Άγριος πόλεμος κατά του Φίτσο – Μέχρι και δημοψήφισμα για να του κόψουν το μισθό!

Το 94,3% όσων προήλθαν στις κάλπες (δηλαδή η συντριπτική πλειοψηφία των 658.937 πολιτών) τάχθηκε κατά του Φίτσο και των αλλαγών του στο σύστημα ελέγχου της διαφθοράς. Η χαμηλή συμμετοχή, υπολογιζομένου και του “όχι” (5,7 % των ψηφισάντων) σημαίνει ότι τουλάχιστον το 85% των Σλοβάκων είτε στηρίζει τον Φίτσο, είτε αδιαφορεί για τα δυο θέματα, ή πάντως σίγουρα δεν στηρίζει την συγκεκριμένη φανατική φιλοευρωπαϊκή κίνηση.

Όσον αφορά την προσωπική επίθεση στον σοσιαλιστή Σλοβάκο πρωθυπουργό που το “αμάρτημά” του είναι ότι δεν θέλει να διαρρήξει τις σχέσεις του με τη Ρωσική Ομοσπονδία, οι “Δημοκράτες” συγκέντρωσαν τις 350.000 απαραίτητες υπογραφές για να γίνουν δύο δημοψηφίσματα και έθεσαν τα εξής δύο ερωτήματα:

1. «Συμφωνείτε με την κατάργηση της λεγομένης ισόβιας σύνταξης, για παράδειγμα, για τον Ρόμπερτ Φίτσο;» (Σ.Σ. ισόβια σύνταξη ίση με το μισθό βουλευτή στη Σλοβακία έπαιρνε μόνον όποιος είχε υπηρετήσει δυο φορές ως πρόεδρος, αλλά το 2024 μετά τις τέσσερις σφαίρες που “έφαγε” ο Ρόμπερτ Φίτσο, θεσμοθετήθηκε το ίδιο και για όσους υπηρέτησαν δύο φορές ως πρωθυπουργοί).

2. «Συμφωνείτε να αποκατασταθεί η λειτουργία ειδικής εισαγγελίας και της εθνικής υπηρεσίας για την καταπολέμηση του εγκλήματος;».

Το θέμα της εισαγγελίας

Και το θέμα της εισαγγελίας κινήθηκε από τους Demokrati (“Δημοκράτες”), καθώς τον Ιούλιο του 2024 τέθηκαν σε ισχύ στη Σλοβακία οι αντίστοιχες τροποποιήσεις. Η κυβέρνηση ήδη από τότε που ήταν αντιπολίτευση είχε κατηγορήσει τον εισαγγελικό μηχανισμό που θεωρητικά καταπολεμούσε την διαφθορά, ως ξεκάθαρο εργαλείο της δεξιάς κυβέρνησης, καθώς στοχοποιούσε αποκλειστικά άτομα από το χώρο της αντιπολίτευσης, δηλαδή από το κόμμα του Φίτσο.

Προ του 2023, όταν η σημερινή κυβέρνηση ήταν στην αντιπολίτευση, η “ειδική εισαγγελία” είχε ασκήσει διώξεις σε εκατό άτομα, μεταξύ των οποίων και του ίδιου του Φίτσο και σε πολλά μέλη του κόμματός του. Ακόμα και το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας διαπίστωσε ότι κατά την περίοδο 2020-2023 η Ειδική Εισαγγελία παραβίασε τα δικαιώματα κατηγορουμένων, μέσω παράνομων προφυλακίσεων και καταχρηστικών μεθόδων.

«Χρησιμοποιούσαν την Ειδική Εισαγγελία ως εργαλείο για πολιτικές διώξεις», είχε πει τότε ο Φίτσο. «Οι σοβαρές υποθέσεις δεν πρέπει να συγκεντρώνονται σε μία κλειστή ομάδα ελίτ εισαγγελέων στην Μπρατισλάβα, αλλά να μοιράζονται στις οκτώ περιφερειακές εισαγγελίες της χώρας για μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο». Και με αυτό το σκεφτικό διαμοιράσθηκε στις περιφέρειες ο έλεγχος της διαφθοράς, κάτι που κατέκρινε με την σειρά της η σημερινή αντιπολίτευση και οι “Δημοκράτες”.

