Σε ολισθηρό δρόμο η ομογένεια στις ΗΠΑ…

Συχνά, οι στόχοι πίσω από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ή εκδηλώσεις δεν είναι καν ξεκάθαροι, καθιστώντας την επίτευξη της οιασδήποτε αυτογνωσίας σχεδόν αδύνατη. Δυστυχώς, η μοιρολατρική αυτοπαραίτηση που παρατηρείται στην Ομογένεια απέχει παρασάγγας από τον δυναμισμό και την συλλογική ευθύνη, που ιστορικά οφείλει να χαρακτηρίζει μια ζωντανή και ακμάζουσα ελληνική παροικία.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την ετήσια παρέλαση για την ελληνική ανεξαρτησία, που πραγματοποιείται στην Πέμπτη Λεωφόρο της Νέας Υόρκης, εξαιτίας του βεληνεκούς της εκδήλωσης και του γεγονότος ότι είναι σχετικά πρόσφατη (26 Απρ.) ως γεγονός. Η φετινή απόκλιση στην ημερομηνία διεξαγωγής –  που αποκόπτει την εκδήλωση από το ιστορικό γεγονός που θέλει να τιμήσει – ήταν αναπόφευκτη, διότι η Κυριακή αμέσως μετά την 25η Μαρτίου(που θα ήταν η λογική ημερομηνία διεξαγωγής) συνέπιπτε με την Κυριακή των Βαΐων των Δυτικών, δυσχεραίνοντας την εξασφάλιση σχετικών αδειών.

Γενικά, όμως, η Παρέλαση θα πρέπει να διοργανώνεται όσο πιο κοντά γίνεται στην 25η Μαρτίου, εφόσον ο στόχος είναι να τιμάται η επέτειος της εθνικής παλιγγενεσίας με μια κάποια ιστορική συνέπεια. Άλλωστε, η καθυστέρηση δεν βοηθάει ιδιαίτερα όσον αφορά στον καιρό, αφού η άνοιξη στις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ είναι άστατη και ενίοτε μοιάζει θερμοκρασιακά περισσότερο με Μάρτιο παρά Μάιο. Παρά τις αξιέπαινες προσπάθειες των διοργανωτών, η φετινή προσέλευση ήταν εμφανώς χαμηλότερη και ενδεχομένως να ευθύνονται τα δύο ανωτέρω αίτια γι’ αυτό.  

Η παρέλαση και τα σχολεία

Ένα καλό από την φετινή Παρέλαση ήταν ότι τα περισσότερα κοινοτικά ημερήσια σχολεία παρέλασαν ανάμεσα στις πρώτες σειρές. Μπορεί να ήταν σύμπτωση, αλλά είναι πλέον καιρός η σύμπτωση αυτή να καθιερωθεί ως πάγια πρακτική. Δεδομένων των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα ελληνοαμερικανικά σχολεία και της αδιαφορίας που επιδεικνύουν αρκετοί ομογενειακοί σύλλογοι για το μέλλον τους, ας αξιοποιηθεί η ευκαιρία, έστω συμβολικά, να αναβαθμιστεί η ελληνική παιδεία και να τοποθετηθούν τα σχολεία μας τιμητικά στην πρώτη σειρά, αμέσως μετά τους Εύζωνες και τους επίσημους προσκεκλημένους.

Με όλο τον σεβασμό, είναι πασίδηλο ότι η αναστολή της λειτουργίας ενός κοινοτικού σχολείου αποτελεί πολύ μεγαλύτερο πλήγμα για την Ομογένεια, κυρίως την νεολαία, παρά το κλείσιμο μιας ομογενειακής επιχείρησης, ενός τοπικού συλλόγου ή μίας λέσχης φιλάθλων (που συμμετέχουν όλοι στην παρέλαση και ενίοτε προπορεύονται). Αναμφίβολα, όλοι έχουν την θέση τους στην οργανωμένη Ομογένεια και κάθε οργανισμός την εμπλουτίζει, αλλά δεν υπάρχει λογική εξήγηση γιατί να δίδεται προτεραιότητα στους δε και τα ελληνικά σχολεία να παραγκωνίζονται, τόσο για συμβολικούς, όσο και πρακτικούς λόγους, που θα έπρεπε να είναι προφανέστατοι. 

