Πως η κρίση στον Περσικό ανοίγει εμπορική διαδρομή μέσω της Αρκτικής

Έτσι, την Παρασκευή 7/8 ο κρατικός πυρηνικός γίγαντας της Ρωσίας, Rosatom, διαχειριστής της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού (NSR) μέσω της Αρκτικής, ανακοίνωσε, όπως μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, ότι εξέδωσε άδειες διέλευσης για επτά κινεζικά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προκειμένου να πλεύσουν προς την Ευρώπη μέσω του NSR.

Ένα από αυτά είναι το με σημαία Λιβερίας “Dubai Tower”, που αναμένεται να αναχωρήσει από το Qingdao, στην επαρχία Shandong της Ανατολικής Κίνας και να φτάσει στο λιμάνι Felixstowe του Ηνωμένου Βασιλείου μετά από ένα πολικό ταξίδι 30 ημερών. Η κινεζική εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Sea Legend Shipping σχεδιάζει να ξεκινήσει την πρώτη τακτική υπηρεσία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προς την Ευρώπη μέσω του NSR, δήλωσε ο Alexei Likhachev, επικεφαλής της Rosatom.

«Σε αντίθεση με τις προηγούμενες αποστολές εμπορευματοκιβωτίων μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, οι οποίες ήταν σε μεγάλο βαθμό πειραματικές ή μεμονωμένες, το πρόγραμμα του 2026 προβλέπει μια πλήρως ανεπτυγμένη τακτική υπηρεσία με πλοία που θα πλέουν κάθε εβδομάδα καθ’ όλη τη διάρκεια της ναυσιπλοΐας», δήλωσε ο Likhachev.

Η ίδια κινεζική εταιρεία, που εδρεύει στη Σιγκαπούρη, είχε πραγματοποιήσει πέρυσι τον Σεπτέμβριο, ένα “δοκιμαστικό” ταξίδι στη γραμμή με το πλοίο μεταφοράς κοντέινερ “Istanbul Bridge”, χωρητικότητας 4.890 teu (σ.σ. μονάδα μέτρησης κοντέινερ). Οι “δοκιμές” είχαν θετικά αποτελέσματα και, όπως μεταδίδουν κινεζικά μέσα ενημέρωσης, παρότι η συγκεκριμένη “γραμμή” έχει εποχικότητα λόγω των πάγων και μπορεί να λειτουργεί μόνο από τα τέλη Ιουλίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου ή τα μέσα Οκτωβρίου, η ανταπόκριση της αγοράς δίνει ώθηση στην πραγματοποίηση νέων επενδύσεων.

Μάλιστα, όπως δήλωσε η  Ένωση Πλοιοκτητών Κίνας (CSA) στο αγγλόφωνο κινεζικό ειδησεογραφικό site Global Times, πολλές ναυτιλιακές εταιρείες προχωράνε σε επενδύσεις για πλοία με ειδική κατασκευή για τους πάγους και ήδη έχουν γνωστοποιηθεί τα πρώτα σχέδια, με προοπτική να δημιουργηθεί ένας στόλος από πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου χύδην και πλοία πολλαπλών χρήσεων.

Αυτά τα πλοία θα αναχωρούν κλιμακωτά κατά τη διάρκεια της ναυτιλιακής περιόδου, συνδέοντας απευθείας τα μεγάλα λιμάνια της Κίνας με βασικά ευρωπαϊκά λιμάνια-κόμβους, ώστε να διαμορφωθεί ένας αποτελεσματικός και χωρίς εμπόδια πολικός θαλάσσιος διάδρομος, σύμφωνα με την CSA.

Τα πλεονεκτήματα της νέας Αρκτικής διαδρομής 

Οι Κινέζοι πλοιοκτήτες θεωρούν ότι η Αρκτική διαδρομή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις παραδοσιακές διαδρομές μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας.  Οι αποστάσεις πλεύσης από τα κινεζικά λιμάνια προς τα βασικά λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας στην Ευρώπη μειώνονται σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Το πιο σημαντικό, δε, είναι ότι η διαδρομή παρακάμπτει πλήρως τα ύδατα υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της Ερυθράς Θάλασσας και του Πορθμού της Μάλακκα, συμβάλλοντας στην έγκαιρη παράδοση των παραγγελιών εξαγωγής, σύμφωνα πάντα με την CSA.

Η κινεζικών συμφερόντων New New Shipping Line Co, ένας από τους φορείς εκμετάλλευσης της διαδρομής, ανέφερε στη Global Times, για παράδειγμα ότι ένα ταξίδι από τη Σαγκάη στην Αγία Πετρούπολη διαρκεί 38 έως 45 ημέρες μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ η Αρκτική διαδρομή μειώνει το ταξίδι σε 23 έως 25 ημέρες. 

Ο μικρότερος χρόνος διέλευσης βοηθά στη μείωση του λειτουργικού κόστους και, σε σύγκριση με τις συμβατικές διαδρομές, το πέρασμα στην Αρκτική επηρεάζεται λιγότερο από ορισμένους γεωπολιτικούς παράγοντες, ανέφερε η εταιρεία. Ένα άλλο βασικό πλεονέκτημα της Αρκτικής διαδρομής φαίνεται να είναι η ψυχρή “αλυσίδα”, που δημιουργείται από το περιβάλλον και είναι ιδανική για φορτία υψηλής αξίας, ευαίσθητα στη θερμοκρασία, όπως μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, φωτοβολταϊκά εξαρτήματα και ηλεκτρομηχανικά προϊόντα ακριβείας, σύμφωνα με την CSA.

Το στρατηγικό ενδιαφέρον Πεκίνου-Μόσχας

Εκτός από το εμπορικό ενδιαφέρον η δημιουργία της “γραμμής” της Αρκτικής αποτελεί στρατηγικό στόχο της Κίνας αλλά και της Ρωσίας. Το Πεκίνο έχει θέσει από το 2018 ως στόχο την κατασκευή του “Πολικού Δρόμου του Μεταξιού” μέσω της ανάπτυξης αρκτικών ναυτιλιακών οδών, σύμφωνα με μια λευκή βίβλο που δημοσίευσε η κινεζική κυβέρνηση, όπως ανέφερε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο Xinhua.

Τα τελευταία χρόνια, οι θαλάσσιες οδοί της Αρκτικής έχουν τεθεί ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο της διεθνούς κοινότητας και έχουν τη δυνατότητα να γίνουν σημαντικές οδοί στο διεθνές εμπόριο, δήλωσε ο Λιν Τζιαν, εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνέντευξη Τύπου τον Σεπτέμβριο του 2025.

Η Κίνα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τη Ρωσία και άλλα κράτη της Αρκτικής, καθώς και με ενδιαφερόμενες χώρες, για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στην κατασκευή και λειτουργία βασικών υποδομών στις θαλάσσιες οδούς της Αρκτικής και να προωθήσει από κοινού την ανάπτυξη και την εξερεύνηση των οδών και να προστατεύσει το περιβάλλον εκεί, δήλωσε ο Λιν. Επίσης, η Μόσχα προσδοκά εδώ και καιρό να μετατρέψει το NSR σε μια νέα Διώρυγα του Σουέζ, από πλευράς ναυτιλιακής κίνησης.

Έτσι, μετά τις τελευταίες άδειες που εγκρίθηκαν, ο  Likhachev της Rosatom δήλωσε ότι η διαδρομή γίνεται μια αρτηρία μεταφορών παγκόσμιας σημασίας καθώς η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο επιδεινώνεται και η υλικοτεχνική και πολιτική αβεβαιότητα αυξάνεται.