Covid: Ένοχος δήλωσε κορυφαίος συνεργάτης του Φάουτσι – Aποκαλύψεις στην “δίκη του αιώνα” της Meta
19/08/2026
Ένοχος για συνωμοσία με στόχο την παράκαμψη της νομοθεσίας περί πρόσβασης σε δημόσια αρχεία δήλωσε τέος ανώτερος συνεργάτης του επιδημιολόγιου Άντονι Φάουτσι, σε υπόθεση που αφορά κυβερνητικά έγγραφα σχετικά με τη χρηματοδότηση ερευνών και την πανδημία της Covid-19.
Σύμφωνα με το Reuters, ο 78χρονος Ντέιβιντ Μόρενς, ο οποίος κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού εργαζόταν υπό τον Φάουτσι ως ανώτερο στέλεχος του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID), παραδέχθηκε την ενοχή του την Τρίτη, ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στο Γκρίνμπελτ του Μέριλαντ. Την ίδια στιγμή ξεκίνησε “η δίκη του αιώνα” για την Meta.
Ο Μόρενς είχε παραπεμφθεί τον περασμένο Απρίλιο για ένα σχέδιο που, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, είχε στόχο να εμποδίσει την ικανοποίηση αιτημάτων για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα που άρχισαν να υποβάλλονται στην υπηρεσία από τον Απρίλιο του 2020 και αφορούσαν ερευνητικές επιχορηγήσεις σχετικές με την Covid-19. Αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως πέντε ετών.
«Δηλώνοντας ένοχος σήμερα, ο δρ Μόρενς ανέλαβε την ευθύνη για όσα έκανε και θα συνεχίσει να το πράττει», ανέφερε σε δήλωσή του ο δικηγόρος του, Τίμοθι Μπέλεβετζ. Η παραδοχή ενοχής του Μόρενς συνδέεται, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, με την απόφαση των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ (NIH) να ακυρώσουν ερευνητική επιχορήγηση που αφορούσε κορωνοϊούς σε νυχτερίδες.
Η απόφαση είχε ληφθεί εν μέσω των ισχυρισμών ότι ο ιός που προκάλεσε την Covid-19 ενδέχεται να είχε προέλθει από εργαστήριο της Γουχάν. Το κινεζικό εργαστήριο είχε λάβει μέρος της χρηματοδότησης μέσω της εταιρείας, στην οποία είχε αρχικά χορηγηθεί η επιχορήγηση.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Μόρενς και άλλα πρόσωπα ανέμεναν ότι οι μεταξύ τους επικοινωνίες θα μπορούσαν να ζητηθούν στο πλαίσιο του αμερικανικού νόμου περί Ελευθερίας της Πληροφόρησης (Freedom of Information Act – FOIA). Για τον λόγο αυτό, όπως αναφέρουν οι εισαγγελείς, συμφώνησαν να επικοινωνούν μέσω του προσωπικού λογαριασμού email του Μόρενς αντί του επίσημου κυβερνητικού του λογαριασμού, προκειμένου οι συγκεκριμένες επικοινωνίες να μην εντοπίζονται εύκολα στο πλαίσιο αιτημάτων για δημόσια έγγραφα.
Όπως δήλωσε ο ίδιος, στόχος του ήταν «να προστατεύσει τον Φάουτσι από απειλές και να αποτρέψει τη διάδοση παραπληροφόρησης για τον ιό». Η υπόθεση ήρθε στο φως εν μέσω της πίεσης που ασκεί η κυβέρνηση Τραμπ η οποία κατηγορεί τον Φάουτσι και τους στενούς συνεργάτες του ότι παραπλάνησαν το κοινό τόσο για την προέλευση του κορονοϊού όσο και για τη σοβαρότητά του.
Να σημειωθεί ότι Επιτροπή της αμερικανικής Γερουσίας υπερψήφισε την παραπομπή του Δρ. Άντονι Φάουτσι για περιφρόνηση του Κογκρέσου. Η απόφαση ελήφθη επειδή ο πρώην αξιωματούχος υγείας αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις γύρω από την προέλευση του COVID-19, επικαλούμενος το “δικαίωμα της σιωπής”.
Η δίκη του αιώνα για το Facebook
Σε μία άλλη πολύκροτη υπόθεση, ξεκίνησε στην Καλιφόρνια, στις ΗΠΑ η δίκη της Meta, η οποία, μεταξύ άλλων κατηγορείται ότι σχεδίασε σκόπιμα τα social media Instagram και Facebook για να εθίσει παιδιά και εφήβους. Η δίκη χαρακτηρίζεται δικαίως ως “δίκη του αιώνα”. Σημειώνεται ότι εναντίον της Meta στρέφονται 29 αμερικανικές Πολιτείες, με επικεφαλής στην παρούσα φάση την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ, ενώ έξω από το δικαστήριο είχαν συγκεντρωθεί διαδηλωτές και ακτιβιστές κατά των social media, καθώς και γονείς που υποστηρίζουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνέβαλαν στους θανάτους των παιδιών τους.
Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Meta ανέπτυξε ψυχολογικά χειραγωγικούς μηχανισμούς (όπως το «σκρολάρισμα», nfinite scroll και οι ειδοποιήσεις) για να κρατά τους νέους εγκλωβισμένους. Παράλληλα, ο κολοσσός του Ζάκερμπεργκ κατηγορείται επίσης για:
- Απόκρυψη της Αλήθειας: Κατηγορείται ότι γνώριζε για τις αρνητικές επιπτώσεις (κατάθλιψη, άγχος, διατροφικές διαταραχές), αλλά δημοσίευε παραπλανητικές εκθέσεις ασφαλείας.
- Παραβίαση Προσωπικών Δεδομένων, καθώς υπάρχουν καταγγελίες για παράνομη συλλογή δεδομένων ανηλίκων κάτω των 13 ετών, χωρίς τη γονική συγκατάθεση.
Τι έγινε την πρώτη ημέρα της δίκης
Ο κολοσσός των social media, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη νομική πρόκληση στην ιστορία του άκουσε την πρώτη ημέρα της δίκης τα επιχειρήματα των αμερικανικών πολιτειών. Η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνια, Megan O’Neill, ισχυρίστηκε ότι η Meta απέκρυψε την αλήθεια σχετικά με τους κινδύνους που έθεταν οι πλατφόρμες της στα παιδιά, ότι η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί για να προσελκύει χρήστες και να συλλέγει τα δεδομένα τους και ότι παρενέβη ενεργά στη δική της έρευνα για την ψυχική υγεία.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος της Meta, Paul Schmidt, υποστήριξε ότι η εταιρεία έχει ιστορικό κοινοποίησης πληροφοριών σχετικά με τις βλάβες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι η επιβολή πολιτικών περιεχομένου και ορίων ηλικίας είναι περίπλοκη και ότι οι υπάλληλοί της εργάζονται ενεργά για τη βελτίωση του αντίκτυπου των πλατφορμών στην ευημερία των χρηστών.
Τι κατέθεσε εναντίον πρώην ανώτερο στέλεχος της Meta
«Η έκθεση εφήβων σε σκληρό περιεχόμενο ήταν 100 φορές υψηλότερη από αυτή που δήλωνε η εταιρεία», κατέθεσε στην αίθουσα ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας και πληροφοριοδότης της ΜΕΤΑ. Ο Arturo Béjar, πρώην ανώτερο στέλεχος, δήλωσε στην κατάθεσή του ότι η Meta γνώριζε ότι οι πλατφόρμες της έβλαπταν τους νέους, ότι η ασφάλεια ήταν δεύτερη σκέψη και ότι η εταιρεία υποεκτιμούσε τη συχνότητα εμφάνισης βλαβών μεταξύ των χρηστών στις δημόσιες εκθέσεις της.
Για παράδειγμα, είπε ο Béjar, η Meta ανέφερε ότι ο κίνδυνος έκθεσης των εφήβων σε γραφικό ή βίαιο περιεχόμενο ήταν από 0,01% έως 0,02%. Ωστόσο, η Meta είχε αποτελέσματα έρευνας χρηστών – την οποία δεν δημοσίευσε – που έδειχναν ότι η επικράτηση γραφικού ή βίαιου περιεχομένου στις πλατφόρμες της, ήταν στην πραγματικότητα 100 έως 400 φορές υψηλότερη από τον αναφερόμενο αριθμό.
