Κυπριακό: Τουλάχιστον δεν υιοθέτησε την τουρκική θέση ο Γκουτέρες

Μέσα από τις συμπληγάδες του τουρκικού μαξιμαλισμού, τα Ηνωμένα Έθνη διατήρησαν την προοπτική στο Κυπριακό. Μικρά βήματα έχουν γίνει. Αποφεύχθηκε δε η επανάληψη της δήλωσης Γκουτέρες στο Κραν Μοντανά, με την οποία ευχόταν «καλή τύχη στους Κυπρίους, στο βορρά και το νότο».

Ο Γενικός Γραμματέας, κατά την παρουσία του στο νησί, είπε το αναμενόμενο. Ότι δηλαδή είναι ο εκφραστής των ψηφισμάτων και των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών. Δεν τόλμησε, βέβαια, ούτε μια στιγμή να κατονομάσει την κατοχική Τουρκία. Μίλησε για εγγυήτριες δυνάμεις, τσουβαλιάζοντας την κατοχική δύναμη με Ελλάδα και Βρετανία στο Κυπριακό.

Ίσες αποστάσεις στο Κυπριακό

Επιχείρησε να κρατήσει ίσες αποστάσεις, παρά το γεγονός, ότι αντιλήφθηκε ποιος ορθώνει εμπόδια. Και δεν το διαπίστωσε τούτο εξ αποστάσεως, αλλά το άκουσε ο ίδιος. Γνωρίζει πολύ καλά ποιος είναι το πρόβλημα: Η κατοχική Τουρκία, που εξακολουθεί να κρατά παράνομα εδάφη της Κύπρου και ασφαλώς ο εγκάθετος της. Αλλά δεν τους κατονομάζει. Η γνωστή τακτική, η οποία κάθε άλλο παρά βοηθά στις προσπάθειες στο Κυπριακό. Όταν δεν κατονομάζεται το πρόβλημα, πώς θα επιλυθεί;

Η κατοχική πλευρά, μετά από πολλές προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών, αποδέχθηκε να συγκληθεί νέα άτυπη Πενταμερής, υπό την προϋπόθεση – η οποία ήταν και του Γενικού Γραμματέα – ότι θα προετοιμασθεί επαρκώς, με ό,τι αυτό σημαίνει. Αυτή η εξέλιξη δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Άγκυρα διαφοροποίησε τη στάση και τις θέσεις της.

Δεν επέμεινε στις προϋποθέσεις που έθετε για εκ προοιμίου αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας, για να προσέλθει σε συνάντηση. Κι αυτό γιατί δεν βρίσκεται μπροστά στο ενδεχόμενο πρόσκλησης για συμμετοχή σε Διάσκεψη. Δεν εγκαταλείπει τη θέση της αυτή, που προφανώς θα θέσει και στο στάδιο της προετοιμασίας. Άλλωστε, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, στην ανακοίνωσή του, αναφέρει πως δεν υπάρχει «κοινό έδαφος». Κι αυτό είναι αλήθεια. “Κοινό έδαφος” θα υπάρξει εάν η κατοχική πλευρά εναρμονισθεί με τις αποφάσεις του ΟΗΕ.

Με το βλέμμα στις Βρυξέλλες

Η Τουρκία λειτούργησε έχοντας το βλέμμα στις Βρυξέλλες. Δεν ήθελε προφανώς να τινάξει στον αέρα την επίσκεψη Γκουτέρες από τη στιγμή που υπάρχει εμπλοκή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κι αυτό γιατί τούτο θα επηρέαζε και τις συζητήσεις στα ευρωτουρκικά. Προφανώς και η Άγκυρα θα αξιοποιήσει το χρόνο της «προετοιμασίας προς την άτυπη Πενταμερή» για να αξιολογήσει τα ενδεχόμενα δώρα, που πιθανόν να προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση (αν και στην Ένωση δεν είναι έτοιμοι για γενναιοδωρίες).

Σε αυτό το παιχνίδι τακτικής της Άγκυρας, ο εγκάθετος της, Τουφάν Έρχιουρμαν, τον οποίο κάποιοι στις ελεύθερες περιοχές θαυμάζουν, διαχειρίζεται τις εξελίξεις “υποδειγματικά”. Προτρέχει και της Τουρκίας. Και εκεί που δεν προτρέχει, αποσύρει όσα δήλωσε για να εναρμονισθεί με τις υποδείξεις της Άγκυρας. Σε βαθμό που παρουσιάσθηκε και αγενής έναντι του Γενικού Γραμματέα.

Στη Λευκωσία θα πρέπει να είναι ευχαριστημένοι υπό τις περιστάσεις. Υπήρχε ένα ομιχλώδες τοπίο ως προς τις προθέσεις των Ηνωμένων Εθνών. Τοπίο που δημιουργούσε η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν με τις ιδέες που διακινούσε την τελευταία περίοδο.

Άτολμος ο Γκουτέρες αλλά απέτρεψε το αδιέξοδο

Ο Γενικός Γραμματέας λειτούργησε θεσμικά και εντός- κι όχι εκτός- “του κουτιού”, παρά το γεγονός ότι παρουσιάσθηκε, για μια ακόμη φορά, άτολμος έναντι της κατοχικής δύναμης. Στη Λευκωσία, λοιπόν, είναι ικανοποιημένοι με τον τρόπο που έθεσε τα ζητήματα ο Γενικός Γραμματέας, σε σχέση με την επιδιωκόμενη λύση. Είναι ικανοποιημένοι και επειδή αποφεύχθηκε το αδιέξοδο. Υπάρχει μια προοπτική, έστω και μικρή, προς αξιοποίηση.

Και κάτι σημαντικό σε σχέση με την ευρωπαϊκή εμπλοκή στο Κυπριακό: Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε πως η Πρόεδρος της Κομισιόν, εξέφρασε την ετοιμότητα για τη σύσταση μιας νομικής ομάδας που θα στηρίζει τον κ. Φίτο σε αυτή την πτυχή. Η εξέλιξη τούτη αφορά το περιεχόμενο μιας συμφωνίας. Αυτή τη φορά, η ΕΕ δεν αναμένεται να πράξει όπως το 2004, με το σχέδιο Ανάν, που δεχόταν απαράδεκτες παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο και δήλωνε έτοιμη να… τετραγωνίσει τον κύκλο. Τώρα η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος.