Κακουργηματικές κατηγορίες για τον αντ’ αυτού του Ζελένσκι

Ο 55χρονος Αντρίι Γερμάκ αντιμετωπίζει πλέον κακουργηματικές διώξεις σύμφωνα με δημοσίευμα της αντιπολιτευόμενης (αλλά όχι φιλορωσικής) Kyiv Independent. Ο πρώην επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, που ουσιαστικά από το 2020 λειτουργούσε ως άτυπος πρωθυπουργός, αντιμετωπίζει την κατηγορία του ξεπλύματος μαύρου χρήματος και της δωροληψίας εν καιρώ πολέμου, όπως ανακοίνωσε η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SAPO).

Αν και ο Γερμάκ δεν κατονομάζεται στην ανακοίνωση της SAPO, αναφέρεται η ιδιότητά του. Ο ίδιος ο Γερμάκ, μόλις ανακοινώθηκε ότι ασκήθηκαν διώξεις, είπε ότι θα κάνει δηλώσεις,, όταν ολοκληρωθεί η έρευνα της Αρχής Κατά της Διαφθοράς.

Ο Γερμάκ παραιτήθηκε το φθινόπωρο, όταν η Αρχή Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) άρχισε τις συλλήψεις και έκανε έρευνα στο γραφείο και στο σπίτι του, χωρίς πάντως τότε να τον κατονομάσει ως ύποπτο, αλλά απλώς ως ελεγχόμενο, για μια κομπίνα τη τάξης των 100 εκατομμυρίων δολαρίων, που επικεντρώνεται στην κρατική εταιρεία ενέργειας Energoatom. Εκείνην την περίοδο ο Γερμάκ είχε αναλάβει και τις διαπραγματεύσεις με τον Τραμπ για το ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων που έγιναν 22 και τελικά εγκαταλείφθηκε. Τότε ήταν ακόμη υπό συζήτηση…

«Ο επικεφαλής του Γραφείου, Αντρίι Γερμάκ, υπέβαλε την παραίτησή του. Είμαι ευγνώμων στον Αντρίι για τις πατριωτικές του θέσεις στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για αναζήτηση διπλωματικής λύσης, αλλά δεν θέλω φήμες, ή εικασίες στο προεδρικό γραφείο», δήλωσε τότε ο Ζελένσκι.

Ο ίδιος ισχυρίστηκε τότε ότι στο στόχαστρο της Αρχής αυτής ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος, ότι είναι αθώος και ότι αποφάσισε να παραιτηθεί, για να διευκολύνει τον Ζελένσκι. Άλλα δύο άτομα του περιβάλλοντος Ζελένσκι πρόλαβαν και διέφυγαν τότε – την ημέρα που θα συλλαμβάνονταν – στο Ισραήλ, το οποίο δεν εκδίδει ποτέ Εβραίους. Το ό,τι τα άτομα αυτά διέφυγαν “στο παρά πέντε”, δείχνει ότι είχαν εσωτερική πληροφόρηση πως επέκειτο πλέον η σύλληψή τους. 

Οι μίζες και τα σπίτια

Η έρευνα για τις μίζες στην Energoatom, που ξεκίνησε πέρυσι, είναι η μεγαλύτερη έρευνα διαφθοράς επί θητείας Ζελένσκι. Έχουν ήδη απαγγελθεί κατηγορίες για εννέα άτομα, μεταξύ των οποίων ο Τιμούρ Μίντιτς, στενός συνεργάτης του Ζελένσκι από κοινή εταιρεία τηλεοπτικών παραγωγών πριν εκλεγεί πρόεδρος, και ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός (2024-2025) Αλεξίι Τσερνίσοφ, καθώς και ο πρώην υπουργός Ενέργειας (και μετέπειτα υπουργός Δικαιοσύνης) Χέρμαν Χαλουσένκο. Και οι δύο υπουργοί ήταν επιλογές του Γερμάκ στην ουσία. Σε κασέτες που ακούστηκαν στην Ουκρανία από την τηλεφωνική παρακολούθηση δεκάδων εμπλεκομένων και μη, οι διάλογοι φαίνεται να “καίνε” πολλούς, μεταξύ των των οποίων και τον Γερμάκ.

Οι ύποπτοι στην υπόθεση Energoatom, σύμφωνα με στέλεχος της Εισαγγελίας που μίλησε στην Kyiv Independent, φέρονται να δωροδόκησαν τον τότε αναπληρωτή πρωθυπουργό, χρηματοδοτώντας την κατασκευή πολυτελών κατοικιών κοντά στο Κίεβο. Οι βίλες αυτές δεν ήταν μόνον του Τσερνίσοφ, καθώς μια από αυτές που χρηματοδοτήθηκε προοριζόταν σύμφωνα με το κατηγορητήριο για τον Γερμάκ. Δεν ξέρουμε τα ονόματα των άλλων που φέρονται να δωροδοκήθηκαν σε είδος ή και σε μετρητά. 

