Μανιφέστο Τσίπρα: Από το ιδεολογικό “πένθος” της Αριστεράς στην ελπίδα;
09/05/2026
Είναι αλήθεια, ότι η ιδεολογική αποδόμηση των δύο βασικών ιδεολογικών ρευμάτων της αριστεράς του 20ου αιώνα, αφενός του κομμουνιστικού δόγματος της 3ης Διεθνούς, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1989, και αφετέρου το ρεύμα της Ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας (2ης Διεθνούς), που σταδιακά απονευρώθηκε, λόγω της ενσωμάτωσης των νεοφιλελεύθερων ιδεολογικών δανείων κατά την άσκηση κυβερνητικής πολιτικής, εν μέσω της απόλυτης κυριαρχίας του νεοφιλελευθερισμού, επέφεραν το λεγόμενο ιδεολογικό “πένθος” της αριστεράς.
Η εξέλιξη αυτή είχε άμεση συνέπεια και στον καθορισμό των πολιτικών εποικοδομημάτων στις επιμέρους χώρες, αφού ελάχιστες είναι οι εξαιρέσεις, όπου κυβερνήσεις της αριστεράς μπόρεσαν στοιχειωδώς να επιβάλουν τις αρχές τους σε αυτή την “θάλασσα” του νεοφιλελευθερισμού και στο καθεστώς της παγκοσμιοποίησης που επέβαλαν οι λεγόμενοι “νικητές” (φορείς του παγκόσμιου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού).
Έναντι αυτών των εξελίξεων σε ιδεολογικό και πολιτικό επίπεδο, σε συνδυασμό με τις γιγαντιαίες παγκόσμιες αλλαγές κατά την περίοδο της μετάβασης που βρισκόμαστε από τον μονοπολικό σε πολυπολικό κόσμο, στα πλαίσια του λεγομένου “φθινοπώρου” της αμερικανικής ηγεμονίας, που επιφυλάσσει για την ανθρωπότητα τρομακτικές αντιθέσεις μεταξύ των παγκόσμιων πόλων και αδυσώπητους πολέμους, με συνέπεια το ζήτημα της παγκόσμιας ειρήνης να τίθεται σε πρωτεύοντα ρόλο, οι προοδευτικές δυνάμεις που εκφράζονται από την ευρύτερη σοσιαλιστική ιδεολογία καλούνται να αγωνιστούν για την δημιουργία ενός νέου νεοδιαφωτιστικού παγκόσμιου κινήματος, που θα παίξει τον ρόλο του “Θησέα” ενάντια στον “Μινώταυρο” που απειλεί την ανθρωπότητα.
Ειδικότερα στην χώρα μας, που βιώνει τις τραγικές συνέπειες της επτάχρονης διακυβέρνησης από τη ΝΔ, η οποία μετά την έξοδο της χώρας από τον μνημονιακό οδοστρωτήρα, αντί να θέσει τις βάσεις για την εξάλειψη των αιτιών της προηγούμενης χρεωκοπίας, εγκαθίδρυσε ένα ανελέητο κλεπτοκρατικό μηχανισμό, που επιτείνει τον παρασιτισμό, την διαφθορά, τον πελατειασμό και τις κοινωνικές ανισότητες, η ανάγκη μίας ισχυρής οραματικής, εναλλακτικής πρότασης εξουσίας αποτελεί άμεση και μέγιστη ανάγκη.
Ανάγκη νέας εθνικής στρατηγικής
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οφείλει κανείς να τοποθετηθεί έναντι του δημοσιοποιηθέντος μανιφέστου του Ιδρύματος Τσίπρα, που έρχεται ως προπομπός της δημιουργίας του νέου κόμματους της αριστεράς. Αντικειμενικά αυτό συνιστά απόπειρα μετάβασης από το ιδεολογικό “πένθος” της αριστεράς, στην δημιουργία ενός ξέφωτου και στην δημιουργία συνθηκών ελπίδας με την εμφάνιση του αναγκαίου για την χώρα προοδευτικού, δημοκρατικού, πατριωτικού κινήματος, που θα ανακόψει την φθορά της πατρίδας μας.
