Το σκάνδαλο που συγκλονίζει το κόμμα του Ερντογάν

Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει κληθεί να καταθέσει, ούτε έχει υποβληθεί σε βάρος της μήνυση. Το ερώτημα που τίθεται είναι: Ποιοι δεν επιθυμούν να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα ονόματα; Πάντως, το δημοσίευμα του Fayn θέτει, μεταξύ άλλων, τα ερωτήματα για το πότε πληροφορήθηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το σκάνδαλο, ποιους θα εγκαταλείψει και για ποιους γίνονται διαπραγματεύσεις. Όπως αναφέρει, φαίνεται ότι πλησιάζει μια μεγάλη σύγκρουση.

Το βασικό ερώτημα που θέτει το Fayn είναι πώς θα επιλέξει ο Ερντογάν να διαχειριστεί την κρίση με τα επενδυτικά κεφάλαια, καθώς η χώρα οδεύει προς τις εκλογές: Θα αποδώσει πραγματικά ευθύνες, ή θα περιοριστεί στο να δείξει ότι το κάνει; Το σκάνδαλο με τα επενδυτικά κεφάλαια, που ξέσπασε στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, διαφέρει σε ένα πολύ σημαντικό σημείο από τις προηγούμενες κρίσεις των κυβερνήσεων του AKP.

Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για επιχείρηση ξένων δυνάμεων, κέντρων παρασκηνιακής εξουσίας, όσων “ζηλεύουν την Τουρκία”, ή κάποιων εχθρών που επινοήθηκαν για την περίσταση. Τουλάχιστον, σημειώνει το δημοσίευμα, κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτές τις δικαιολογίες και να γίνει πιστευτός, αν και να σημειωθεί πως δεν λείπουν σχετικές φωνές στο κυβερνών κόμμα.

Πρόκειται για μια κρίση και ένα σκάνδαλο που βρίσκονται στον πυρήνα του ίδιου του AKP. Γι’ αυτό, σύμφωνα με το Fayn, δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη λογαριασμό που πρέπει να πληρώσει η οικονομία, η οποία ούτως ή άλλως δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Είναι ταυτόχρονα μια εσωτερική κρίση που υποθηκεύει το μέλλον του AKP και του ηγέτη του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τρεις γραμμές στο AKP

Στο εσωτερικό του AKP διαμορφώνονται τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στην κρίση που έχει ξεσπάσει γύρω από τα funds. Η πρώτη πλευρά υποστηρίζει ότι πρόκειται για «συνωμοσία CIA-MOSSAD», ότι στο κόμμα δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και ότι υπάρχουν απλώς άνθρωποι που εξαπατήθηκαν από ξένες δυνάμεις, καθώς και άλλοι που παρασύρθηκαν από τα προσωπικά τους πάθη. 

Η δεύτερη πλευρά λέει ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η πραγματικότητα: «Οι άνθρωποι της δικής μας πλευράς» εμπλέκονται στην υπόθεση και, εάν δεν απομακρυνθούν τα «σάπια μήλα», το κόμμα θα υποστεί ζημιά. Η τρίτη και πολυπληθέστερη ομάδα αποφεύγει να πάρει θέση, περιμένοντας να δει τι θα πει ο «Reis» – όπως αποκαλούν τον Ερντογάν – και λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ας δούμε πρώτα τι θα πει ο Reis. Ας μην πηδήξουμε σε άδεια πισίνα». Ο Ερντογάν, στην ομιλία του στις 29 Σεπτεμβρίου, δεσμεύτηκε για «κάθαρση» στις χρηματοπιστωτικές αγορές, υποστηρίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθεί η οικονομία.

“Εγκυκλοπαίδεια” του σκανδάλου

Όμως, πώς ξέσπασε στην πραγματικότητα το σκάνδαλο με τα επενδυτικά κεφάλαια; Ποιοι είχαν προειδοποιήσει νωρίτερα; Τι απέγιναν όσοι προειδοποίησαν; Ποιοι είναι τα θύματα και ποιοι οι υπαίτιοι; «Βάζοντας τις απαντήσεις τη μία κάτω από την άλλη, έχουμε μπροστά μας μια ολόκληρη “Εγκυκλοπαίδεια του σκανδάλου με τα επενδυτικά κεφάλαια”», αναφέρει το Fayn. Σύμφωνα με ορισμένους, αυτή η εσωτερική κρίση αποτελεί ένα πολιτικό πραξικόπημα, που υποστηρίζεται από το εσωτερικό του κόμματος.

Το σκάνδαλο είναι ακόμη πιο ανησυχητικό για το AKP, επειδή ξέσπασε σε μια κρίσιμη περίοδο, όταν καταρτίζονται κάθε είδους σχέδια για μια νέα υποψηφιότητα του Ερντογάν στις εκλογές. Και επειδή ξέσπασε ενώ η υφιστάμενη οικονομική κρίση δεν έχει ακόμη ξεπεραστεί, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο παράδοξη.

Δομική οικονομική κρίση

Σύμφωνα με την οικονομολόγο Özge Öner, η Τουρκία δεν βρίσκεται πλέον απλώς αντιμέτωπη με μια οικονομική κρίση, αλλά με μια πολύ μακρά και δομική οικονομική κρίση. Αυτή τη στιγμή, ο πιο συγκεκριμένος κίνδυνος είναι ένα σοκ στην ισοτιμία του νομίσματος, όμως λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, ώστε αυτό να μην συμβεί πριν από τις εκλογές.

