Ο Τραμπ κινδυνεύει να πέσει στον λάκκο που έσκαψε για το Ιράν

Ήδη υπάρχουν αρκετοί νεκροί, κατά κύριο λόγο άμαχοι, σε πείσμα των χειρουργικών πληγμάτων ακριβείας και τα Στενά το Ορμούζ καταλήγουν να αποκλεισθούν, προκαλώντας το μεγαλύτερο τραύμα στην ομαλή ροή των εξαγωγών ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο, όταν ινδικά και κινεζικά έμφορτα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να πλέουν ανενόχλητα.

Από την άλλη πλευρά ιρανικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) πλήττουν στόχους στην περιοχή του Κόλπου προκαλώντας σημαντικές ζημίες στις ενεργειακές υποδομές και σε κτίρια με Αμερικανούς ενοίκους, ενώ και στο Ισραήλ υπάρχουν επιπτώσεις από τους ιρανικούς βομβαρδισμούς. Κατά τους Αμερικανούς οι καταστροφές στο Ιράν υπερβαίνουν κάθε φαντασία, με συνέπεια πολύ σύντομα θα εξαντληθούν όλοι οι επιλεγμένοι στόχοι, οπότε η ιρανική ηγεσία δεν θα διαθέτει τα μέσα για να αντισταθεί και να επιβιώσει.

Παρά ταύτα η συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου προδίδει πως αναζητά κάποια διέξοδο, αλλά παρότι ισχυρίζεται πως έχει την δυνατότητα να τερματίσει τον πόλεμο όποτε το επιθυμεί, στην πραγματικότητα οι εναλλακτικές του επιλογές σταδιακά μηδενίζονται. Οι εξελίξεις στοιχειοθετούν ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο σφάλμα της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ και σε σύγκριση με την Βενεζουέλα, όπου τα πάντα εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό σε στρατιωτικό, διπλωματικό, οικονομικό και στρατηγικό επίπεδο, το Ιράν εξελίσσεται ακριβώς αντίθετα σε κάθε επίπεδο.

Εξελίξεις χωρίς διεξόδους

Κάποια ένδειξη παρέχει η αποκαλούμενη σπείρα Tolkien, των τεχνοκρατών χρηματοδοτών του Τραμπ, με τον αντιπρόεδρο J. D. Vance της NARYA CAPITAL, τους Peter Thiel και Alex Karp της Palantir και του Palmer Luckey της Anduril. Η ομάδα ακολουθείται από τους Marc Andreessen (επιχειρηματίας, θεσμικός επενδυτής, μηχανικός λογισμικού και από το 2024 σύμβουλος του Τραμπ) και τον επιχειρηματία στην καινοτόμο τεχνολογία Curtis Yarvin, που όλοι αποστασιοποιούνται από την υπόθεση του Ιράν. Τον Ιανουάριο του 2024, η Palantir με ένα παχυλό συμβόλαιο, εγκαθιστά στο ισραηλινό υπουργείο Άμυνας το λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) AIP για την λήψη αποφάσεων, με επιβλέποντα μηχανικό πεδίου της στο υπουργείο, που παρακολουθεί συνεχώς την λειτουργία του. 

Αναμφίβολα το στέλεχος της Palantir ενημερώνει ενδελεχώς την εταιρεία του και τον Λευκό Οίκο και προφανώς το λογισμικό δεν κρίνει πως το Ιράν αποτελεί απειλή, οπότε και η ομάδα των τεχνοκρατών γνωρίζει πως ο Αμερικανός πρόεδρος παρασύρεται σε μία εναλλακτική επικίνδυνη επιλογή και αποστασιοποιείται. Μάλιστα την ίδια στάση εμφανίζεται να υιοθετεί και ο αρχηγός των αμερικανικών αντιτρομοκρατικών υπηρεσιών Joe Kent που παραιτείται, δηλώνοντας μεταξύ άλλων στο έγγραφό του προς τον Λευκό Οίκο, ότι δεν κρίνει πως το Ιράν αποτελεί άμεση απειλή για τις ΗΠΑ. 

FAFO – TACO!

