Θα βγάλει το χειμώνα ο Κυριάκος; – Τι ζητούν οι πολίτες

Η μέτρηση της Prorata δίνει για το κόμμα Σαμαρά ποσοστό 9% ως πολύ και αρκετά πιθανή ψήφο και επιπλέον 15% ότι δεν αποκλείεται να ψηφίσει (αθροιστικά δεξαμενή 24%), ενώ πέφτει ακόμη περισσότερο η Ελπίδα για την Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού (από το 8,5% στο 4,5%).

Και οι δύο δημοσκοπήσεις δείχνουν το αναμενόμενο ότι οι πολίτες με συντριπτικά ποσοστά θεωρούν ως βασικό πρόβλημα την ακρίβεια –  78% της Prorata. Η δημοσκόπηση της GPO όμως βγάζει ότι το 24% των πολιτών θεωρούν ότι η ΝΔ μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την ακρίβεια από ότι η ΕΛΑΣ (17%) στην οποία δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.

Είναι παράδοξο ότι υπάρχουν πολίτες που θεωρούν ότι η κυβέρνηση που χρεώνεται την συνεχή διόγκωση του προβλήματος (είτε από πρόθεση για να αντλεί φορολογικά έσοδα είτε από ανικανότητα) μπορεί να το αντιμετωπίσει. Μάλλον δεν τους αγγίζει η ακρίβεια. Αλλά και η Prorata ενώ δείχνει ότι οι πολίτες θεωρούν ότι το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ θα αντιμετωπίσει καλύτερα τα προβλήματα τους, εντούτοις εκτιμούν ότι είναι πιο πιθανό να εφαρμόσει τις υποσχέσεις του ο Μητσοτάκης παρά ο Τσίπρας. Είναι εμφανές ότι ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να έχει ζήτημα αξιοπιστίας καθώς τον κυνηγά η αρνητική προπαγάνδα των αντιπάλων του για την κυβερνητική του περίοδο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Σκάνδαλα και διαφθορά

Η δημοσκόπηση της Prorata δείχνει ένα καινούργιο ενδιαφέρον στοιχείο: Ότι η πλειονότητα των πολιτών ανάγει σε βασικό κριτήριο της ψήφου τα σκάνδαλα και την διαφθορά. Στο ερώτημα για το ποιο σκεπτικό θα επηρεάσει την ψήφο σας, το 33% απαντά τα θέματα διαφθοράς και να αναδειχθούν πιο έντιμες δυνάμεις. Το 26% προκρίνει ριζικές αλλαγές στην οικονομία και να αλλάξουν δραστικά τα πράγματα. Το 25% επιλέγει να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η συνέπεια και να αποφευχθούν οι περιπέτειες. Το 58% των ψηφοφόρων της ΝΔ επιλέγει αυτή την απάντηση και ακολουθούν οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ με 24% και μόνο 1% των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ.

Εν ολίγοις ένα σημαντικό ποσοστό τείνει να συνδέσει την διαφθορά με την ακρίβεια και την κακή οικονομική κατάσταση και αρχίζει έστω και υποσυνείδητα να βλέπει απάντηση στο κοινωνικό ζήτημα μέσω ριζικών αλλαγών στην οικονομία και δραστικών αλλαγών στο πολιτικό σύστημα.

Είναι σαφές ότι κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν συμπυκνώνει τις προσδοκίες των πολιτών. Η ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ περισσότερο εμφανίζονται ως οι εγγυητές ότι η κρίση της κυβέρνησης δεν θα εξελιχθεί σε συστημική κρίση, παρά σαν οι φορείς μίας συνολικής ανασυγκρότησης της οικονομίας και της κοινωνίας που να υπερβαίνει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο τοy Μητσοτάκη. Εν συντομία είναι οι διάδοχες συστημικές λύσεις.

Είναι ενδεικτικό ότι ΝΔ, ΕΛΑΣ, και ΠΑΣΟΚ την εβδομάδα που πέρασε επιδόθηκαν σε αλληλοκατηγορίες για το ποιος “έκλεψε” στοιχεία του προγράμματος του άλλου. Βεβαίως, ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ υπόσχονται μία διακυβέρνηση δίχως την θηριώδη διαφθορά του συστήματος Μητσοτάκη, χωρίς την θεσμική παρακμή και με περισσότερη κοινωνική ευαισθησία. Ωστόσο τα τρία κόμματα ΝΔ, ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ κινούνται στο ίδιο ευρύτερο συστημικό πλαίσιο.

Μόνο που κινδυνεύουν η κοινωνία να τους ξεπεράσει. Ειδικά εάν συνδυαστεί η τάση αυτή με ένα άλλο στοιχείο της Prorata. Στο ερώτημα για το ποια αισθήματα νιώθουν κυρίαρχα οι πολίτες απαντούν: Απογοήτευση 49%, θυμό 35%, απελπισία 27%, αποστροφή 19% και φόβο 13%, αλλά μόνο 12% αισιοδοξία και 10% ελπίδα.

Διαπιστώνεται σαφώς το κενό στο πολιτικό σύστημα και η αναμονή για έναν νέο φορέα που θα κινηθεί πέρα από την λογική της διαχείρισης, την κοστολόγηση των προγραμμάτων, σαν να είναι η οικονομική πολιτική της χώρας υπόθεση των λογιστών (τρεις το λάδι τρεις το ξύδι) και να προβάλλει το όραμα μία εθνικής και κοινωνικής αναγέννησης και της συνολικής βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης.

