεύει μέχρι και σε γονείς την εκταφή και νεκροψία των παιδιών τους. Φαίνεται ότι η ελληνική κυβέρνηση προτίθεται να παράσχει τον Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλί ως θυσία στο τουρκικό κράτος, θεωρώντας τον μικρό τίμημα για επίτευξη μιας προσωρινής ελληνοτουρκικής ηρεμίας. Ας ελπίσουμε ότι αυτή η εκτίμηση είναι λανθασμένη.

Παραμονές του Πελοποννησιακού πολέμου, οι Σπαρτιάτες επέσειαν στους Αθηναίους ως casus belli το Μεγαρικό Ψήφισμα, που απαγόρευε στους Μεγαρείς την είσοδο στα Αθηναϊκά λιμάνια και αγορές. Ίσως πολλοί Αθηναίοι θεωρούσαν την ανάκληση του Ψηφίσματος ασήμαντη παραχώρηση για την αποφυγή πολέμου, και ο Περικλής χρειάστηκε να τους εξηγήσει την πραγματικότητα: «Διότι αν υποχωρήσετε μπροστά τους, θα έχουν άλλη μεγαλύτερη απαίτηση αφού από φόβο υπακούσατε. Αν με σθένος αρνηθείτε, θα τους καταστήσετε σαφές ότι είστε ισότιμοί τους» [Θουκυδίδης, Ιστορίαι, Α.140].

Πράγματι. Μας εξαγόρασε ειρήνη η θυσία Οτσαλάν; Τι μας έφερε εκτός από όνειδος και νέες τουρκικές ορέξεις; Μαθαίνει το σημιτικό απαράτ της παρούσας Κυβέρνησης από τα λάθη του παρελθόντος, ή πιστεύει ότι άλλη μια θυσία θα χορτάσει τον Μινώταυρο; Πόσες Ιφιγένειες απαιτούν τα “ήσυχα νερά”; Και, κυρίως: αντέχουμε ως χώρα άλλη μια τέτοια ντροπή;