Μία μαθηματική προσέγγιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή
04/04/2026
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει πάρει διαστάσεις. Τα χτυπήματα των ΗΠΑ και Ισραήλ σε υποδομές και στρατηγικά σημεία εκτόξευσης πυραύλων του Ιράν συνεχίζονται, και τα αντίποινα του Ιράν με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και drones στις γειτονικές χώρες του κόλπου δημιουργούν μία κατάσταση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Επίσης, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει ήδη δημιουργήσει αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία, ιδιαίτερα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φυσικά και στην Ελλάδα, που τείνει να φτωχοποιήσει μεγάλη μερίδα της κοινωνίας, αν ο πόλεμος έχει μεγάλη διάρκεια και δεν επανέλθουμε στην κανονικότητα το ταχύτερο. Φαίνεται από τα μέχρι τώρα αποτελέσματα του πολέμου ότι οι ΗΠΑ-Ισραήλ δεν εκτίμησαν 100% την αμυντική διάταξη του Ιράν.
Γιατί το Ιράν είναι τεράστιο. Έχει έκταση 1,6 εκ. τετραγωνικά χιλιόμετρα, με πολλά βουνά και υπόγειες εγκαταστάσεις, σήραγγες δεκάδων χιλιομέτρων, με πολλές εξόδους εκτόξευσης, με εκατοντάδες πιθανά σημεία απόκρυψης των βαλλιστικών πυραύλων. Και όταν ο εκτοξευτής είναι μέσα στο βουνό, είναι σχεδόν άτρωτος από συμβατικά όπλα. Το Ιράν έχει διασπείρει τους πυραύλους, τα drones, τις αποθήκες καυσίμων και τα εργοστάσια, αντί να έχει μεγάλες βάσεις, έχει πολλές μικρές και επομένως δεν είναι εύκολο να καταστραφεί όλο το αμυντικό του σύστημα.
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα κέντρα, όπως το Natanz Nuclear Facility και το Fordow Fuel Enrichment Plant, είναι βαθιά θαμμένα στο έδαφος, προστατευόμενα από βουνά και σχεδιασμένο να αντέχουν σε αεροπορικά πλήγματα, και για να καταστραφούν, χρειάζονται πολλαπλά επαναλαμβανόμενα χτυπήματα. Επίσης, το Ιράν διαθέτει υπερηχητικούς πυραύλους, οι οποίοι κινούνται κοντά στα 5 mach (πέντε φορές την ταχύτητα του ήχου), που σημαίνει πολύ μικρός χρόνος αντίδρασης, δυσκολία στον εντοπισμό τους και στην αναχαίτιση, γιατί αλλάζουν κατεύθυνση και εκτελούν ελιγμούς στην κάθοδο, σε αντίθεση με τους κλασικούς βαλλιστικούς πυραύλους, που ακολουθούν προβλέψιμη τροχιά.
Τι έχει αλλάξει μετά από ένα μήνα πολέμου
Έχουμε μεγάλη φθορά στο Ιράν, αφού έχουν χτυπηθεί δεκάδες βάσεις και εργοστάσια πυραύλων, υποδομές ενέργειες και οι επιθέσεις του Ιράν έχουν μειωθεί κατά 70% σε ένταση. Ωστόσο τίποτα δεν έχει τελειώσει, αφού το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους, αφού το δίκτυό του είναι ανθεκτικό και αποκεντρωμένο. Τώρα στην εξίσωση, εκτός της Χεζμπολάχ, μπήκαν και οι Houthis, που σημαίνει περισσότερα μέτωπα, πιθανόν μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερος κίνδυνος κλιμάκωσης.
Θα τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος; Από ό,τι φαίνεται δεν είμαστε κοντά στο τέλος και έχουμε μπει σε φάση παρατεταμένου πολέμου φθοράς. Το πρώτο και κύριο σημείο κλειδί, που θα δείξει προς τα που πάει ο πόλεμος είναι τα Στενά του Ορμούζ. Αν δούμε επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, θαλάσσια ναρκοθέτηση και διακοπή της ναυσιπλοΐας, θα σημαίνει μεγάλη κλιμάκωση. Δεύτερο κλειδί κλιμάκωσης είναι αν δούμε μαζική εκτόξευση εκατοντάδων πυραύλων σε συνδυασμό με drones από το Ιράν.