Τα ποσοστά υποστήριξης που συγκεντρώνει η κυβέρνηση σε μία σειρά επιμέρους θέματα κινούνται επίσης γύρω στο 25%. Φαίνεται ότι υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας ευνοημένων ή προσηλωμένων στην κομματική ψήφο που επιμένουν στην ΝΔ. Και ένα 70% που θέλει απαλλαγή από το καθεστώς Μητσοτάκη και πολιτική αλλαγή.

Αποσύνθεση

Την ίδια ώρα η κυβέρνηση δείχνει σημάδια αποσύνθεσης. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δηλώνει ότι πρέπει να περιοριστεί το επίδομα ανεργίας στους δύο μήνες και υπόσχεται ότι στην επόμενη τετραετία θα δώσει μάχη για να το πετύχει. Η αρμόδια υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως τον αδειάζει. Ο Μακάριος Λαζαρίδης στρέφεται με ανάρτηση κατά των συνεργατών του Νίκου Δένδια και η κυβέρνησης τον απαλλάσσει από εισηγητή των νομοσχεδίων για τον τομέα Άμυνας.

Ο Άδωνης Γεωργιάδης επιτίθεται δημοσίως κατά των δημοσιογράφων. Κατά τη διάρκεια της πρωινής εκπομπής στο Action 24 την εβδομάδα που μας πέρασε είπε: «Δεν ντρέπεστε κι εσείς που έχετε μικρόφωνα όλη μέρα, μίρλα και μιζέρια; Σας έδωσε ο Κυριάκος και γκρινιάζετε; Ντροπή! Να μην ασκείτε μίρλα. Για να ψωνίζουμε, σημαίνει πως έχουμε. Η κριτική πρέπει να είναι λελογισμένη και προσγειωμένη στον πλανήτη Γη. Να μην ασκηθεί καθόλου (κριτική)».

Ο δε γραμματέας την ΝΔ Κώστας Κυρανάκης επιτέθηκε στην δημοσιογράφο που είπε ότι υπάρχει κόσμος που δεν βάζει τον μήνα. «Ο μισθός σας αυξήθηκε από το 2019 μέχρι σήμερα, ναι ή όχι;», ζήτησε επιτακτικά να μάθει ο γραμματέας. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Δημήτρης Καιρίδης είπε ότι η τωρινή τιμή της βενζίνης δεν συνιστά κρίση, κρίση θα είναι εάν περάσει τα 2,5 ευρώ.

Θα αντέξει ο Κυριάκος;

Είναι αμφίβολο εάν τους προσεχείς μήνες με τις αρνητικές εξελίξεις στο πεδίο της ακρίβειας, με την αναθέρμανση των παλιών σκανδάλων και την εμφάνιση νέων, η ΝΔ θα διατηρήσει ακόμη και αυτό το 25% που της δίνουν στην πρόθεση ψήφου, με περισσή γαλαντομία οι δημοσκοπικές εταιρείες.

Καθώς πλησιάζει η ώρα της κάλπης εκ των πραγμάτων προβάλλει το ερώτημα του σχηματισμού κυβέρνησης. Ο εκβιασμός του Μητσοτάκη για τον κίνδυνο ακυβερνησίας, μπορεί να φέρει ένα περιορισμένο κοινό, ωστόσο δύσκολα θα του δώσει ακόμη και το ποσοστό των ευρωεκλογών.

Με την ανακοίνωση του κόμματος Σαμαρά που απευθύνεται στην ίδια δεξαμενή δεξιών ψηφοφόρων, η ΝΔ θα έχει περαιτέρω απώλειες. Ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος που προς το παρόν εντοπίζεται κυρίως στο κεντροαριστερό φάσμα θα επεκταθεί και στον χώρο της Δεξιάς.

Την επόμενη ημέρα των εκλογών κανένα κόμμα δεν θα κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Ίσως χρειαστούν περισσότερα από δύο κόμματα. Το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει δεύτερη εκλογική αναμέτρηση που θα ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο, καθώς θα βγάλει ενισχυμένα τρία ή τέσσερα κόμματα που στην συνέχεια θα κληθούν να συνεννοηθούν.

Στον πυρήνα του προβλήματος είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ακόμη και οι δυνάμεις που βλέπουν μία πιθανή συνεργασία με τη ΝΔ βγάζουν από την εξίσωση τον πρωθυπουργό. Για αυτό και ο Κυριάκος , παραγνωρίζοντας τις προβλέψεις του Συντάγματος, πρόβαλε ότι πρωθυπουργό εκλέγει ο λαός. Πρόκειται για λαϊκίστικο σύνθημα που υιοθέτησε και ο Τσίπρας δείχνοντας τις φιλοδοξίες του.

Παράλληλα, κινείται ο Νίκος Δένδιας ο οποίος έκανε επίδειξη ισχύος στην Θεσσαλονίκη με μία εφ’ όλης της ύλης πολιτική ομιλία την οποία χειροκρότησαν 66 βουλευτές. Άλλωστε ήδη από την επομένη του Συνεδρίου της ΝΔ το περιβάλλον του διεμήνυσε ότι με τη ΝΔ κάτω από το 25% τίθεται αυτομάτως θέμα ηγεσίας. Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο τι θα επιλέξει ο Κυριάκος. Εάν θα αποχωρήσει ή θα επιμείνει να κρατήσει την ηγεσία ακόμη και με μία ΝΔ κάτω από 20%. Δύσκολο. Ειδικά όταν θα προκύψει το ενδεχόμενο συνεργασίας του κόμματος Σαμαρά με μία ΝΔ δίχως τον Μητσοτάκη.