Πως η γαλλική κρίση χρέους δίνει ανάσα στα αμερικανικά ομόλογα
17/11/2026
Ένα ασυνήθιστο συμβάν εκδηλώνεται στην αγορά ομολόγων, χωρίς να απασχολεί κανέναν, όταν στις 28 Οκτωβρίου η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED) αποφασίζει να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκιά της, αν και δύο από τα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου μειοψηφούν και τάσσονται υπέρ μίας νέας αύξησης. Ο κεντρικός τραπεζίτης Kevin Warsh δηλώνει πως οι χρηματοοικονομικές συνθήκες παραμένουν πιεστικές, αλλά αποφεύγει να τις χαρακτηρίσει επικίνδυνες.
Τα μεγέθη: Προθεσμιακά συμβόλαια τιμολογούν μία πιθανότητα της τάξης του 85% για μία άνοδο των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο και για ακόμα τρείς έως το επόμενο φθινόπωρο, με τις τιμές παραγωγού να αυξάνονται κατά 6,3% σε ετησιοποιημένη βάση, το αργό πετρέλαιο να κινείται πέραν των $90 ανά βαρέλι και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να δανείζεται με ασθμαίνοντες ρυθμούς που δεν έχουν προηγούμενο.
Κάθε μία από τις τρείς συγκεκριμένες εξελίξεις διαθέτει την απαιτούμενη δυναμική για να ωθήσει τα επιτόκια των μακροπρόθεσμων ομολόγων σε υψηλότερα επίπεδα. Αντίθετα το επιτόκιο του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου αναρριχάται στο 5,36% στις 7 Οκτωβρίου για να αποκλιμακωθεί στις αρχές Νοεμβρίου προς το 4,90% με την διαφορά από τα υψηλά του επίπεδα να υπερβαίνει τις 45 μονάδες βάσης, σε πείσμα της επιθετικής πολιτικής της FED, του επίμονου πληθωρισμού και των υψηλών τιμών του αργού πετρελαίου. Όμως όταν η τιμή ενός χρηματοοικονομικού τίτλου κινείται αντίθετα σε σχέση με την οικονομική κατάσταση της εκδότριας χώρας, τότε κατά κανόνα οι αγοραστές προέρχονται από το εξωτερικό.
Οι προσεκτικοί παρατηρητές της αγοράς στρέφουν την προσοχή τους στην Γαλλία που κατά την διάρκεια του τελευταίου διμήνου βιώνει μία χρηματοοικονομική κρίση σε αργή κίνηση, με το Κοινοβούλιό της να αδυνατεί να υπερψηφίσει τον προϋπολογισμό του κράτους και τις προεδρικές εκλογές να αναμένονται τον προσεχή Απρίλιο. Κατά συνέπεια ουδείς στην Εθνοσυνέλευσή της δεν έχει κίνητρα για να υποστηρίξει μέτρα λιτότητας, ενώ οι πολίτες εκδηλώνουν την αγανάκτηση και την οργή τους, με μεγάλες διαδηλώσεις.
Στις 22 Οκτωβρίου το επιτόκιο του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου εκτινάσσεται στο 5,14%, που αποτελεί και το υψηλότερο επίπεδο από το 2002, με την απόκλισή του σε σχέση με το επιτόκιο του γερμανικού δεκαετούς να υπερβαίνει τις 160 μονάδες βάσης και πρόκειται για την μεγαλύτερη από την εποχή της κρίσης της Ευρωζώνης του 2011, όταν τότε Ελλάδα, Ισπανία και Ιταλία αντιμετωπίζουν την άβυσσο της κατάρρευσης.
Πάντως η απόφαση του γνωστού οίκου αξιολόγησης MOODY’S στις 23 Οκτωβρίου να διατηρήσει αμετάβλητο το αξιόχρεο της γαλλικής οικονομίας, ανακόπτει προσωρινά την ανοδική τάση του επιτοκίου των γαλλικών δεκαετών ομολόγων. Η τελευταία αξιολόγηση ανακοινώνεται, σε πείσμα του γεγονότος ότι ο αντίστοιχος οίκος S&P υποβαθμίζει το αξιόχρεο της χώρας στο A+, που ακολουθεί την υποβάθμιση του οίκου FITCH, με διαφορά ενός μηνός.