Η ίδια λογική ισχύει και από γεωγραφικής απόψεως σχετικά με την συλλογική συνεργασία. Προς το παρόν, κάποιες ελληνικές κοινότητες ξοδεύουν (ή επί το ακριβέστερον, κατασπαταλούν) απίστευτα ποσά για φαγοπότια και αχρείαστες νεοπλουτίστικες φιοριτούρες για να γιορτάσουν επετείους κτλ, την στιγμή που όμορες κοινότητες, που συντηρούν μάλιστα και ημερήσια σχολεία, γονατίζουν κάτω από το βάρος της οικονομικής πίεσης, στην οποία πρέπει να αντεπεξέλθουν. Εάν επρόκειτο για μεμονωμένες ατομικές περιπτώσεις, σίγουρα θα γινόταν λόγος για αναισθησία.

Κάποιοι τολμηρότεροι ίσως να έκαναν παραλληλισμό με την ευαγγελική περικοπή του άφρονος πλουσίου και του πτωχού Λαζάρου. Τι γίνεται όμως όταν η έλλειψη αυτογνωσίας και η (όχι και τόσο Χριστιανική) νοοτροπία αυτή γίνεται χαρακτηριστικό γνώρισμα της διοίκησης κάποιων ενοριακών κοινοτήτων; Μήπως ήρθε η ώρα για την ηγεσία της Αρχιεπισκοπής Αμερικής να επιδείξει τον ίδιο ζήλο για την καλλιέργεια του κραυγαλέως απουσιάζοντος στις ενορίες αυτές φιλότιμου, που επιδεικνύει στην συλλογή των ετησίων λογιών των ενοριών της; 

Η Ομογένεια έχει ανάγκη δράσης

Η παθητική αυτή στάση απέναντι στην προοπτική ενίσχυσης ομογενειακών θεσμών, όπως τα ελληνικά σχολεία, σε συνδυασμό με την επεμβατική “φορομπηχτική” πολιτική, που εφαρμόζει η Αρχιεπισκοπή για να συγκεντρώσει τα χρήματα να καλύψει τον φουσκωμένο προϋπολογισμό της, αντιβαίνει του κοινού ομογενειακού συμφέροντος. Αποτελεί σωστό βραχνά για τις περισσότερες ενοριακές κοινότητες, ειδικά αυτές που διαθέτουν ακόμη το τσαγανό να συντηρούν ημερήσια σχολεία κτλ. και δεν έχουν εκμισθώσει τις εγκαταστάσεις τους για αλλότριους σκοπούς εις άγραν ανίδρωτου χρυσού. 

Αντί να ζητούνται απλά τα έξοδα της εκάστοτε ενορίας, ώστε να υπολογισθεί η λογία της, μήπως θα έπρεπε η Αρχιεπισκοπή να δείξει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους βραχυ-μεσοπρόθεσμούς στόχους των κοινοτήτων της; Οι ενορίες που συμβάλλουν σε κοινωφελή έργα ή στηρίζουν συλλογικούς σκοπούς, όπως η εκπαίδευση, θα πρέπει να βραβεύονται με “φορολογικές εκπτώσεις” ή να εξαιρούνται εντελώς από την καταβολή λογίας. Επιπλέον, η αυτογνωσία και επιτελική σκέψη θα πρέπει να γίνει συλλογικό ζητούμενο. Ομογενειακές οργανώσεις θα πρέπει να πιέζουν προς την ανωτέρω κατεύθυνση, ενώ παράλληλα να δίνουν το καλό παράδειγμα επιδεικνύοντας παρόμοια αλληλεγγύη. 

Χωρίς την συνεχή επικαιροποίηση και επαναξιολόγηση των συλλογικών στόχων, υπεισέρχεται η αδιαφορία, αυταρέσκεια και ο κυνισμός μέσα στους κόλπους της οργανωμένης Ομογένειας. Μπορεί η καλοπροαίρετη θεσμική άσκηση ελέγχου να μην είναι πάντα αρεστή στους κατά τόπους ηγέτες, όμως είναι ακριβώς αυτό που θα τους βοηθήσει να βελτιώσουν τις ηγετικές τους ικανότητες. Μολονότι κάποιοι ηγέτες μας μπορεί να κωφεύουν (ή ακόμη χειρότερα να αποτραβιόνται), όταν αντιμετωπίζουν κριτική, η Εκκλησία (και η παράδοσή μας) θυμίζει τακτικά στους πιστούς τους στίχους του σοφού Σολομώντα ότι “έλεγχε σοφόν και αγαπήσει σε, δίδου σοφώ αφορμήν και σοφώτερος έσται”. Προϊούσης της θεσμικής ακηδίας που καταβάλλει την Ομογένεια, ας ευχηθούμε ότι η σοφία που ανέκαθεν επεδίωκε ο Ελληνισμός θα οδηγήσει στην αναγκαία αλλαγή νοοτροπίας.