Ο πόλεμος διαμορφώνει νέους όρους ασφαλείας για την Κύπρο

Είναι δε σαφές πως τα όσα ακολούθησαν της επίθεσης με drone στη Βάση Ακρωτηρίου στην Κύπρο, διαμόρφωσαν νέες συνθήκες: Από το έντονο κλίμα ανασφάλειας των πρώτων ημερών, η κάθοδος υποστηρικτικών και προς την Κύπρο δυνάμεων, δημιούργησε, σε μεγάλο βαθμό, αίσθημα ασφάλειας. Ίσως είναι η πρώτη φορά που αυτό είναι εμφανές από το 1974 και εντεύθεν. Είναι, ωστόσο, πρόδηλο ότι η συνέχιση του πολέμου, δεν μπορεί παρά να προκαλεί σημαντικές επιπτώσεις για όλους. Οι εξελίξεις αναδεικνύουν πως η Κύπρος μπορεί, χωρίς υπερβολές, να είναι μέρος της εξίσωσης, χωρίς να εμπλέκεται στον πόλεμο. 

Πρώτο, η ανταπόκριση που υπήρξε από πλευράς Ελλάδος, Γαλλίας, Ολλανδίας, Ιταλίας, Ισπανίας, στην έκκληση της Κυπριακής Δημοκρατίας για στήριξη, διαμορφώνει ασπίδα προστασίας. Πρόκειται για μια απόφαση των χωρών αυτών, που προφανώς δημιουργεί προηγούμενο και χωρίς να διασφαλίζει οτιδήποτε για το μέλλον, πρέπει να θεωρείται δεδομένο πλέον πως η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει δίπλα της εταίρους μας. 

Για την Ελλάδα, που έσπασε ένα δόγμα δεκαετιών, προφανώς και το ποτάμι δεν μπορεί να γυρίσει πίσω καθώς από το “η Κύπρος κείται μακράν” φθάσαμε στο “πλησίον”. Την ίδια ώρα, η Γαλλία, που επιδιώκει να έχει ηγεμονικό ρόλο στην περιοχή και λόγω των ιδιαίτερων σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία, δήλωσε αμέσως παρούσα. Και θα είναι παρούσα επειδή έχει και ευρύτερα συμφέροντα στην περιοχή.

Σημειώνεται συναφώς το γεγονός ότι, ανταποκρίθηκαν κράτη για να ενισχύσουν την ασφάλειά της κι αυτό οφείλεται και στις σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί με τα κράτη αυτά με τη Λευκωσία. Αυτό επέτρεψε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να σηκώσει το τηλέφωνο και να ζητήσει βοήθεια και να υπάρξει αμέσως θετική ανταπόκριση.

Παράλληλα, είναι σαφές πως η κίνηση αυτή των εταίρων μας έγινε την ώρα που ακόμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση συζητείται μια νέα αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας. Η κρίση στην περιοχή και η έκκληση της Λευκωσίας, έχουν δείξει πως μέσα από την αλληλεγγύη και τη στήριξη μπορεί αυτό το πεδίο της συνεργασίας να συμβάλει καθοριστικά. 

Αμυντική αναβάθμιση

Δεύτερο, οι εξελίξεις στην περιοχή επισπεύδουν κινήσεις στον αποτρεπτικό πεδίο. Η Κυπριακή Δημοκρατία θα προχωρήσει στην αγορά του  ελληνικού anti-drone σύστημα “Κένταυρος” (ΕΑΒ – Hellenic Aerospace Industry). Θα παραγγελθούν τέσσερα συστήματα, που δεν αποκλείεται λόγω των εξελίξεων να αγοραστεί εκτός της διαδικασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του SAFE. Να γίνει, δηλαδή, απευθείας αγορά από την ελληνική βιομηχανία. Υπολογίζεται, πάντως, ότι το εργοστάσιο κατασκευής θα είναι έτοιμο να παραδώσει το σύστημα σε ένα χρόνο.

Παράλληλα, η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρεί  με μεγαλύτερη ταχύτητα στην αναβάθμιση της αεροπορικής βάσης “Ανδρέας Παπανδρέου” στην Πάφο και της ναυτικής “Ευάγγελος Φλωράκης” στο Μαρί. Και στις δυο περιπτώσεις, έχει επιδειχθεί αμερικανικό ενδιαφέρον για να υπάρξει εμπλοκή. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, που φαίνεται θα προχωρήσει, αμφότερες οι βάσεις δεν αλλάζουν καθεστώς. Ήταν και θα είναι κυπριακής ιδιοκτησίας. Οι τρίτοι θα συμβάλουν σε τεχνογνωσία και οικονομικά. 

Με βάση τους σχεδιασμούς, θα επεκταθεί ο δίαυλος του αεροδρομίου, με στόχο να μπορεί να χρησιμοποιείται από περισσότερα στρατιωτικά αεροσκάφη. Σημειώνεται ότι η χρήση της Βάσης συνδέεται και θα εξακολουθήσει να ισχύει τούτο, σε σχέση με τρίτους, με ανθρωπιστικές αποστολές, μεταφορά αμάχων, καθιστώντας την και ως διαμετακομιστικό σταθμό. Περαιτέρω, η αναβάθμιση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την κατασκευή μεγάλου υπόστεγου και δημιουργία σύγχρονου κέντρου επικοινωνίας. 

Για τη Ναυτική Βάση υπάρχει ήδη ενδιαφέρον από την Ευρωπαϊκή Ένωση για χρηματοδότηση και αξιοποίησή της. Ενδιαφέρον επιδεικνύει  εδώ και χρόνια και η Γαλλία, η οποία ενδιαφέρεται να χρησιμοποιεί τη Ναυτική Βάση, όταν και όποτε χρειαστεί. Αλλά και από τους Αμερικανούς, που θα βοηθήσουν στην κατασκευή ελικοδρομίου.

Υπενθυμίζεται συναφώς ότι η Λευκωσία έχει ξεκαθαρίσει πως δεν θα καταστεί η Κύπρος πολεμικό ορμητήριο και τούτο γίνεται κατανοητό από τους συνομιλητές της. Η Κυπριακή Δημοκρατία εξοπλίζεται κυρίως από τη Γαλλία. Υπολογίζεται ότι περίπου το 80% των αγορών προέρχονται από τη Γαλλία. Αγορές γίνονται και από την Ελλάδα ενώ προμηθεύεται και από το Ισραήλ, όπως κι από άλλες τρίτες χώρες. 

Η αδυναμία των Βάσεων

Τρίτο, οι εξελίξεις έχουν αναδείξει την αδυναμία της Βρετανίας να λειτουργήσει τις στρατιωτικές βάσεις που έχει στην Κύπρο. Η επίθεση με drone κατά της Βρετανικής Βάσης, που έπεσε στον αεροδιάδρομο του στρατιωτικού αεροδρομίου στο Ακρωτήρι έδειξε σοβαρά κενά στα αντανακλαστικά των δυνάμεών της, ενώ εγείρονται πολλά ζητήματα. Πέραν του γεγονότος ότι άνοιξε εκ νέου θέμα παρουσίας των Βάσεων, ένα διαχρονικό ζήτημα που βρίσκεται στην ατζέντα των συζητήσεων, τίθεται και ένα άλλο, εξίσου σημαντικό: Η αδυναμία της Βρετανίας να λειτουργήσει τις Βάσεις, δημιουργεί ανασφάλεια για την Κύπρο και την περιοχή. 

Οι Αμερικανοί γνωρίζουν τις βρετανικές αδυναμίες, ωστόσο, θεωρούν τις Βάσεις χρήσιμες και απαραίτητες και για τους δικούς τους σχεδιασμούς. Η αμερικανική αντίληψη για το ρόλο των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, λειτουργούν αποτρεπτικά για τις όποιες ενδεχομένως σκέψεις μπορεί να υπάρξουν από το Λονδίνο. 

Οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι διαφορετικά συμφέροντα μπορούν να εναρμονιστούν, εάν και εφόσον αυτό μπορεί να επιτευχθεί. Σίγουρα τίποτε δεν γίνεται αυτόματα και τυχαία. 

Η Λευκωσία, πάντως, εντάσσει το θέμα της ασφάλειας της Κύπρου ευρύτερα και σε σχέση με τα όσα διαδραματίζονται στην περιοχή. Δηλαδή, κινείται συνδέοντας τις ενέργειες της με τα όσα συμβαίνουν, κυρίως, στη γειτονιά μας και όχι μόνο. Έχοντας προφανώς ως πρώτη προτεραιότητα τη συνεχιζόμενη κατοχή από την Τουρκία.