Αυξήθηκαν τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο

Οι εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας κατέγραψαν απότομη άνοδο τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 19 δισ. δολάρια, καθώς η χαλάρωση των κυρώσεων και η άνοδος των τιμών ενίσχυσαν τις αποστολές εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενώ η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει αυτό που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency) χαρακτηρίζει ως πρωτοφανή διαταραχή.

Τα έσοδα της Μόσχας από το πετρέλαιο αυξήθηκαν καθώς οι εξαγωγές αργού και διυλισμένων προϊόντων ανήλθαν σε 7,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σημειώνοντας αύξηση κατά 320.000 βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τον IEA.

Η άνοδος αυτή ακολούθησε απόφαση των Ηνωμένες Πολιτείες να χαλαρώσουν ορισμένους περιορισμούς στις πωλήσεις ρωσικού αργού που είχαν επιβληθεί μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Το προσωρινό μέτρο επέτρεψε στους αγοραστές να παραλάβουν φορτία που βρίσκονταν ήδη στη θάλασσα έως τις 11 Απριλίου.

Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες τιμές πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ανεβάζοντας την αξία του βασικού ρωσικού τύπου αργού Urals στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.

Προοπτικές ζήτησης γίνονται αρνητικές

Ενώ η αύξηση της προσφοράς στήριξε τα έσοδα της Ρωσίας, η ευρύτερη εικόνα της ζήτησης επιδεινώθηκε. Ο IEA προειδοποίησε ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί φέτος για πρώτη φορά από το σοκ του COVID-19, λόγω των διαταραχών που σχετίζονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Το κλείσιμο του Ορμούζ και οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές έχουν προκαλέσει απότομη αύξηση των τιμών, αναγκάζοντας βιομηχανίες και χώρες να περιορίσουν την κατανάλωση. Η καταστροφή της ζήτησης αναμένεται να ενταθεί όσο οι υψηλές τιμές επιμένουν, σημειώνει ο οργανισμός.

Το βασικό σενάριο του IEA προβλέπει επανέναρξη των ροών πετρελαίου μέσω των Στενών τον Μάιο. Υπό αυτό το σενάριο, η ζήτηση αναμένεται να μειωθεί κατά 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως στο δεύτερο τρίμηνο.
Η παγκόσμια ζήτηση έχει ήδη μειωθεί κατά 800.000 βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω κατά 2,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο.

Κίνδυνος βαθύτερων απωλειών λόγω παρατεταμένης κρίσης

Μια πιο παρατεταμένη διακοπή στα Στενά θα επιδείνωνε την ύφεση. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο IEA εκτιμά ότι η ζήτηση θα μπορούσε να μειωθεί κατά μέσο όρο κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως για το υπόλοιπο του έτους. Τέτοιες συνθήκες θα ανάγκαζαν τις παγκόσμιες αγορές και οικονομίες να προετοιμαστούν για παρατεταμένη αναταραχή.

Για το σύνολο του 2026, η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αναμένεται πλέον να μειωθεί, αντανακλώντας τόσο τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό όσο και τις ζημιές στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου μετά από αντίποινα. Ο IEA αναθεώρησε την ετήσια πρόβλεψή της, εκτιμώντας πλέον μείωση κατά 80.000 βαρέλια ημερησίως αντί για την προηγούμενη πρόβλεψη αύξησης κατά 730.000 βαρέλια ημερησίως.

Στην πλευρά της προσφοράς, το πλήγμα είναι ήδη σημαντικό. Περισσότερα από 360 εκατομμύρια βαρέλια αποσύρθηκαν από την αγορά μόνο τον Μάρτιο, ενώ οι απώλειες αναμένεται να φτάσουν τα 440 εκατομμύρια βαρέλια τον Απρίλιο. Η συνολική παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώθηκε στα 97 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, καταγράφοντας πτώση κατά 10,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Ο οργανισμός χαρακτήρισε την τρέχουσα κατάσταση ως τη μεγαλύτερη διαταραχή στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου, προειδοποιώντας ότι η αβεβαιότητα γύρω από μια διαρκή διπλωματική λύση θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω την οικονομική πίεση παγκοσμίως.