Τρίτο κλειδί είναι η άμεση εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων των ΗΠΑ και ανάπτυξη στρατευμάτων στο έδαφος του Ιράν, που σημαίνει ότι αλλάζει το επίπεδο του πολέμου και βαδίζουμε σε μεγάλη κλιμάκωση με αβέβαιο πέρας, που το θεωρώ στρατιωτικά μεγάλο λάθος των ΗΠΑ, με απρόβλεπτες συνέπειες γι’ αυτούς. Τέταρτο κλειδί είναι ριζικά χτυπήματα στις δύο πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Το αντίθετο σήμα ότι βαδίζουμε προς αποκλιμάκωση και κοντά στο τέλος, είναι αν δούμε μείωση των εκατέρωθεν επιθέσεων, σιωπή από το Ιράν, διπλωματικές κινήσεις (back chanel talks), μείωση της τιμής του πετρελαίου, άνοδο των αγορών.
Μαθηματική Προσέγγιση της Κλιμάκωσης
Το όλο θέμα με έχει προβληματίσει σημαντικά και θα ανατρέξω στα μαθηματικά, λαμβάνοντας υπόψη την θεωρία των στοχαστικών διαδικασιών, χρησιμοποιώντας Markov theory, οι οποίες διαπραγματεύονται παρόμοια θέματα. Οι πιθανότητες που έχω θέσει έχουν ληφθεί λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ, αν και κάθε μέρα μας λέει διάφορα, του Νετανιάχου και των φρουρών της επανάστασης του Ιράν.
Θεωρούμε τέσσερις καταστάσεις:
- Ηρεμία ( Η)
- Ένταση (Ε), περιορισμένα χτυπήματα,
- Κλιμάκωση (Κ), άμεσες επιθέσεις, υψηλό ρίσκο
- Γενικευμένος Πόλεμος (Γ)
Θεωρούμε τον Πίνακα Μεταβάσεων κατ’ εκτίμηση:
Η Ε Κ Γ
Η 0.7 0.3 0 0
Ε 0.2 0.5 0.25 0.05
Κ 0.05 0.25 0.4 0.3
Γ 0.1 0.2 0.3 0.4
Από την κατάσταση έντασης (Ε) που είμαστε σήμερα 50% μένουμε εδώ, 25% πάμε για κλιμάκωση (Κ), 5% πάμε για Γενικευμένο Πόλεμο (Γ) . Αν θεωρήσω ως Πο τον Πίνακα = (0.2 0.4 0.3 0.1), δηλαδή 20% σε Ηρεμία, 40% σε Ένταση, 30% σε Κλιμάκωση και 10% σε Γενικευμένο πόλεμο. Τότε, μετά από πράξεις για τις επόμενες επτά μέρες προκύπτει: 16,3% σε κατάσταση ηρεμίας (Η), 28,5% σε κατάσταση έντασης (Ε), 23% σε κατάσταση κλιμάκωσης (Κ) και 32,3 σε κατάσταση γενικευμένου πολέμου (Γ).
Εάν επαναλάβουμε το πείραμα για τις επόμενες δεκαπέντε μέρες προκύπτουν τα ίδια αποτελέσματα. Δηλαδή, με τα σημερινά δεδομένα, αν συνεχιστεί όπως είναι τώρα η κατάσταση, τα ποσοστά θα είναι σχεδόν τα ίδια. Μπορούμε να εκτελέσουμε και άλλους υπολογισμούς, αλλά δεν είναι του παρόντος. Το πείραμα αυτό δίνει μία προσέγγιση της κατάστασης, τι περιμένουμε στο εξής, ωστόσο δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα, γιατί οι μεταβλητές αλλάζουν από μέρα σε μέρα, για να μην πω από ώρα σε ώρα, κυρίως λόγω του Προέδρου των ΗΠΑ.