Ποιοι είναι οι “Δημοκράτες”

O 46χρονος Γιαροσλάβ Ναντ είναι επικεφαλής αυτής της κίνησης και είχε διατελέσει υπουργός Άμυνας με την δεξιά κυβέρνηση του Εντουαρντ Χάγκερ το 2020. Η θητεία του σημαδεύτηκε από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 και ο Ναντ κράτησε απολύτως φιλοδυτική και φιλοατλαντική στάση, μετατρέποντας τη Σλοβακία σε μία από τις πρώτες χώρες που παρέδωσαν βαρέα όπλα και συστήματα αεράμυνας (όπως οι πύραυλοι S-300 και μαχητικά MiG-29) στο Κίεβο.

Το 2023 αποχώρησε από το OĽaNO (που συντάσσεται με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα) μαζί με τον Έντουαρντ Χέγκερ και δημιούργησαν το κόμμα “Δημοκράτες” – από το Δεκέμβριο του 2023 ο Ναντ είναι ο πρόεδρος του κόμματος῍ Ο Χέγκερ ως αντιπρόεδρος τον στηρίζει. Εντούτοις οι εκλογές έδειξαν με το 2,93% στους Δημοκράτες και το 8,89% στο κόμμα από το οποίο αποσχίσθηκαν (το OĽaNO), ότι συμφωνεί με τη γενική γραμμή τους συνολικά μόνον το 12% του λαού.

Ο δε λόγος που αποχώρησαν από το δεξιό OĽaNO από άλλους φέρεται να είναι μάλλον οι προσωπικές συγκρούσεις με τον ηγέτη του Ιγκόρ Μάτοβιτς που δεν τους πολυ-λογάριαζε. Άλλοι εκτιμούν ότι οι δύο πολιτικοί αποχώρησαν επειδή οι Βρυξέλλες είχαν ενοχληθεί από την “έμμεσα φιλορωσική στάση του”. Οι ίδιοι υποστήριξαν ότι έφυγαν επειδή “ο Μάτοβιτς ήταν αλλοπρόσαλλος, λαϊκιστής και μοίραζε επιδόματα σε όλους ρίχνοντας έξω τον προϋπολογισμό”.

Το εμβόλιο Sputnik

Ο Μάτοβιτς είχε όντως προχωρήσει σε επιδοματική πολιτική, αλλά δεν ξέρουμε αν αυτό ήταν όντως το πρόβλημα των “Δημοκρατών”. Η δε φερόμενη ως  “φιλορωσική” πολιτική ήταν ότι εν μέσω κορωνοϊού εισήγαγε το ρωσικό εμβόλιο Sputnik και αστεϊζόμενος, όταν τον ρώτησαν τι αντάλλαγμα υποσχέθηκε στον Πούτιν για να του δώσει το εμβόλιο, απάντησε “του έταξα την Υπερκαρπαθία”.

Αυτή η φράση και η εισαγωγή του εμβολίου πατά τις αντιρρήσεις της φον Λάιεν και έκαναν τους Ευρωπαίους να αποκηρύξουν τον Μάτοβιτς, παρόλο που ανήκε στο ίδιο κόμμα στην Ευρωβουλή, το λεγόμενο Λαϊκό Κόμμα. Ο Μάτοβιτς πάντως είχε συνταχθεί ξεκάθαρα με την ευρωπαϊκή στάση στο Ουκρανικό ζήτημα και δεν ήταν αντιευρωπαϊστής – απλά ήθελε περισσότερες ισορροπίες με τη Μόσχα και μικρότερο έλεγχο από την Κομισιόν.

Η Ουκρανία και η Κομισιόν ήταν εκείνοι που τέντωσαν το σκοινί και τον θεώρησαν εχθρό από τη στιγμή που παρήγγειλε τα εμβόλια και έκανε το αστείο με την Υπερκαρπαθία, παρότι το τελευταίο θίγει κυρίως τη Μολδαβία. O Mάτοβιτς εν γένει θεωρείτο και λίγο γραφικός στις Βρυξέλλες γιατί έκανε διάφορα show.