Οι εξελίξεις οδηγούν αναπόφευκτα στο ερώτημα εάν το Ιράν αποτελεί μία θεμελιώδη παρεξήγηση του σε ποιο σημείο του φάσματος FAFO (Fuck Around and Find Out – Η Περιπλάνηση Καταλήγει σε Εύρημα) και TACO (Trump Always Chickens Out – Ο Trump πάντα Υπαναχωρεί) στέκεται!

Προφανώς ο Τραμπ πείθεται πως το Ιράν αποτελεί περίπτωση FAFO και όπως η Βενεζουέλα του Nicolas Maduro, δεν έχει την δυνατότητα να αντισταθεί στην τρομακτική ισχύ των ΗΠΑ. Τις τελευταίες φορές που δέχτηκε πλήγματα, όπως στην περίπτωση της δολοφονίας του Qasem Soleimani, ή του πολέμου των 12 ημερών με το Ισραήλ, η Τεχεράνη μόλις αντιδρά, επιδεικνύοντας φαινομενικά αδυναμία.

Κατόπιν έρχεται η θεαματική επιτυχία στην Βενεζουέλα, ταχύτατη, χειρουργική και χωρίς ουσιαστική αντίσταση, με το Ιράν μάλιστα να συνιστά έναν αντίπαλο οικονομικά ανίσχυρο, με τους εκπροσώπους του στην Μέση Ανατολή αποδεκατισμένους και με μεγάλες αναταραχές στο εσωτερικό του λόγω των ογκωδών διαδηλώσεων, οπότε ο Αμερικανός πρόεδρος υποθέτει πως παρουσιάζεται μία ιστορική ευκαιρία, χωρίς να εγκυμονούνται πραγματικοί κίνδυνοι. 

Όμως το Ιράν δεν συνιστά περίπτωση τύπου Βενεζουέλας και τα προηγούμενα πλήγματα των ΗΠΑ δεν αποτελούν υπαρξιακές απειλές για την Τεχεράνη, οπότε τα αντίμετρά της αποδεικνύονται εξαιρετικά περιορισμένα. Η τρέχουσα πάντως σύγκρουση με αφετηρία τα αρχικά πλήγματα του Ισραήλ, που ακολουθούνται από ανάλογα των ΗΠΑ, ορίζει τα πλαίσια μίας μαξιμαλιστικής εκστρατείας καθεστωτικής αλλαγής, με το σύνθημα “Θα διασώσω τον ιρανικό λαό, για να αναλάβει την διακυβέρνησή του”. 

Η πρώτη ενέργεια εκδηλώνεται με την δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei και επίσης 48 ανώτατων αξιωματούχων της χώρας, με την προσδοκία ότι οι υπόλοιποι δεν έχουν άλλη επιλογή, παρά να υπαναχωρήσουν. Όμως μετά από τρείς εβδομάδες βομβαρδισμών, πληγμάτων και αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, αντιλαμβάνονται πως η Τεχεράνη αντιμετωπίζει την κατάσταση με την μορφή μίας υπαρξιακής απειλής. Ακολουθεί η δολοφονία του Ali Larijani, ανώτατου διοικητή του συμβουλίου ασφαλείας και ουσιαστικά νέου έστω και άτυπου ηγέτη, ενός ανθρώπου με εικοσαετή και πλέον εμπειρία στις διαπραγματεύσεις του Ιράν με την Δύση.

Η έναρξη του πολέμου 

Η νέα δολοφονία έχει διπλό στόχο, από την στιγμή που αφαιρεί από τον Ιράν μία σημαντική και ίσως αναντικατάστατη ηγετική φυσιογνωμία, αλλά και τον άνθρωπο με τον οποίο Τραμπ ελπίζει πως θα διαπραγματευθεί, οπότε αποκλείεται προς το παρόν κάποια υπαναχώρηση του Αμερικανού προέδρου και αποχώρηση των Αμερικανών από τις επιχειρήσεις, με διακήρυξη νίκης, όπως συνιστά ο πρώην σύμβουλος επί αμυντικών θεμάτων του Τραμπ, συνταγματάρχης Douglas Abbott Macgregor.