O οίκος MOODY’S επιμένει όμως στις αρνητικές προοπτικές της γαλλικής οικονομίας και εφιστά την προσοχή στις προεδρικές εκλογές του Απριλίου του 2027, ενώ δηλώνει πως διατηρεί το αξιόχρεο αμετάβλητο με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν περικοπές του προϋπολογισμού για το 2027, εξέλιξη μάλλον απίθανη με δεδομένη την πολιτική κατάσταση στην χώρα.
Η περίπτωση της Γαλλίας
Επί ένα δεκαπενθήμερο η Γαλλία δανείζεται με μεγαλύτερο κόστος σε σχέση με τις ΗΠΑ, δεδομένο που ανταποκρίνεται στην κατάστασή της χωρίς προϋπολογισμό, με τους πολίτες της να διαδηλώνουν στους δρόμους και μία πολιτική τάξη που δεν συμφωνεί σε τίποτε, οπότε αναγκάζεται να επιβαρύνεται περισσότερο σε σχέση την εκδότρια του διεθνούς αποθεματικού νομίσματος.
Tο αξιοσημείωτο στην συγκεκριμένη εξέλιξη αφορά το γεγονός της απίστευτης καθυστέρησής της, από την στιγμή που κατά το μεγαλύτερο διάστημα της τελευταίας δεκαπενταετίας τα γαλλικά επιτόκια παραμένουν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα αντίστοιχα αμερικανικά.
Σε πείσμα των συνεχών γαλλικών ελλειμμάτων, οι επενδυτές αντιμετωπίζουν μέχρι πρότινος το γαλλικό αξιόχρεο σχεδόν όπως το γερμανικό, λόγω του ότι υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Πρόκειται για την ουσία του θέματος, από την στιγμή που επιτρέπει στην Γαλλία να δανείζεται επί μία δεκαπενταετία με εξαιρετικά χαμηλό κόστος, για να μετατραπεί τελικά σε οδυνηρό μειονέκτημα.
Η αγορά ομολόγων της Ευρωζώνης λειτουργεί χωρίς κανένα από τα μέλη της να διαθέτει εκδοτικό δικαίωμα, οπότε η Γαλλία δεν έχει το πλεονέκτημα να τυπώνει το ευρωπαϊκό κοινό νόμισμα, δεν διαθέτει την δυνατότητα να το υποτιμήσει και δεν καθορίζει το επιτόκιό του. Πάντως όπως το θέτει με σαφήνεια ο Mario Draghi το 2012, η ΕΚΤ θα πράξει το οτιδήποτε για να διατηρήσει την συνοχή της συναλλαγματικής ένωσης.
Τα τρία προβλήματα
Οι επενδυτές δανείζουν την Γαλλία με κόστος σχεδόν ίσο με το ανάλογο της Γερμανίας, υποθέτοντας ότι η κεντρική τράπεζα στην Φρανκφούρτη υποστηρίζει ανεπιφύλακτα τις εκδόσεις των τίτλων της. Η συγκεκριμένη διευθέτηση των πραγμάτων λειτουργεί για μία τουλάχιστον δεκαπενταετία, από την στιγμή που δεν τίθεται από κανέναν σε δοκιμασία, πλην όμως στην τρέχουσα περίοδο δοκιμάζεται άσχημα, με συνέπεια να προβάλλουν στο προσκήνιο κάποια βασικά ζητήματα.
Το πρώτο ζήτημα αφορά το γεγονός ότι η υποστήριξη της ΕΚΤ παρέχεται με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, με τον Μηχανισμό Προστασίας Μετάβασης (Transmission Protection Instrument-TPI) για την διαχείριση κρίσεων να ενεργοποιείται για κράτη-μέλη εφόσον ακολουθούν τους χρηματοοικονομικούς κανόνες της Ευρωζώνης. Η Γαλλία ήδη τίθεται σε διαδικασία ελέγχου του υπερβολικού της ελλείμματος, που υπερβαίνει το όριο του 3%, βαδίζοντας προς το 2027 χωρίς αξιόπιστο προϋπολογισμό.
