“Εφυγε”ο Λάκης Χαλκιάς στα 82 του χρόνια

Ο Λάκης Χαλκιάς γεννήθηκε το 1943 στα Γιάννενα, γιος του εκλεκτού κλαρινίστα Τάσου Χαλκιά, μεγάλωσε μέσα στη μουσική παράδοση μιας οικογένειας που το όνομά της έγινε συνώνυμο με το ηπειρώτικο τραγούδι. Δεν υπήρξε απλώς συνεχιστής της οικογενειακής παράδοσης, αλλά και δημιουργός. Έκανε το δημοτικό τραγούδι γνωστό σε νέες γενιές και παράλληλα άνοιξε δρόμους συνεργαζόμενος με κορυφαίους εκπροσώπους του έντεχνου και λαϊκού τραγουδιού.

«Το δημοτικό τραγούδι ήταν το πρώτο μου σχολείο, δηλαδή η δημοτική ποίηση. Αυτήν άκουγα και έμαθα από τους δικούς μου», έχει πει, εξηγώντας πως οι ήχοι της Ηπείρου αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία οικοδόμησε όλη την καλλιτεχνική του διαδρομή.

Η δισκογραφική του πορεία ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1960, με πρώτες ηχογραφήσεις σε συνεργασία με σημαντικούς δημιουργούς της εποχής, ενώ στη συνέχεια συμμετείχε σε δεκάδες παραγωγές. Σε νεαρή ηλικία ηχογράφησε τραγούδια των Θεόδωρου Δερβενιώτη και Κώστα Βίρβου, μέχρι τις μεγάλες συνεργασίες του με κορυφαίους συνθέτες. Στην πορεία συνεργάστηκε με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Χρήστο Λεοντήο, τον Νίκο Μαμαγκάκη, τον Μάριο Τόκα και άλλους σημαντικούς δημιουργούς, αποδεικνύοντας ότι η παράδοση δεν είναι κάτι στατικό αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που μπορεί να συνομιλεί με κάθε εποχή

«Η παράδοση δεν είναι μουσείο», έχει πει πολλές φορές. «Είναι κάτι που πρέπει να μεταδίδεται, να αναπνέει και να βρίσκει νέους τρόπους έκφρασης».

 

 

Συμμετείχε στο εμβληματικό έργο του Γιάννη Μαρκόπουλου “Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι” (1977), σε ποίηση του Διονυσίου Σολωμού. Μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη και την Ειρήνη Παπά, ο Χαλκιάς έδωσε φωνή σε ένα έργο που θεωρείται κορυφαίο της ελληνικής μουσικής δημιουργίας και σημάδεψε τη μεταπολιτευτική πολιτιστική ζωή.

Το σημαντικότερο έργο του, πέρα από όσες επιτυχίες του σιγοτραγουδήσαμε, είναι ότι ο ίδιος ήταν ένας ζωντανός κρίκος στην μουσική παράδοση της χώρας μας, από τα ηπειρώτικα μοιρολόγια και τα τραγούδια της ξενιτιάς μέχρι τα μεγάλα ποιητικά έργα των Ελλήνων δημιουργών.

Σε ανακοίνωσή του το ΚΚΕ (σ.σ. ήταν υποψήφιος βουλευτής του το 2007) αναφέρει: «Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον συναγωνιστή μας Λάκη Χαλκιά. Από πολύ μικρός μυήθηκε στη δημοτική και λαϊκή μουσική, στην οποία βρίσκεται η βαθιά ρίζα του τόπου του, τα Γιάννενα, και της οικογένειάς του, της ιστορικής μουσικής οικογένειας των Χαλκιάδων. Στα χρόνια της δικτατορίας και της μεταπολίτευσης, η φωνή του Λάκη Χαλκιά ταυτίστηκε με τους μεγάλους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες του λαού μας. Όντας ο ίδιος μέλος της Νεολαίας Λαμπράκη γνώρισε από πρώτο χέρι τις διώξεις, γεγονός που τον οδήγησε στη φυγή στον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1967. Με την επιστροφή του, το 1971, γνώρισε τον Γιάννη Μαρκόπουλο.

»Υπηρέτησε με πάθος την έρευνα, τη διάσωση και τη διάδοση της ελληνικής μουσικής παράδοσης. Το έργο ζωής του “2.500 Χρόνια Ελληνική Μουσική” αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για την ιστορία του ελληνικού μουσικού πολιτισμού από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Η κληρονομιά που παρέλαβε από τον πατέρα του και τη μεγάλη οικογένεια των Χαλκιάδων δεν ήταν μόνο μουσική, ήταν βαθιά κοινωνική και αγωνιστική.  Οι Χαλκιάδες εμψύχωναν τους αντάρτες στα βουνά με τα κλέφτικα και τα ηπειρώτικα τραγούδια τους. Με αυτή την κληρονομιά προικίστηκε ο Λάκης Χαλκιάς. Έτσι, η απόφασή του να στρατευτεί με την τέχνη του στο πλευρό του λαού ήταν μια βαθιά συνειδητή επιλογή, ταιριαστή στην κοινωνική καταγωγή του.

»Η απώλειά του αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στην ελληνική μουσική, στον Πολιτισμό και στους αγώνες του λαού μας. Ο Λάκης Χαλκιάς αφήνει πίσω του μια παρακαταθήκη που εκτείνεται σε περισσότερες από έξι δεκαετίες προσωπικής δημιουργίας και συνεχίζει μια μουσική διαδρομή της οικογένειας των Χαλκιάδων που μετρά περισσότερο από έναν αιώνα. Αφήνει άξιους συνεχιστές, πρώτα απ’ όλα τον αγαπημένο και ταλαντούχο γιο του Χρήστο Χαλκιά, αλλά και όλους εκείνους τους νέους μουσικούς που δίδαξε, ενέπνευσε και στήριξε στη μακρόχρονη πορεία του. Ετούτος ο λαός, που ύμνησε με τη φωνή και την τέχνη του, τον αποχαιρετά σήμερα με βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη».