Νόμισμα με την Αθηνά της Τροίας βρέθηκε σε χωράφι στο Βερολίνο

Στην μια όψη το νόμισμα έχει την θεά Αθηνά με το κλασικό κορινθιακό κράνος, και στην άλλη όψη την Αθηνά Ιλιάδα με ένα τελετουργικό κάλαθο κεφαλής, κρατώντας ένα δόρυ στο δεξί της χέρι και ένα αδράχτι στο αριστερό, συμβολίζοντας τόσο τον πολεμικό όσο και τον οικιακό της ρόλο. Το βρήκε τυχαία και το παρέδωσε ένας 13χρονος μαθητής που έκανε βόλτα σε χωράφι της περιοχής Σπαντάου πριν από λίγες μέρες.

Αρχικά, οι αρχαιολόγοι αναρωτήθηκαν αν το νόμισμα έπεσε κατά λάθος ή πάνω σε καβγά για συναλλαγή, από κάποιον συλλέκτη αρχαιοκάπηλο, αλλά έγινε ανασκαφή του χώρου και βρέθηκαν πολλά στοιχεία παλαιότερων εποχών, όπως ταφικά λείψανα της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου, αντικείμενα της ρωμαϊκής εποχής, ακόμη και μια μεσαιωνική σλαβική θήκη μαχαιριού. Αυτό κάνει πολλούς ειδικούς να πιστεύουν ότι το πολυεπίπεδο αρχαιολογικό πλαίσιο υποδηλώνει πως το νόμισμα πιθανότατα έφτασε στην περιοχή πριν από αιώνες, και δεν έπεσε από κάποιον πριν μια βδομάδα. Το πώς όμως βρέθηκε στην επιφάνεια και το είδε ο μαθητής, είναι άγνωστο. Ούτε οι εικασίες συνιστούν βεβαιότητα.

Οι ιστορικοί δεν αποκλείουν να βρέθηκε εκεί από κάποια συναλλαγή, καθώς οι περιοχές της Μεσογείου είχαν εμπορικές σχέσεις με τους λαούς της Βαλτικής και τους Γότθους -το νόμισμα βρέθηκε λίγο δυτικότερα του κεντρικού Βερολίνου. Επειδή είναι από μπρούντζο και όχι από χρυσό ή ασήμι και είχε πολύ χαμηλή αγοραστική αξία, θεωρούν ότι ίσως είχε μόνο συμβολική αξία, όμως η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει με σιγουριά τι ακριβώς σήμαινε στην αγορά τον 3ο π.Χ. αιώνα. Μια εικασία ορισμένων ειδικών είναι ότι είχε συμβολική ή τελετουργική χρήση, επειδή βρέθηκε κοντά σε τάφους και ίσως θεωρείτο φυλαχτό ή ήταν αναμνηστικό ενός μακρινού ταξιδιού συγγενών κάποιου νεκρού.

Το 281 π.Χ., η αρχαία Τροία ή Ίλιον μετά την ήττα του πρώην σωματοφύλακα του Μεγάλου Αλεξάνδρου Λυσίμαχου, είχε περάσει στους Σελευκίδες. Στο Ίλιον ήταν σημαντικός ο ναός της Αθηνάς Ιλιάδος και ο Λυσίμαχος είχε ξεκινήσει την ανοικοδόμηση μεγάλου ναού της, η δε πόλη είχε δικό της νομισματοκοπείο. Τα νομίσματα που κόπηκαν εκείνη την περίοδο έφεραν την κεφαλή της Αθηνάς και συχνά το όνομα του Αντιόχου Α’ (που ανέλαβε το 281 π.Χ. και βασίλεψε 20 χρόνια) ή παρέμεναν πιστά στα πρότυπα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Το Ίλιον ήταν η έδρα μιας ομοσπονδίας πόλεων της Τρωάδας, η οποία διατηρούσε στενούς δεσμούς με τους ελληνιστικούς ηγεμόνες για την προστασία των προνομίων της. Δεν ήταν πλέον το ισχυρό κάστρο της Εποχής του Χαλκού, αλλά μια ιερή πόλη που βασιζόταν στη δόξα του ομηρικού της παρελθόντος για να προσελκύει προσκυνητές από παντού. Το νόμισμα εκτίθεται αυτή τη στιγμή στο PETRI Berlin στην έκθεση “Τρέχοντα Ευρήματα”.