Εάν παρέμβει η ΕΚΤ, τότε με την απόφασή της θα επιβραβεύσει μία συμπεριφορά που παραβιάζει τους κανόνες που θέτει η ίδια, με την Ιταλία, την Ισπανία και τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης να προβληματίζονται με την απότομη στροφή της τακτικής της. Η Φρανκφούρτη δεν διαθέτει την πολυτέλεια να το πράξει χωρίς να πλήξει την αξιοπιστία της, οπότε η πολυπόθητη παρέμβαση, την οποία τιμολογούν οι πάντες στην αγορά, δεν πρόκειται να διατεθεί για μία χώρα της Ευρωζώνης, σε πείσμα του γεγονότος ότι έχει την απόλυτη ανάγκη της.
Το δεύτερο ζήτημα εστιάζεται στο γεγονός ότι η ΕΚΤ διαμορφώνει τα επιτόκια για είκοσι χώρες-μέλη της Ευρωζώνης και δεν υπάρχει δυνατότητα να τα μειώσει προς όφελος της Γαλλίας, με τον πληθωρισμό να επιμένει πέραν του στόχου του 2%, όπως και δεν διαθέτει την δυνατότητα να αγοράσει γαλλικά ομόλογα, χωρίς να αγοράσει τα ομόλογα των υπολοίπων χωρών. Μία χώρα με δική της αυτόνομη κεντρική τράπεζα έχει το πλεονέκτημα να στρέφεται προς την τράπεζά της για δανεισμό εκτάκτου ανάγκης, ενώ η Γαλλία ναι μεν διαθέτει την δυνατότητα, αλλά η ΕΚΤ παραμένει υπόλογη σε ακόμα δεκαεννέα κυβερνήσεις.
Το τρίτο ζήτημα επικεντρώνεται στην ανοδική τάση των επιτοκίων των ομολόγων των χωρών της Ευρωζώνης, που επηρεάζει αναμφισβήτητα ανοδικά και τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων. Η Γερμανία δανείζεται πλέον με ρυθμούς αδιανόητους κατά το παρελθόν και μάλιστα από την εποχή της ενοποίησης, με συνέπεια το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου της να αυξάνεται.
Σύγκριση με τις ΗΠΑ
Η Γαλλία εκδίδει ομόλογα με τα επιτόκιά τους αγκυροβολημένα σε μία σταθερή απόκλιση σε σχέση με τα γερμανικά, οπότε όταν οι γερμανικές αποδόσεις αυξάνονται και ταυτόχρονα διευρύνεται η απόκλιση σε μονάδες βάσης, τότε το γαλλικό κόστος δανεισμού πιέζεται ανοδικά από δύο πλευρές, χωρίς να υπάρχει κάποιος γαλλικός χρηματοοικονομικός φορέας με την απαιτούμενη ισχύ για ανακόψει την επικίνδυνη τάση.
Η δυναμική που συμπιέζει επί μία δεκαπενταετία τα επιτόκια των γαλλικών ομολόγων σε χαμηλά επίπεδα, η νομισματική ένωση με μία κεντρική τράπεζα που υποτίθεται πως υποστηρίζει τα μέλη της ένωσης, μετατρέπεται πλέον στην δύναμη που βυθίζει την Γαλλία. Δεν έχει την δυνατότητα διεξόδου με Πιστωτική Επέκταση (QE), δεν διαθέτει το δικαίωμα υποτίμησης του νομίσματος και ο οργανισμός που υποτίθεται πως την υποστηρίζει, δεσμεύεται από κανόνες που το αρνούνται.
Σε αντίθεση με την Γαλλία, οι ΗΠΑ διαθέτουν εκδοτικό δικαίωμα, κεντρική τράπεζα που εξυπηρετεί την αμερικανική οικονομία και την μεγαλύτερη σε όγκο αγορά ομολόγων στον κόσμο, με συνέπεια ένα μεγάλο θεσμικό κεφάλαιο, ένα συνταξιοδοτικό ταμείο ή μία άλλη κεντρική τράπεζα να έχει την δυνατότητα να ρευστοποιήσει $20 δισεκατομμύρια, χωρίς να επηρεάσει τα επιτόκια.