Η Öner δεν είναι εντελώς απαισιόδοξη, καθώς, σύμφωνα με την ίδια, παρά τα προβλήματα, η Τουρκία είναι μια εξαιρετικά ιδιαίτερη χώρα. Την ώρα που λένε στους συνταξιούχους και στους εργαζομένους που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό «κάντε λίγη ακόμη υπομονή», και ενώ δεν μπόρεσαν να αυξήσουν το επίδομα των συνταξιούχων από τις 4.000 στις 5.000 λίρες, αποκαλύπτεται ότι εκείνοι που έδιναν αυτές τις συμβουλές έβαζαν οι ίδιοι στην τσέπη όσα μπορούσαν να αρπάξουν, αναφέρει το Fayn.

Ενώ η αντιπολίτευση δεχόταν επιθέσεις με κατηγορίες περί διαφθοράς και ανηθικότητας, τώρα αποκαλύπτεται ότι “η μεγάλη λαδιά” βρίσκεται μέσα στο ίδιο το AKP, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη: “Όταν ο εχθρός βρίσκεται απέναντι, είναι εύκολο να πολεμάς. Αλλά όταν ο εχθρός βρίσκεται μέσα, ποιος θα καταγγείλει ποιον και με ποιον τρόπο;”. 

Εσωτερική πληροφόρηση;

Δημοσιογράφοι και σχολιαστές που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος Ερντογάν είναι εξοργισμένος επειδή στο σκάνδαλο εμπλέκονται άνθρωποι του στενού του περιβάλλοντος, ότι ανέλαβε προσωπικά την υπόθεση αμέσως μόλις ξέσπασε η κρίση και ότι θα φτάσει μέχρι τέλους.

Παράλληλα, ο Abdulkadir Selvi αρθρογράφος της Hürriyet και δημοσιογράφος που θεωρείται κοντά στην κυβέρνηση, μεταφέρει από τα πολιτικά παρασκήνια ότι έχουν εντοπιστεί ονομαστικά περίπου 50 άτομα που πραγματοποίησαν τις μεγαλύτερες συναλλαγές στην υπόθεση. Ο Σελβί αναφέρει ότι ο Ερντογάν φέρεται να είπε, σε συζήτηση κλειστού κύκλου: “Θα φέρουν πίσω αυτά τα χρήματα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος”.

Σύμφωνα με τον Σελβί, τα περίπου 50 άτομα φέρεται να είχαν πουλήσει όταν οι τιμές βρίσκονταν ψηλά, να αγόρασαν όταν υποχωρούσαν και, στο τέλος, να πρόλαβαν να αποχωρήσουν από την αγορά και να διασώσουν τα χρήματά τους. Ο ίδιος θέτει το ερώτημα εάν θα μπορούσαν να έχουν κάνει αυτές τις κινήσεις, χωρίς να έχουν λάβει εσωτερική πληροφόρηση. Ο Τούρκος αρθρογράφος αναφέρει ακόμη ότι η δικαστική έρευνα διευρύνεται και ότι μέσα στον Οκτώβριο αναμένονται εξελίξεις, ενώ σημειώνει πως ο Ερντογάν θα αποφασίσει ο ίδιος τον χρόνο για τα επόμενα βήματα.

Κενό ενημέρωσης

Παρέμβαση με σαφείς αιχμές για τους χειρισμούς στην υπόθεση των funds έκανε ο επικεφαλής σύμβουλος του Τούρκου προέδρου, Οκτάι Σαράλ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η σχετική έρευνα. Ο Σαράλ ζήτησε από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς, με πρώτο το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο και να ενημερώνουν τακτικά την κοινή γνώμη. «Πρέπει να σταματήσουν οι δηλώσεις που θολώνουν την εικόνα, προκαλούν σύγχυση και οδηγούν τις αγορές σε αβεβαιότητα», ανέφερε.

Παράλληλα, επέκρινε όσους συνδέουν την υπόθεση με “ξένες δυνάμεις”, αφήνοντας υπόνοιες εις βάρος της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (MİT), αλλά και όσους επιχειρούν να συνδέσουν το σύνολο του ΑΚΡ και τα εκατομμύρια των μελών του, με τις φερόμενες παρανομίες λίγων προσώπων. «Αφήστε τους θεσμούς να κάνουν τη δουλειά τους», ανέφερε, καλώντας τη δικαιοσύνη και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να ολοκληρώσουν την έρευνα και προειδοποιώντας ότι κανείς δεν πρέπει να τη χρησιμοποιεί για πολιτικά οφέλη.

Ο Σαράλ χαρακτήρισε απαράδεκτη την καθυστέρηση των επίσημων ανακοινώσεων και τη δημιουργία «κενού ενημέρωσης», το οποίο, όπως είπε, μπορεί να αξιοποιηθεί από πολιτικούς καιροσκόπους που εμφανίζονται ως «σωτήρες». «Ανεξάρτητα από το πού θα οδηγήσει η διαδικασία και όποιον κι αν αγγίξει, κανείς δεν πρέπει να έχει αμφιβολία ότι το κράτος μας θα κάνει αυτό που πρέπει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος, την οικονομία, τις αγορές και τη δικαιοσύνη.