Πρόκειται για μια σοβαρή προσπάθεια ενοποίησης σε επίπεδο αρχών των διάφορων ιστορικά ιδεολογικών ρευμάτων, της σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής αριστεράς και της οικολογίας. Χώροι, που ο καθένας, λόγω της πρότερης φθοράς για διάφορους λόγους, δεν μπορούν να αποτελέσουν ξεχωριστά τον κρίσιμο παράγοντα για τις ανάγκες του λαού και της χώρας στη σημερινή σοβαρή κρίση που αυτή βρίσκεται. Ο συγκερασμός τους, όμως, και η ιδεολογική μετάγγιση του ενός προς τον άλλο χώρο μπορεί να συμπήξει το πλαίσιο εκείνο πάνω στο οποίο θα χτιστεί το πολιτικό υποκείμενο, που χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα και ένα εναλλακτικό ισχυρό, ορθολογικό και παράλληλα ριζοσπαστικό πολιτικό πρόγραμμα στα πλαίσια της κυβερνώσας αριστεράς.
Και παρά το γεγονός, ότι το κείμενο αυτό δεν αποτελεί το πολιτικό πρόγραμμα αυτού του νέου κινήματος, στα πλαίσια του επείγοντος και της ανάγκης για τη μεγαλύτερη δυνατή προετοιμασία αυτού του κρίσιμου εγχειρήματος, καθόσον δεν υπάρχουν περιθώρια οποιασδήποτε αβελτηρίας, θα πρέπει να τονιστούν περαιτέρω κρίσιμα σημεία. Σημεία, πέραν των αρχών και των διαδικασιών, που προβλέπονται σε αυτό για την ενίσχυση και αποκατάσταση του Κράτους Δικαίου, του Κράτους Πρόνοιας, την δημιουργία θεσμών κοινωνικής αλληλεγγύης, την προστασία των συλλογικών και ατομικών δικαιωμάτων, την δημιουργία των μηχανισμών δίκαιας αναδιανομής του εθνικού εισοδήματος και της περιβαλλοντικής προστασίας.
Είναι, δε, αυτά που αφορούν την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων συνθηκών της χώρας μας, που είτε απουσιάζουν, είτε δεν τονίζονται επαρκώς, όπως η ανάγκη αλλαγής και ο νέος προσανατολισμός του παραγωγικού μοντέλου, έτσι ώστε από αμιγώς εισαγωγική χώρα να αποκτήσει ανταγωνιστικά αντισώματα αυτάρκειας, καθώς και την πρόταξη του γεωπολιτικού παράγοντα και δη την ανάγκη μίας νέας εθνικής στρατηγικής για τη θέση της χώρας στη σημερινή παγκόσμια γεωπολιτική ρευστότητα.
Το μεγάλο πολιτικό άλμα
Ειδικότερα, η ανάγκη ενός ολιστικού προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας με ενίσχυση της ενδογενούς παραγωγικής βάσης, την εξάπλωση μηχανισμών κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και ελπίδας για τη ζωή των ασθενέστερων οικονομικά στρωμάτων και κυρίως της νέας γενιάς, που πολλαπλασιάζονται συνεχώς εξαιτίας της διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων (σχεδόν τα 2/3 του πληθυσμού κινούνται σήμερα στα όρια ή κάτω από τα όρια της φτώχειας εξαιτίας και του πληθωρισμού απληστίας που φέρνει την Ελλάδα πρώτη στην ΕΕ), η οριστική λύση της γάγγραινας του εσωτερικού δανεισμού (κόκκινα δάνεια, funds κ.λπ., που έχουν μετατρέψει ένα μεγάλο κοινωνικό τμήμα σε σύγχρονους πληβείους) και φυσικά η χάραξη εθνικής στρατηγικής για τα μείζονα εθνικά ζητήματα και τη θέση της χώρας στον υπό διαμόρφωση πολυπολικό κόσμο, αποτελούν μείζονα προβλήματα για την Ελλάδα και πρώτιστες προτεραιότητες στα προτάγματα του νέου κινήματος.