Οπωσδήποτε η χρηματοοικονομική κατάσταση της χώρας επιδεινώνεται και παραμένει προβληματική, αλλά οι διαχειριστές θεσμικών κεφαλαίων δεν ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο ζήτημα. Αντίθετα αναζητούν μία αγορά με μεγάλο βάθος και ρευστότητα, που υποστηρίζεται από έναν θεσμικό φορέα έτοιμο πάντα να αντιδράσει, οπότε τον Οκτώβριο η απάντηση στην αναζήτησή τους καθίσταται προφανής.
Ερμηνείες
Στις συγκεκριμένες κινήσεις δεν υπάρχουν απλές ερμηνείες από την στιγμή που τα κεφάλαια δεν μετακινούνται σε ευθεία γραμμή από μία δημοπρασία γαλλικών ομολόγων σε μία ανάλογη αμερικανική και δεν υπάρχει μία άμεση ευθύγραμμή σύνδεση με μία άσχημη εβδομάδα στην διαπραγμάτευση των γαλλικών ομολόγων, με μία ευνοϊκή εβδομάδα στην αντίστοιχη των αμερικανικών. Ότι συμβαίνει εξελίσσεται με ιδιαίτερα βραδύ ρυθμό, λόγω του ότι από τα μέσα του 2026 ο αριθμός των αγορών στις οποίες οι μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές διαθέτουν την δυνατότητα να τοποθετήσουν με ασφάλεια κεφάλαια, μειώνεται.
Η ιαπωνική αγορά πιέζεται από την εποχή που η κυβέρνηση στο Τόκυο αποφασίζει μέσω του υπουργείου Οικονομικών και μετά από αφόρητες αμερικανικές πιέσεις να παρέμβει στην κεντρική τράπεζα για να αυξήσει τα επιτόκιά της. Τα επιτόκια των βρετανικών δεκαετών ομολόγων προκαλούν φοβίες λόγω των ισχυρών ανοδικών πιέσεων και ακολουθούν τα γαλλικά, της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης, με συνέπεια κάθε επεισόδιο να ωθεί μέρος των διεθνών κεφαλαίων στην μοναδική αγορά με το μεγαλύτερο βάθος για να τα απορροφήσει.
Τα δεδομένα επαληθεύουν την συγκεκριμένη εικόνα, όταν στις 7 Οκτωβρίου το επιτόκιο του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου αναρριχάται στο 5,284%, ημέρα διεξαγωγής δημοπρασίας νέας σειράς δεκαετών τίτλων του ομοσπονδιακού δημοσίου, με το επιτόκιο να ορίζεται τελικά στο 5,3%. Οι έμμεσες προσφορές μέσω τραπεζών του εξωτερικού που εκπροσωπούν αλλοδαπούς επενδυτές απορροφούν το 80% της έκδοσης και με τους βασικούς αγοραστές που υποχρεούνται να προβούν σε αγορές, τις τράπεζες της Wall Street, να καταλήγουν με μόνον το 2,5%, το μικρότερο καταγεγραμμένο ποσοστό στην ιστορία των δημοπρασιών.
Το χρήμα από το εξωτερικό αναπόφευκτα απαιτεί μεγαλύτερες αποδόσεις και θα κινείται προς την αμερικανική αγορά πιέζοντας για όσον χρονικό διάστημα τις διασφαλίζει. Η φούσκα των πάντων αρχίζει να συρρικνώνεται με την αγορά των ομολόγων να αποτελεί το πρώτο δείγμα και τους επενδυτές να προβληματίζονται για τον λόγο που οι ΗΠΑ δεν συνιστούν τον πρώτο κρίκο.
Η απάντηση εστιάζεται στο γεγονός ότι όταν η φούσκα αρχίζει να μειώνει τον όγκο της, με μία αγορά να κατέχει την μεγαλύτερη ρευστότητα και απείρως μεγαλύτερο βάθος, τότε τα κεφάλαια διαφεύγουν από τις πλέον αδύναμες αγορές, αναζητώντας έστω και προσωρινά καταφύγιο και έσοδα στις ισχυρότερες, οπότε προς το παρόν στρέφονται στις ΗΠΑ.
