Ξεχνούν βολικά ποιος ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο…

Αν είχε τελειώσει γρήγορα, θεωρούνταν δεδομένο ότι το νέο ιρανικό καθεστώς, υποτίθεται φιλικό προς τις ΗΠΑ, δεν θα διατάρασσε την ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών. Οι υπολογισμοί όμως δεν επαληθεύτηκαν. Ο πόλεμος, που αναμενόταν να ολοκληρωθεί έως το Νεβρόζ της 21ης Μαρτίου, εισήλθε σε νέα φάση, ανήμερα της γιορτής. Όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε πυραυλική επίθεση στη Νατάνζ, όπου βρίσκεται μία από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, το Ιράν απάντησε πλήττοντας τη Ντιμόνα, όπου βρίσκεται ισραηλινή πυρηνική εγκατάσταση.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, παραδέχτηκε ότι τα συστήματα αεράμυνας δεν λειτούργησαν, λέγοντας: «Ήταν μια δύσκολη νύχτα». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έδωσε στο Ιράν προθεσμία 48 ωρών, απειλώντας ότι διαφορετικά θα καταστρέψει ενεργειακές εγκαταστάσεις. Το Ιράν, με τη σειρά του, απείλησε ότι θα πλήξει ενεργειακές, ψηφιακές και υδροδοτικές υποδομές της συμμαχίας. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν συγκεκριμένα: «Πείτε αντίο στο ηλεκτρικό ρεύμα», υπογραμμίζοντας ότι «με την παραμικρή επίθεση» στις ενεργειακές υποδομές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, «ολόκληρη η περιοχή θα βυθιστεί στο σκοτάδι».

Κανείς δεν λέει να σταματήσουν Ισραήλ και ΗΠΑ

Ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι στο Κόλπο επικρατεί η εκτίμηση πως ο πόλεμος μπορεί να συνεχιστεί άλλες δυο-τρεις εβδομάδες, χωρίς όμως να δεσμεύεται για αυτό. Αν συνεχιστούν οι ιρανικοί πύραυλοι, οι χώρες του Κόλπου ενδέχεται να λάβουν αντίμετρα, κάτι που σημαίνει ότι κράτη όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μπορούσαν, πέρα από τη φιλοξενία αμερικανικών βάσεων, να επιτεθούν σε κρίσιμους στόχους του Ιράν. Μια τέτοια εξέλιξη θα παρατείνει και θα επεκτείνει τον πόλεμο.

Παράλληλα, 22 χώρες εξέδωσαν κοινή δήλωση, δηλώνοντας ότι επιθυμούν να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά και κάλεσαν το Ιράν να μην παρεμποδίσει τη ναυσιπλοΐα. Η δήλωση αυτή μοιάζει περισσότερο με μια μάταιη προσπάθεια κατευνασμού του Τραμπ, ο οποίος απειλεί ακόμη και με διάλυση του ΝΑΤΟ. Αξιοσημείωτο είναι ότι ανάμεσα στις χώρες που υπέγραψαν τη δήλωση δεν περιλαμβάνονται η Τουρκία και η Ισπανία, οι οποίες από την αρχή αντιτάχθηκαν στον πόλεμο και δεν πήραν θέση υπέρ κανενός από τα εμπλεκόμενα μέρη, παραμένοντας ουδέτερες.

Πολλοί λένε να ανακόψουν το Ιράν, αλλά δεν λένε, ούτε μπορούν να πουν, να σταματήσουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, παρά τις αυξανόμενες αντιπολεμικές φωνές στο εσωτερικό των χωρών τους. Σύμφωνα με τον Αμερικανό καθηγητή Τζέφρι Σακς: «Κάθε χώρα που καταδίκασε το Ιράν μετά την ισραηλινο‑αμερικανική επίθεση φιλοξενεί αμερικανική στρατιωτική βάση στο έδαφός της. Δεν πρόκειται για κυρίαρχα κράτη· δεν μπορούν να τολμήσουν να μιλήσουν. Φιλοξενούν τον αμερικανικό στρατό, φιλοξενούν τη CIA και ζουν με το βλέμμα στραμμένο συνεχώς πίσω τους».

Το κόστος της κρίσης και η Τουρκία

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα της διστακτικότητας απέναντι στο Ισραήλ φάνηκε στη συνάντηση του Ριάντ: Οι πετρελαϊκές μοναρχίες του Κόλπου καταδίκασαν το Ιράν επειδή τους επιτέθηκε με πυραύλους (με τις ζημιές του Κατάρ να εκτιμώνται στα 20 δισ. δολάρια), αλλά δεν στράφηκαν κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ που ξεκίνησαν τον πόλεμο. Αν δεν ήταν η Τουρκία, ενδεχομένως, το όνομα του Ισραήλ δεν θα αναφερόταν καν.

Το Ιράν δηλώνει ότι «τα Στενά του Ορμούζ είναι επικίνδυνα για όσους μας επιτίθενται, αλλά ανοιχτά για όσους δεν το κάνουν». Ωστόσο, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, η ημερήσια προσφορά πετρελαίου από τον Κόλπο, που πριν τον πόλεμο ήταν 20 εκατομμύρια βαρέλια, έχει μειωθεί κατά 11 εκατομμύρια βαρέλια.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το ημερήσιο κόστος της κρίσης έχει ήδη φτάσει τα 2 δισ. δολάρια, ενώ εντατικές διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη, με τη συμμετοχή χωρών και οργανισμών από τις ΗΠΑ έως την Κίνα και από ευρωπαϊκές χώρες έως την Τουρκία. Ακόμη και πριν την τελευταία κλιμάκωση, η τιμή του πετρελαίου είχε αυξηθεί κατά 50% σε σχέση με τις 28 Φεβρουαρίου, φτάνοντας τα 108 δολάρια στις 20 Μαρτίου και τα 112 δολάρια στις 22 Μαρτίου.

Στην Τουρκία, στις 20 Μαρτίου, σημειώθηκε μεγάλη αύξηση στις τιμές των καυσίμων, και αναμένεται νέα αύξηση στις τιμές του πετρελαίου, στις αρχές της εβδομάδας.