Και αυτό γιατί επιβάλλεται στη σημερινή κρίσιμη εποχή η αναζήτηση και η διαμόρφωση ενός νέου συλλογικού ορίζοντα, μέσα στον οποίο το σύνολο του Ελληνισμού θα πρέπει να ενεργοποιηθεί, προκειμένου να τεθούν οι βάσεις για τον ρόλο και τη θέση της Ελλάδος στον υπό διαμόρφωση πολυπολικό παγκόσμιο χώρο. Αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, την τεράστια ιστορική και πολιτισμική παράδοσή της, που την καθιστά εν δυνάμει πολιτισμική υπερδύναμη, καθώς και την ανεκμετάλλευτη δυναμική του απόδημου Ελληνισμού, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες χώρες παγκοσμίως τις επόμενες δεκαετίες.
Για να γίνει πραγματικότητα αυτό το μεγάλο πολιτικό άλμα απαιτείται η επαναδιατύπωση ενός νέου σχεδίου πολιτικής δράσης, που να συνδέεται με τα συμφέροντα των χειμαζόμενων λαϊκών τάξεων, αλλά και την ανάγκη δημιουργίας ενός ισχυρού νέου πατριωτισμού ως “ομπρέλα” για τη διαφύλαξη των εθνικών δικαίων του Ελληνισμού. Δηλαδή, η επαναδιατύπωση μιας ολιστικής πρότασης της κυβερνώσας αριστεράς, που θα περικλείει τις αρχές της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής αριστεράς και της οικολογίας στις νέες οξύτατες συνθήκες για την χώρα μας, όπως τα σοβαρότατα προβλήματα παραγωγικής ανασυγκρότησης, αφού κυριαρχεί παντού ο παρασιτισμός και η αναξιοκρατία, η γιγάντωση των κοινωνικών ανισοτήτων, αλλά και τα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, απέναντι στον υπαρκτό και δομικό τουρκικό κίνδυνο από την νέα ιμπεριαλιστική φάση που έχει εισέλθει το νεο-οθωμανικό καθεστώς της Τουρκίας.
Νέο πρόγραμμα της αριστεράς
Το νέο αυτό πρόγραμμα πρέπει να έχει ολιστικό χαρακτήρα και όχι αποσπασματικές διαχειριστικές προτάσεις έναντι της νεοφιλελεύθερης ταξικής πολιτικής της ΝΔ, προκειμένου να υπερκεράσει τη “βαριά σκουριά” της μεταμνημονιακής περιόδου και της σημερινής παρακμιακής πορείας της χώρας, επικεντρώνοντας στα κεντρικά ζητήματα που αφορούν την επιβίωση του Ελληνισμού, που μεταξύ άλλων είναι:
Η ανατροπή του καταστρεπτικού κυρίαρχου οικονομικού παρασιτισμού, που έχει οδηγήσει την Ελλάδα στην απώλεια της όποιας στοιχειώδους παραγωγικής της δυνατότητας και την έχει μετατρέψει σε χώρα που εισάγει τα πάντα. Καθημερινά, δε, αυτή ως παρίας στο διεθνές οικονομικό σύστημα, μετατρέπεται σε μια ιδιότυπη “τουριστική αποικία”, όπου ξένα συμφέροντα αγοράζουν “αντί πινακίου φακής” τις ελληνικές περιουσίες (βιομηχανίες, κατοικίες, ξενοδοχεία και μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις). Η αλλαγή του παραγωγικού – παρασιτικού μοντέλου, με την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, την βοήθεια του δευτερογενούς τομέα με προτεραιότητα στις διατροφικές εταιρείες, τη στόχευση σε επιχειρήσεις υπηρεσιών και έρευνας, με βοήθεια της επιστήμης και της τεχνολογίας για τη δημιουργία ισχυρών ελληνικών εταιριών, που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για αυτό το ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο.
Δυστυχώς, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ήδη κατασπαταλήσει τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίοι κατευθύνθηκαν στους παρασιτικούς “αρμούς” της στενής οικονομικής ολιγαρχίας, που διαπλέκεται φανερά με την εξουσία, εκποιώντας και αυτή την ευκαιρία για στοιχειώδη ενδογενή παραγωγική ανάπτυξη.