Δύο βασικά ζητήματα
Αναμφίβολα δεν πρόκειται για ένα μόνιμο φαινόμενο, από την στιγμή που οι ΗΠΑ κινούνται με ελλείμματα ικανά να οδηγήσουν οποιαδήποτε άλλη οικονομία σε κατάρρευση και μία προσφορά κεφαλαίων ωθούμενη από τα προβλήματα άλλων χωρών, εξανεμίζεται ταχύτερα από την ανάλογη που βασίζεται στην αξιοπιστία. Εάν η Γαλλία επιτύχει να υπερψηφίσει κάποιον στοιχειωδώς αξιόπιστο προϋπολογισμό και η κατάσταση ηρεμήσει, η τάση θα εξασθενίσει αν και σε μικρό βαθμό.
Εάν η FED προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο με την οικονομία της χώρας ήδη σε φάση επιβράδυνσης, τότε ο βραχυπρόθεσμος ορίζοντας επιδεινώνεται, σε πείσμα του γεγονότος ότι βελτιώνεται ο μακροπρόθεσμος. Επιπλέον σε κάποια φάση το βάρος των εκδόσεων ομοσπονδιακών τίτλων θα θέσει σε σοβαρή δοκιμασία ακόμα και την ζήτηση από το εξωτερικό, με πρώτο δείγμα των εξελίξεων την έκδοση τριακονταετούς ομολόγου 5,378%.
Η προσωρινή εικόνα πάντως αποκαλύπτει μία περίπλοκη επενδυτική κατάσταση, με πρώτο ζήτημα τις πωλήσεις της εσωτερικής αγοράς σε μακροπρόθεσμα ομόλογα, από την στιγμή που κάθε σύμπτωμα φοβίας που ασκεί ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια, προσελκύει αλλοδαπούς επενδυτές.
Επιτόκια στα επίπεδα του 5% για το δεκαετές αποτελούν σχεδόν δώρο σε σχέση με τα ανάλογα που προσφέρουν οι αναπτυγμένες οικονομίες με αντίστοιχο επίπεδο κινδύνου, με το επιτόκιο του αμερικανικού δεκαετούς να αποκλιμακώνεται προς το 4,85%. Οι αγοραστές ελκύονται από την αδυναμία και όχι από την βραχυπρόθεσμη προοπτική του, δεδομένο που ανακλάται με την επάνοδό του σε επίπεδα ανώτερα του 5,10%.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά το γεγονός ότι το αμερικανικό δολάριο διαθέτει μία ισχυρή βάση στήριξης, οπότε τα κεφάλαια που εγκαταλείπουν την Ευρώπη και την Ιαπωνία μετατρέπονται σε δολάρια, με στόχο την αγορά αμερικανικών τίτλων και δεν επηρεάζονται από την προοπτική ανόδου των αμερικανικών επιτοκίων τον Δεκέμβριο. Το τρίτο πηγάζει από το ότι τα επόμενα θύματα της φούσκας των πάντων εντοπίζονται στο εξωτερικό των ΗΠΑ και εμφανίζουν προβλήματα ανάλογα με τα αντίστοιχα της Γαλλίας.
Κάθε χώρα στην Ευρωζώνη δανείζεται σε νόμισμα για το οποίο δεν διαθέτει εκδοτικό δικαίωμα, με μία κεντρική τράπεζα που ελέγχει, με την Γαλλία να αποτελεί την πρώτη μεγάλη οικονομία της ζώνης που αντιμετωπίζει τον θανάσιμο κίνδυνο και δεν πρόκειται να αποτελέσει και την τελευταία. Η FED διαθέτει την πολυτέλεια να αυξάνει τα επιτόκιά της, όποτε το κρίνει σκόπιμο και όσον η Γαλλία παραμένει στην τρέχουσα κατάσταση χωρίς διεξόδους, θα συνιστά στόχο των αγορών ομολόγων.