Οι διαφοροποιήσεις

Όπως και να έχει, το αποτέλεσμα ήταν να άρει έμμεσα την υποστήριξή της η Ευρώπη και να στραφεί σε πιο καθαρόαιμους φιλοευρωπαίους, όπως ο Χέγκερ και ο υπουργός Άμυνας του, κάτι όμως που αποδείχθηκε στις εκλογές ότι δεν έβρισκε σύμφωνους τους Σλοβάκους, καθώς ανεξαρτήτως πολιτικής ηγεσίας, στηρίζονται εξ ανάγκης στα ρωσικό καύσιμα.

Την άνοιξη του 2023 οι Σλοβάκοι ψήφισαν σε ποσοστό 22,94% το σοσιαλιστικό αλλά πιο ευρωσκεπτικιστικό πλέον κόμμα του Φίτσο, το οποίο εν συνεχεία συγκυβέρνησε με το Σοσιαλδημοκρατικό Λόμμα που είχε ιδρύσει παλαιότερα ο Πέτερ Πελεγκρίνι (ο νυν Πρόεδρος της χώρας) και το οποίο στις εκλογές έλαβε το 14,7%. Μέχρι το 2020 ο Φίτσο και ο Πελεγκρίνι ανήκαν στο κόμμα του πρώτου, αλλά το 2020 ο Πελεγκρίνι διαφοροποιήθηκε υιοθετώντας πιο φιλοευρωπαϊκή στάση και ίδρυσε ένα επίσης σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, από το οποίο παραιτήθηκε το 2024 όταν εξελέγη πρόεδρος.

Στο συνασπισμό του Φίτσο εκτός από το κόμμα του Πελεγκρίνι εντάχθηκε και το Σλοβακικό Εθνικό Κόμμα (5,62), που θεωρείται πατριωτικό (ή κατ’ άλλους εθνικιστικό) και  φιλορωσικό. Η κυβέρνηση Φίτσο ελέγχει έτσι τις 79 από τις 150 έδρες της Βουλής. Το κόμμα που είχε ιδρύσει ο Πελεγκρίνι είναι ο πιο φιλοευρωπαϊκός πόλος της σημερινής κυβέρνησης.

Οι κατηγορίες για διαφθορά

Ο Ρόμπερτ Φίτσο επανεκλέγεται διαρκώς στη Σλοβακία με διαλείμματα από το 2006. Το 2018 παραιτήθηκε επειδή τον κατηγόρησαν ότι η κυβέρνησή του εμπλεκόταν στη δολοφονία ερευνητή δημοσιογράφου και της μνηστής του – ο δημοσιογράφος Γιαν Κούτσιακ ερευνούσε τις απάτες του επιχειρηματία Μάριαν Κότσνερ που είχε μεσιτικά γραφεία σε όλη τη χώρα. Ο απατεώνας είχε συγκεντρώσει και 13.000 πλαστές υπογραφές για να ιδρύσει κόμμα, ενώ είχε φάει πολλά λεφτά από το δημόσιο με εικονικές αγοραπωλησίες ακινήτων.

Για το φόνο καταδικάστηκαν πέντε άτομα, τέσσερις ως πληρωμένοι δολοφόνοι, και μια στενή συνεργάτιδα του 58χρονου επιχειρηματία Μάριαν Κότσνερ, η 53χρονη Αλένα Ζούζοβα. Φέρεται να την “έκαψε” ένας από τους αυτουργούς, που είπε ότι εκείνη τον πλήρωσε – του έδωσε 50.000 ευρώ στην αρχή και άλλες 20.000 αργότερα, όταν οι αυτουργοί απείλησαν ότι θα “μιλούσαν”.