Οι φιλοδοξίες του Γερμάκ

H ουκρανική εφημερίδα σήμερα δεν αναφέρει μια ουσιαστική λεπτομέρεια που ίσως έπαιξε ρόλο: Σύμφωνα με φήμες τις τελευταίες εβδομάδες ο Γερμάκ προσέγγιζε φίλους του δημοσιογράφους (γνώριμους από την εποχή που ήταν πανίσχυρος) για να δημοσιεύσουν άρθρα που να μειώνουν τον διάδοχό του στο προεδρικό γραφείο, τον άλλοτε επικεφαλής της στρατιωτικής αντικατασκοπίας Κύριλλο Μποντόνοφ.

Ο Γερμάκ φέρεται να προωθούσε δημοσιεύματα για το ρόλο του Μποντόνοφ στην αντικατασκοπεία, για τις επιθέσεις που έστηνε στον εμφύλιο (πριν τον πόλεμο του 2022), για το πώς με τον τρόπο του σαμποτάριζε κάθε προσπάθεια για διπλωματική λύση και για το ότι ουσιαστικά επιτάχυνε την κήρυξη του πολέμου.

Ήταν στενός φίλος του Ζελένσκι από την εποχή που ο Ουκρανός πρόεδρος έκανε καριέρα ως κωμικός σε τηλεοπτική σειρά. Τον βοήθησε στην επιτυχημένη προεδρική εκστρατεία του το 2019, παρότι τότε ο Ζελένσκι ήταν αουτσάιντερ. Εντούτοις, παρότι κωμωδιογράφος και άσχετος με την πολιτική, ήταν ο μόνος που υποσχόταν ότι “δεν θα γίνει πόλεμος με τη Ρωσία” και εμφανιζόταν ως αντισυστημικός.

Οι προσπάθειες “αποκεφαλισμού”

Όσο ήταν στα πράγματα ο Γερμάκ, όχι μόνον βουλευτές της αντιπολίτευσης, αλλά και στελέχη του κόμματος του Ζελένσκι είχαν ζητήσει την αποπομπή του, κυρίως επειδή είχε στήσει ένα σχεδόν προσωπικό δίκτυο επιρροής σε ολόκληρη τη χώρα και σε όλους τους τομείς. Υπενθυμίζεται ότι η Αρχή Καταπολέμησης της Διαφθοράς και η Εισαγγελία Διαφθοράς είναι τυπικά ανεξάρτητες, αλλά η πρώτη (πιθανόν και η δεύτερη) δίνει ραπόρτο και στις ΗΠΑ και στους Γερμανούς – στην ΕΕ βασικά λόγω της χρηματοδότησης.

Όσοι πιστεύουν ότι ο Ζελένσκι έκανε κακές επιλογές σε άτομα αλλά είναι αθώος ως προς την διαφθορά, υποστηρίζουν ότι έξι μήνες προτού ξεσπάσει το σκάνδαλο για τα 100 εκατομμύρια ο Γερμάκ τον έπεισε να αποκεφαλίσει τις υπηρεσίες αυτές, εντάσσοντάς τες στον προεδρικό γραφείο στην ουσία. Αυτό δείχνει πιθανόν ότι ο Γερμάκ ήδη γνώριζε πως οι έρευνες τον αγγίζουν.

Το επιχείρημα που προέβαλε τότε ο Ζελένσκι, ήταν πως σε αυτά τα δύο υπηρεσίες είχαν διεισδύσει πράκτορες των Ρώσων. Εντούτοις ο αποκεφαλισμός δεν υλοποιήθηκε, καθώς αίφνης ξέσπασαν διαδηλώσεις (πράγμα πολύ περίεργο πάντως εν καιρώ πολέμου), αλλά κυρίως γιατί εξανέστησαν Αμερικανοί και Ευρωπαίοι που ήθελαν (και θέλουν) να ξέρουν πού πάνε τα λεφτά τους. Οι δε διαδηλώσεις δεν είναι και τόσο βέβαιο πάντως ότι ήταν αυθόρμητος ξεσηκωμός για την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς φέρονται να πρωταγωνίστησαν στις κινητοποιήσεις άτομα από τον πυρήνα του κινήματος του Μεϊντάν.

Ο Ζελένσκι τότε, αντιμέτωπος με την αγανάκτηση των χρηματοδοτών του, Αμερικανών και Ευρωπαίων, που έκαναν και επίσημες δηλώσεις υπέρ της “ανεξαρτησίας των αρχών”, αναγκάστηκε σε άτακτη υποχώρηση και άφησε τις δύο αρχές ανεξάρτητες. Για να σώσει τα προσχήματα δήλωσε, πάντως, ότι «για το φόβο των πρακτόρων της Ρωσίας, οι εργαζόμενοι αυτών των υπηρεσιών θα περνούν στο εξής συχνά από ανιχνευτή ψεύδους»…