Σταδιακά όμως και μετά από τρείς εβδομάδες, το Ιράν αποδεικνύεται περισσότερο TACO και όχι FAFO, όπως θεωρεί ο Αμερικανός πρόεδρος και κάποιοι μάλλον λιγοστοί από τον κύκλο του. Οπωσδήποτε η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν περιορίζει τις τρομακτικές ζημίες που υφίσταται η Τεχεράνη, με καταστροφή των μεγάλων τμημάτων του αμυντικού της μηχανισμού. Το ναυτικό της διαλύεται, οι εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων πλήττονται η μία κατόπιν της άλλης, ο Άξονας της Αντίστασης σχεδόν εκμηδενίζεται και με συμβατικά στρατιωτικά κριτήρια οι ΗΠΑ επιτυγχάνουν μία σημαντική νίκη. 

Όμως οι συνθήκες δεν πληρούν τα αρχικά κριτήρια και τα πλαίσια των στόχων του Λευκού Οίκου και οπωσδήποτε το Ιράν δεν υιοθετεί τον ίδιο τρόπο για να αποδεχθεί μία ήττα. Η ηγεσία του γνωρίζει από την αρχική φάση πως δεν έχει την δυνατότητα να αντιπαραβληθεί στον συνδυασμό των δυνάμεων του ΗΠΑ και του Ισραήλ, με συνέπεια ο πήχης των προσδοκιών του να τοποθετείται χαμηλότερα, με στόχο την επιβίωση και σκοπό το πλήγμα του να αποδειχθεί χειρότερο από όσον πρόκειται να αποδεχθεί και να ανεχθεί ο Τραμπ, οπότε μέχρι τούδε η αποστολή του κρίνεται απόλυτα επιτυχής. 

Όπως στα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου η Κίνα αξιοποιεί χωρίς τυμπανοκρουσίες την στρατηγική της μόχλευση στα ζωτικά ορυκτά και στα μέταλλα των σπανίων γαιών για να αντιμετωπίσει τις απειλές των δασμών της τάξης του 100% του Αμερικανού προέδρου, εξαναγκάζοντας την σιωπηρή του υποχώρηση, κατά τρόπο ανάλογο λειτουργεί και η Τεχεράνη. Εκμεταλλεύεται την στρατηγική μόχλευση των Στενών του Ορμούζ, ώστε να προκαλέσει ασφυξία στις ενεργειακές ροές και να εξαναγκάσει σε πρώτη φάση τους συμμάχους των ΗΠΑ να αποστασιοποιηθούν από την έκρυθμη κατάσταση. 

Τα όπλα του Ιράν

Το Ιράν διαθέτει χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και διαθέτει την δυνατότητα να κατασκευάζει ταχύτατα εκατοντάδες, με τα περισσότερα πάντως που εκτοξεύει να αναχαιτίζονται και να καταστρέφονται. Όμως αρκεί ένα σχεδόν τυχαίο πλήγμα σε δεξαμενόπλοιο, σε αγωγό σε εγκαταστάσεις διύλισης ή έστω ακόμα και η απειλή, να διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και τις τιμές του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε δυσθεώρητα επίπεδα. Παράλληλα διαθέτει εξελιγμένες κινεζικές νάρκες για να ναρκοθετεί τα Στενά και παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί ανακοινώνουν ότι καταστρέφουν 16 ναρκοθέτιδες, υπάρχουν ακόμα δεκάδες με την μορφή μικρών ταχυπλόων, με δυνατότητα μεταφοράς τεσσάρων ναρκών και διμελούς πληρώματος. 

Έστω και με ναυτική συνοδεία και με αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, δεν υπάρχει πλοιοκτήτης διατεθειμένος να στείλει τα πλοία του στα Στενά έως ότου εξαλειφθεί η απειλή και παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα σκάφη πρόκειται να διέλθουν αλώβητα, μερικά θα πληγούν. Οι εφοπλιστές ασφαλίζουν πλοία και φορτία με αυξημένο όμως πλέον κόστος, αλλά κανείς δεν προτίθεται να διακινδυνεύσει ανθρώπινες ζωές, οπότε τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά, έως ότου το Ιράν να αποφασίσει να άρει τον αποκλεισμό τους.