Στη Μόσχα ο Φιντάν ενόψει κρίσιμων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν μεταβαίνει στη Μόσχα την Τρίτη, λίγες εβδομάδες πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενήσει η Τουρκία, κατά την οποία η Άγκυρα ελπίζει να σημειώσει πρόοδο με τις ΗΠΑ σχετικά με τις κυρώσεις που συνδέονται με την αγορά ρωσικών συστημάτων S-400.

Κατά την επίσκεψη, ο Φιντάν αναμένεται να γίνει δεκτός από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και να συναντηθεί με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και άλλους ανώτερους αξιωματούχους, σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή. Η πηγή ανέφερε ότι ο Φιντάν θα τονίσει πως οι σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας είναι «κρίσιμες για τη σταθερότητα και την ευημερία της περιοχής», ενώ θα συζητηθούν διμερή ζητήματα όπως το εμπόριο, η ενέργεια και η ασφάλεια. Οι συνομιλίες θα καλύψουν επίσης περιφερειακά ζητήματα, όπως:

• προσπάθειες για συνολική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας,
•  τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας,
• και ένα πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που αναμένεται να υπογραφεί την Παρασκευή.

Σημαντική η επίσκεψη Φιντάν

Η επίσκεψη του Φιντάν στη Μόσχα πραγματοποιείται ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ που θα γίνει στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου και αναμένεται να παραβρεθεί ο πρόεδρος Τραμπ. Στο περιθώριο της συνόδου, η Τουρκία επιδιώκει συμφωνία με τις ΗΠΑ για την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν λόγω της αγοράς των S-400.

Το ζήτημα έχει επιβαρύνει τις αμυντικές σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας από το 2019, όταν οι ΗΠΑ απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα F-35 και μπλόκαραν την αγορά των νέας γενιάς μαχητικών, μετά την παραλαβή των πρώτων συστημάτων S-400 από τη Ρωσία. Τον επόμενο χρόνο, η Ουάσιγκτον επέβαλε κυρώσεις στο πλαίσιο του νόμου CAATSA.

Η Άγκυρα και η Ουάσιγκτον ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις το 2024 για την άρση των κυρώσεων, αλλά δεν κατέληξαν σε συμφωνία, καθώς οι κυρώσεις απαιτούν από την Τουρκία να παύσει να κατέχει το ρωσικό σύστημα. Μια πιθανή λύση θα ήταν η Ρωσία να αγοράσει πίσω τα συστήματα. Μια άλλη επιλογή θα ήταν η αποσυναρμολόγηση και μεταφορά τους σε τουρκική στρατιωτική βάση στο εξωτερικό, ώστε να ικανοποιηθεί η νομική απαίτηση περί «παύσης κατοχής». Και τα δύο σενάρια παραμένουν αβέβαια, ενώ οποιαδήποτε μεταφορά ή πώληση θα απαιτούσε πιθανότατα τη συγκατάθεση της Μόσχας.

Η επίσκεψη του Φιντάν στη Ρωσία πριν τη σύνοδο αντικατοπτρίζει την προσπάθεια ισορροπίας της Άγκυρας ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τη Μόσχα. Η Τουρκία διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία παρά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αρνούμενη να συμμετάσχει στις δυτικές κυρώσεις, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και της παρέχει drones.

Η ισορροπητική αυτή πολιτική επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ως πιθανός μεσολαβητής μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, έχοντας φιλοξενήσει συνομιλίες τα προηγούμενα χρόνια. Ο Φιντάν αναμένεται να επαναλάβει την πρόταση της Τουρκίας να φιλοξενήσει νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.

Σε ό,τι αφορά τις οικονομικές σχέσεις, το διμερές εμπόριο παραμένει σημαντικός πυλώνας των σχέσεων. Το 2025 έφτασε τα 49,08 δισ. δολάρια, εκ των οποίων: 6,7 δισ. δολάρια τουρκικές εξαγωγές προς τη Ρωσία και 42,3 δισ. δολάρια εισαγωγές από τη Ρωσία.