Ο κανόνας 80/20 του Pareto για να ξεχωρίζουμε το πραγματικά σημαντικό

Με άλλα λόγια, δεν έχουν όλες οι προσπάθειες, όλες οι αιτίες ή όλες οι ενέργειες την ίδια επίδραση στο αποτέλεσμα. Συνήθως, ένα μικρό μέρος από αυτά που κάνουμε μπορεί να ευθύνεται για ένα πολύ μεγάλο μέρος του αποτελέσματος. Αυτό συχνά εκφράζεται με τη φράση “20% των αιτιών δημιουργεί περίπου το 80% των αποτελεσμάτων”.

Ας το δούμε με ένα απλό παράδειγμα. Ας υποθέσουμε ότι κάποιος έχει μια επιχείρηση με 100 πελάτες. Δεν είναι απαραίτητο όλοι οι πελάτες να αγοράζουν την ίδια ποσότητα των αγαθών που προσφέρει ο έμπορος. Αυτός μπορεί εύκολα να διαπιστώσει ότι περίπου 20 πελάτες τού φέρνουν το 80% των χρημάτων που κερδίζει, ενώ οι υπόλοιποι 80 πελάτες φέρνουν το υπόλοιπο 20%. Αυτό σημαίνει ότι ένα μικρό μέρος των πελατών έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στα έσοδά σου.

Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και στα προβλήματα. Ας υποθέσουμε ότι σε μια συγκεκριμένη εργασία, είναι προς επίλυση 10 διαφορετικά προβλήματα. Ίσως μόνο τα δύο από αυτά να δημιουργούν το μεγαλύτερο μέρος των δυσκολιών. Αν καταφέρει κάποιος να λύσει αυτά τα δύο, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά ολόκληρη την κατάσταση. Επομένως, αντί να ασχολείσαι με όλα τα προβλήματα με τον ίδιο τρόπο, ψάχνει πρώτα ποια είναι εκείνα που προκαλούν τη μεγαλύτερη ζημιά.

Το πιο σημαντικό

Αυτό ακριβώς είναι το βασικό νόημα του κανόνα του Pareto: Πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε το τι είναι πραγματικά σημαντικό από αυτό που είναι λιγότερο σημαντικό. Για παράδειγμα, ένας μαθητής μπορεί να διαβάζει πολλές ώρες, αλλά όλη η μελέτη του να μην έχει την ίδια αξία. Μπορεί κάποιες βασικές έννοιες να είναι πολύ σημαντικές για να καταλάβει ολόκληρο το μάθημα, ενώ κάποιες άλλες λεπτομέρειες να έχουν μικρότερη σημασία. Η σκέψη 80/20 θα τον έκανε να ρωτήσει: “Ποιες είναι οι βασικές έννοιες που, αν τις καταλάβω καλά, θα έχω καταλάβει το μεγάλο μέρος του μαθήματος;”.

Το ίδιο ισχύει και στην καθημερινή ζωή. Μπορεί να έχουμε πολλές δραστηριότητες μέσα στην ημέρα, αλλά λίγες από αυτές να είναι πραγματικά σημαντικές για τους στόχους μας. Για παράδειγμα, μπορεί να περνάμε χρόνο κάνοντας δέκα διαφορετικά πράγματα, αλλά μόνο δύο ή τρία να μας φέρνουν το μεγαλύτερο μέρος της προόδου μας (ή, γενικότερα, της ωφέλειας που επιζητούμε). Ο προαναφερθείς κανόνας Pareto μάς βοηθά να τα εντοπίσουμε.

Δεν είναι πάντα 80/20

Πρέπει όμως να προσέξουμε κάτι πολύ σημαντικό: ο κανόνας δεν σημαίνει ότι η αναλογία είναι η ίδια, ότι δηλαδή το 20% αποδίδει το 80%. Οι αριθμοί αυτοί είναι ένας απλός τρόπος για να περιγράψουμε μια γενικότερη ιδέα. Σε μια πραγματική περίπτωση, μπορεί να είναι είτε 10% και 90% τα αντίστοιχα ποσοστά, ή 30% και 70% ή κάποια άλλη σχέση. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι ότι ένα σχετικά μικρό μέρος των αιτιών μπορεί να δημιουργεί ένα πολύ μεγάλο μέρος του αποτελέσματος (θετικού ή αρνητικού).

Άρα, ο κανόνας 80/20 δεν μας λέει “κάνε λιγότερη δουλειά”. Μας λέει κάτι διαφορετικό και πιο χρήσιμο: “Μάθε να βρίσκεις ποια δουλειά, ή δραστηριότητα, ή μελέτη, ή συναναστροφή, ή πληροφόρηση έχει τη μεγαλύτερη αξία”. Όταν έχεις πολλά πράγματα να κάνεις, μην ρωτάς μόνο “Πώς θα τα προλάβω όλα;”. Ρώτα πρώτα “Ποια από αυτά είναι πραγματικά σημαντικά και θα κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά;”.

Αν πρέπει να θυμάστε μόνο μία φράση από τον κανόνα του Pareto, ας είναι αυτή: Δεν έχουν όλα τα πράγματα την ίδια σημασία. Βρείτε τα λίγα πράγματα που φέρνουν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα και δώστε εκεί την μεγαλύτερη προσοχή σας. Αυτή είναι η βασική ιδέα του 80/20.

Σε μια εποχή όπου καθημερινά δεχόμαστε τεράστιο όγκο πληροφοριών, επιλογών και ερεθισμάτων, ο κανόνας 80/20 αποκτά ιδιαίτερη σημασία, γιατί μας βοηθά να μην αντιμετωπίζουμε τα πάντα ως εξίσου σημαντικά. Μας θυμίζει ότι, μέσα σε όλη αυτή την πολυπλοκότητα, υπάρχουν συνήθως λίγες πληροφορίες, αποφάσεις, ενέργειες ή αιτίες που έχουν πολύ μεγαλύτερη επίδραση από τις υπόλοιπες.

Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι να γνωρίζουμε τα πάντα ή να ασχολούμαστε με τα πάντα, αλλά να μπορούμε να ξεχωρίζουμε το ουσιώδες από το δευτερεύον. Το ίδιο ισχύει και για τις κοινωνικές σχέσεις και δραστηριότητες, την ενημέρωση, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και την κατανάλωση.

Σε μια κοινωνία υπερπληροφόρησης, μάρκετινγκ, ψυχολογικών επιχειρήσεων, και πλαδαρής πολυλογίας, το 80/20 λειτουργεί σαν ένα νοητικό φίλτρο: μας βοηθά να περιορίζουμε τον “θόρυβο”, να συγκεντρωνόμαστε σε ό,τι έχει πραγματική σημασία και να χρησιμοποιούμε καλύτερα τον περιορισμένο χρόνο, την προσοχή και την ενέργειά μας. Όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα πολυπλοκότητας, πληροφορίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης γύρω μας, τόσο πιο σημαντική γίνεται η ικανότητα να αναγνωρίζουμε τα λίγα πράγματα που πραγματικά κάνουν τη μεγάλη διαφορά.