Αρκεί ο τουρισμός για να σωθεί η ελληνική οικονομία;

Προβληματισμό προκαλεί το έλλειμμα (ΕΙΤΣ) φέτος για να χρηματοδοτηθεί με το δημόσιο χρέος (ΔΧ) 448 δις. ευρώ (*), παρά τα υψηλά συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας 20 δις. ευρώ. Πέρυσι, την παράσταση του ΕΙΤΣ έσωσε η μεγάλη αύξηση των αφίξεων ξένων τουριστών, που συνεισέφερε σημαντικό “συνάλλαγμα” τον περασμένο Δεκέμβριο (**). Εάν αυτό είναι ενδεικτικό των οικονομικών εξελίξεων και φέτος, τότε το ΕΙΤΣ θα καλυφθεί κάπως, διαφορετικά η οικονομία θα έχει πρόβλημα.

Αναλυτικότερα, το ΕΙΤΣ (εμπορικό έλλειμμα μείον πλεόνασμα υπηρεσιών κλπ) επιδεινώθηκε πέρυσι εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των εισαγωγών εμπορευμάτων (πλην του πετρελαίου) και μειώσεως των εισοδημάτων εκ της αλλοδαπής, ενώ οι εισροές από την Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύθηκαν. Οι εξαγωγές παρά την βελτίωση τους αντιπροσώπευαν το 1/3 των εισαγωγών. Ο κίνδυνος για την οικονομία προέρχεται από το γεγονός ότι οι εισαγωγές αυξάνονται ταχύτερα των εξαγωγών, καθώς η εγχώρια παραγωγή και υποκατάσταση εισαγωγών τροφίμων υστερεί κάθε χρόνο και περισσότερο. 

Το 2026 προαλείφεται δύσκολο έτος, λόγω των ήδη αυξημένων τιμών του πετρελαίου (66 $/β), ιδίως εάν ο Τραμπ βομβαρδίσει το Ιράν και οι μουλάδες κλείσουν τα Στενά του Χορμούζ. Ένα νέο κονδύλι συναλλαγματικής δαπάνης είναι οι εισαγωγές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου που αυξάνονται, λόγω της ζήτησης και της υστέρησης της εγχώριας παραγωγής, μετά το κλείσιμο των εγχωρίων λιγνιτωρυχείων εξ αιτίας της “πράσινης εμμονής” και άλλων αβδηριτισμών (πχ. το ανενεργό το υδροηλεκτρικό φράγμα Συκιάς).

Η ακρίβεια ενεργείας στην Ελληνική βιομηχανία εμποδίζει την ανταγωνιστικότητα, που θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί με την έκπτωση των περιβαλλοντικών φόρων άνθρακα, όπως στην Ιταλία. Ελπίζεται ότι η κρίση στην Μέση Ανατολή δεν θα επηρεάσει τον Ελληνικό Τουρισμό και ότι η λειψυδρία στα νησιά δεν θα εμφανίσει “κόπωση” των τουριστικών αφίξεων. Διαφορετικά, θα υπάρξει “συναλλαγματική” υστέρηση, εφάμιλλη του 2005, που επέφερε εν συνεχεία την οιονεί στάση πληρωμών δανείων. Εάν η Ευρωπαϊκή… “διαίρεσις” σπεύσει και καλύψει το κενό, που ήδη διαφαίνεται μετά την λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, προσωρινά η κρίση θα αποφευχθεί, αλλά κάποτε τα χρήματα αυτά τελειώνουν. 

Το πρόβλημα στο ΕΙΤΣ προέρχεται από την καθυστέρηση μεγάλων επενδύσεων την περασμένη δεκαετία. Εάν είχαν προχωρήσει οι πετρελαϊκές έρευνες του “Νόμου Μανιάτη“, οι βέβαιες ανακαλύψεις κοιτασμάτων -η εκμετάλλευση του Πρίνου συνεχίζεται απρόσκοπτη- θα αντιμετώπιζαν το πρόβλημα των εξωτερικών πληρωμών, που συνοδεύει την Ελληνική οικονομία από τον… Τρωικό πόλεμο και εντεύθεν. Το εξωτερικό έλλειμμα δεν λύθηκε με την ένταξη στην Ευρωζώνη, όπως υπόσχονταν διάφοροι ευρώβουλοι -αντίθετα επιδεινώθηκε λόγω της απώλειας διατροφικής  αυτάρκειας και ενεργειακής εξάρτησης από το εξωτερικό.

(*) Το επίσημο Δημ. Χρέος υπολογίζεται πέρυσι σε 368 δις. €, συν το αποκρυπτόμενο υπόλοιπο 80 δις € του χρεωστικού λογαριασμού TARGET 2.

(**) Οι αφίξεις τουριστών αυξήθηκαν 49% τον Δεκέμβριο, έναντι του αντίστοιχου μηνός του προηγουμένου έτους και οι εισπράξεις κατά 33% άνοδο, που είναι ρεκόρ για μήνα εκτός εποχής (σεζόν). Ας ευχηθούμε να συνεχισθεί και τους επόμενους μήνες.