Παράλληλα και άμεσα χρειάζεται η ριζική λύση του προβλήματος του εσωτερικού χρέους και των κόκκινων δανείων, ως συνέπεια της χρεωκοπίας της χώρας το 2010 και της εισαγωγής της στον μνημονιακό οδοστρωτήρα, που έχει μετατραπεί σε εσωτερική “γάγγραινα”, τόσο για την οικονομία όσο και για την κοινωνική συνοχή. Δεκαέξι χρόνια μετά συνεχίζει να αποτελεί κρίσιμο ζήτημα επιβίωσης της κοινωνικής συνοχής της χώρας, αλλά και της στοιχειώδους εσωτερικής κυριαρχίας, αφού μέσω αυτών επιχειρείται η εκποίηση χιλιάδων επιχειρήσεων και κατοικιών. Γι’ αυτό το θέμα πρώτης προτεραιότητας σε κοινωνικό, αλλά και εθνικό επίπεδο για τη ΝΔ, ως νεοφιλελεύθερη έκφραση, με κυνικό τρόπο έχει αφήσει ανεξέλεγκτη τη δράση των funds και των πάσης φύσεως “κορακιών”.
Απαιτείται μια ριζοσπαστική σοβαρή πολιτική λύση, ευεργετική για την οικονομία και την κοινωνία, όπως για παράδειγμα η νομοθέτηση της υποχρέωσης των funds και servicers να προβούν σε έγγραφη πρόταση ρύθμισης προς κάθε δανειολήπτη, με βάση την τιμή που αγόρασαν τα επιμέρους δάνεια από τις Τράπεζες, προσαυξημένη με ποσοστό κέρδους 10 – 20% αναλόγως του ύψους του δανείου.
Τέλος, απαιτείται η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής για τη θέση της χώρας στο νέο γεωπολιτικό τοπίο του υπό διαμόρφωση πολυπολικού κόσμου και η μέγιστη προτεραιότητα αντιμετώπισης της δομικής τουρκικής απειλής μέσω των νεο-οθωμανικών οραμάτων της γαλάζιας πατρίδας, καθώς και η αποτροπή της προϊούσας δημογραφικής κατάρρευσης είναι εκ των πρωτευόντων ζητημάτων.
Για να πραγματοποιηθεί ένα τέτοιο ισχυρό ριζοσπαστικό πρόγραμμα, με μετατόπιση της κοινωνικής ισχύος υπέρ του λαϊκού παράγοντα, απαιτείται δημοκρατική οργάνωση ολόκληρης της οικονομίας και της κοινωνίας. Σε αντίθεση με τη λιτότητα, που ακολουθείται στην παρούσα κρίση, επιφέροντας τεράστιο κόστος στους εργαζομένους και τα μεσαία στρώματα και λειτουργώντας υπέρ των παραβατικών στρωμάτων του συστήματος παρακμής, που είναι υπεύθυνα για τη χρεωκοπία της Ελλάδος, η ριζοσπαστική αλλαγή με υλοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος θα είχε τη δυνατότητα να θέσει την οικονομία σε διαρκή πορεία ανάπτυξης, δημιουργώντας οφέλη για όλην την κοινωνία και όχι για το εν τρίτο αυτής, που πλουτίζει σε βάρος των υπολοίπων.
Προϋπόθεση για αυτό είναι η συγκρότηση ενός νέου προοδευτικού δημοκρατικού πατριωτικού κινήματος από τις δημιουργικές, άφθαρτες δημοκρατικές πατριωτικές δυνάμεις, που δεν είναι ενταγμένες με τον έναν ή άλλο τρόπο στα πελατειακά και κρατικά υπάρχοντα δίκτυα και που θα έχουν εμπειρία της παραγωγικής διαδικασίας, γνώση, πατριωτική συνείδηση, αλλά και ρεαλισμό για την αντιμετώπιση των σοβαρών προκλήσεων και κινδύνων, που αντιμετωπίζει ο λαός και η χώρα.