Την ίδια στιγμή, ο Béjar αναφέρθηκε ακόμα σε ένα σημείωμα του διευθύνοντος συμβούλου της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, το 2021, στην οποία ανέφερε ότι η εταιρεία δεν δίνει προτεραιότητα στο κέρδος έναντι της ασφάλειας και της ευημερίας των χρηστών της. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, το σημείωμα δημιουργούσε μια ψευδή και παραπλανητική εντύπωση για τη δέσμευση του Facebook στην ασφάλεια και την ευημερία των νέων.
Σημειώνεται ότι αυτή η ανάρτηση του Ζούκερμπεργκ ώθησε τον Béjar να στείλει στον επικεφαλής της Meta ένα email, ενημερώνοντάς τον για το μέγεθος της βλάβης που ανέφεραν ότι βίωναν οι χρήστες της πλατφόρμας. Ωστόσο, κάθε φορά που ρωτούσαν τον CEO της ΜΕΤΑ για την ασφάλεια της ψυχικής υγείας των εφήβων χρηστών, ο Ζούκερμπεργκ άρχιζε αμέσως να μιλάει για την «επικράτηση».
Ο Béjar έδειξε στους ενόρκους μια σειρά email από και προς τον Κρις Κοξ (Chris Cox), «το δεξί χέρι του Μαρκ Ζάκερμπεργκ». «Προσπαθούσα να επικοινωνήσω το πόσο μεγάλο ήταν το χάσμα μεταξύ αυτού που οι χρήστες έλεγαν ότι βίωναν βλάβη, έναντι αυτού που έδινε προτεραιότητα η εταιρεία και επικοινωνούσε στο κοινό, σχετικά με τη βλάβη». Τόσο ο Κοξ όσο και ο CEO της ΜΕΤΑ τον αγνοούσαν και έδιναν τελικά την εντύπωση ότι «δεν γνώριζαν πόσο σοβαρή ήταν η βλάβη και αυτός ήταν ο λόγος που η εταιρεία ενεργούσε με αυτόν τον τρόπο», κατέθεσε ο πληροφοριοδότης.
Τι αναμένεται να συμβεί
Κατά τη διάρκεια της δίκης (που αναμένεται να κρατήσει 5 έως 7 εβδομάδες) αναμένεται να παρουσιαστούν εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένων ηλεκτρονικών μηνυμάτων μεταξύ των υπαλλήλων της ΜΕΤΑ. Στο εδώλιο αναμένεται να βρεθούν για να καταθέσουν ο ίδιος ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ (Mark Zuckerberg), καθώς και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι (Adam Mosseri).
Οι πολιτείες διεκδικούν αποζημιώσεις που, σύμφωνα με τη Meta, θα μπορούσαν θεωρητικά να αγγίξουν ή και να ξεπεράσουν το 1,4 τρισεκατομμύριο δολάρια, βάσει των προβλεπόμενων ποινών ανά παραβίαση. Ωστόσο, σε σχετική ερώτηση, ο εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Ρομπ Μπόντα, δήλωσε ότι οι ενάγοντες δεν ζητούν 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Οι 29 πολιτείες που κατηγορούν τη μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram ότι κατέστησε τις πλατφόρμες αυτές εθιστικές για τους ανήλικους, ζητούν αποζημιώσεις σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. «Θα ζητήσουμε μια σημαντική οικονομική πληρωμή» για αστικές κυρώσεις, όχι για αποζημιώσεις, είπε χαρακτηριστικά ο Μπόντα. «Ο δικαστής θα το αποφασίσει αυτό», τόνισε.
Σημειώνεται ότι εκτός από την οικονομική καταστροφή, εάν η Meta χάσει, ενδέχεται να υποχρεωθεί να καταργήσει βασικές λειτουργίες των εφαρμογών της, όπως η μέτρηση των «likes» και η ατέρμονη κύλιση (infinite scroll) για τους ανήλικους χρήστες. Η Meta αρνείται τις κατηγορίες, όμως πρόσφατη δικαστική απόφαση στο Νέο Μεξικό τής επέβαλε πρόστιμο 942 εκατ. δολαρίων και διέταξε παρόμοιες αλλαγές, αποτελώντας δεδικασμένο για την ευρύτερη αγωγή των 29 πολιτειών.