Η ίδια δεν ομολόγησε ποτέ, αλλά φέρεται να συνεργαζόταν με τον Κότσνερ σε πολλές παρανομίες και όχι μόνον στο θέμα του δημοσιογράφου που τις ερευνούσε. Ο ίδιος ο Κότσνερ αθωώθηκε δύο φορές για την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας στο φόνο (οι εκτελεστές είχαν πυροβολήσει τον δημοσιογράφο και τη μνηστή του μέσα στο σπίτι τους, στα περίχωρα της Μπρατισλάβα). Τώρα ο Κότσνερ δικάζεται για τρίτη φορά. Έχει ήδη φυλακιστεί για πλαστογραφίες και απάτες, αλλά όχι για το έγκλημα. Η δίκη επαναλαμβάνεται γιατί ασκήθηκε έφεση κατά των αθωωτικών αποφάσεων.

Η βοηθός και φίλη του, η Ζούζοβα, φέρεται επί χρόνια να συγκέντρωνε ενοχοποιητικά στοιχεία για δικαστές και πολιτικούς (στήνοντας τους παγίδες με νεαρές κοπέλες), ώστε να τους εκβιάζει. Εντούτοις, αν και ήταν φανερό πως αστυνομικοί και δικαστές είχαν όντως δωροδοκηθεί ή εκβιασθεί για να κλείσουν υποθέσεις του Κότσνερ, κανένα στοιχείο δεν προέκυψε για πολιτικούς, πέραν του ότι η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης και ο πρωθυπουργός είχαν θεωρητικά την ευθύνη.

Ο Κότσνερ ενώ είχε ηχογραφηθεί να λέει σε διάφορους ότι έχει “τα μέσα” στην τότε κυβέρνηση Φίτσο και ότι “η κυβέρνηση είναι του χεριού του”, ούτε μια ηχογράφηση δεν βρέθηκε όπου να καταγράφονται συνομιλίες του με πολιτικά πρόσωπα, πολύ δε περισσότερο με τον ίδιο τον Φίτσο.

Οι σχέσεις Φίτσο με Βρυξέλλες

Ενώ δεν βρέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία που να επιβαρύνουν τον Φίτσο και τους συνεργάτες του, διοργανώθηκαν διαδηλώσεις και οι Βρυξέλλες ήταν γνωστό ότι δεν τον ήθελαν πλέον στην εξουσία, επειδή επέμεινε ότι η χώρα του δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει το μεταναστευτικό και παράλληλα δεν ήθελε να αποστασιοποιηθεί ενεργειακά από τη Ρωσία.

Συνέπλεε μεν με τις Βρυξέλλες ως προς την προσάρτηση της Κριμαίας, αναγνωρίζοντας επισήμως την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και χαρακτηρίζοντας την ενέργεια της Ρωσίας το 2014 ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αλλά είχε αρνητική στάση στο θέμα των αντιρωσικών κυρώσεων, λέγοντας ότι οι τότε ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Μόσχας για την Κριμαία ήταν «ανόητες και αναποτελεσματικές, γιατί δεν έπλητταν την ρωσική οικονομία, αλλά τα οικονομικά συμφέροντα της Σλοβακίας».

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Φίτσο λόγω των διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς παραιτήθηκε και στις εκλογές που έγιναν εν συνεχεία έλαβε 25% το δεξιό OĽaNO, με δεύτερο το σοσιαλδημοκρατικό Smer-SD των Φίτσο και Πελεγκρίνι που τότε ανήκαν στον ίδιο χώρο και που έλαβαν το 18,29% (χάνοντας 11 έδρες σε σχέση με το 2016). Τότε τρίτο είχε έρθει το δεξιό “Είμαστε Οικογένεια” (Sme Rodina) με 8,24% και τέταρτο το ακροδεξιό “Η Δική μας Σλοβακία” με 7,97%.

Η κυβέρνηση, με πρωταγωνιστή το κόμμα OĽaNO προσπάθησε να ασκήσει δίωξη για “σύσταση εγκληματικής οργάνωσης” στον Φίτσο και να τον εμπλέξει έμμεσα και στο φόνο του δημοσιογράφου. Η πρόταση να αρθεί η ασυλία του καταψηφίσθηκε το 2022 από την σλοβακική Βουλή ως “πολιτική δίωξη χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο”, παρότι τότε είχαν την πλειοψηφία οι διώκτες του – η υπόθεση εναντίον του έκτοτε τέθηκε στο αρχείο.