Τι προβλέπει το “Μνημόνιο του Badr” Τουρκίας-Κατάρ-Πακιστάν-Ινδονησίας

Η Τουρκία, το Κατάρ, το Πακιστάν και η Ινδονησία υπέγραψαν στη Ντόχα τετραμερή αμυντική συμφωνία με την ονομασία «Μνημόνιο Κατανόησης Badr», η οποία ανοίγει τον δρόμο για την από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή οπλικών συστημάτων, καθώς και για συνεργασία στους τομείς της στρατιωτικής εκπαίδευσης και της έρευνας, όπως ανακοίνωσε στις 20 Οκτωβρίου το τουρκικό υπουργείο Άμυνας.

Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων. Οι τέσσερις χώρες θα συνδυάσουν τις παραγωγικές δυνατότητες και την τεχνογνωσία τους, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών βιομηχανιών τους και την προμήθεια οπλικών συστημάτων σε συμμαχικά κράτη.

Η ονομασία Badr παραπέμπει στη μάχη του Μπαντρ, το 624 μ.Χ., μία από τις πρώτες νίκες του Προφήτη Μωάμεθ και των ακολούθων του στην Αραβική Χερσόνησο. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, η λέξη σημαίνει «πανσέληνος» και συμβολίζει τον τρόπο με τον οποίο οι τέσσερις χώρες αλληλοσυμπληρώνονται.

Ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας αμυντικής βιομηχανίας, Χαλούκ Γκιουργκιούν, χαρακτήρισε τη συμφωνία βάση για στρατηγική συνεργασία στην κοινή παραγωγή οπλικών συστημάτων και την ανάπτυξη τεχνολογίας. «Ως Τουρκία, εκτιμούμε τις συνεργασίες που υπερβαίνουν τα μοντέλα προμήθειας έτοιμων προϊόντων και ενθαρρύνουν την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και των βιομηχανικών υποδομών κάθε χώρας», δήλωσε.

Η τουρκική παρουσία στην Κόλπο

Η Τουρκία, η οποία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και διατηρεί στρατιωτική βάση στο Κατάρ, επιχειρεί να συμβάλλει στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών του Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Τον Αύγουστο, η Άγκυρα προσχώρησε, μαζί με το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας. Πρόκειται για σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας, σύμφωνα με το οποίο επίθεση εναντίον οποιουδήποτε μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Πηγές που μίλησαν στο Middle East Eye (MEE) ανέφεραν ότι το Κατάρ έχει δεσμευτεί να προσφέρει χρηματοδότηση και τεχνολογία για τη νέα πρωτοβουλία. Οι ανάγκες ενίσχυσης της αεράμυνας έχουν γίνει πιο επιτακτικές, καθώς ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν και τα ιρανικά αντίποινα, δοκίμασαν τις αμυντικές δυνατότητες των κρατών του Κόλπου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προβλέπεται η δημιουργία γραμμών κοινής παραγωγής στην Τουρκία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη αμυντική βιομηχανική βάση στην περιοχή. Ένα στρατηγικό συμβούλιο, στο οποίο θα συμμετέχουν υπουργοί και εκπρόσωποι της βιομηχανίας, θα αποφασίζει για τους προϋπολογισμούς και τις τοποθεσίες των εγκαταστάσεων.

Καταριανές πηγές ανέφεραν στο MEE ότι η συμφωνία διαμορφώθηκε με βάση τα διδάγματα από τις εντάσεις της Ντόχα με το Ιράν και την κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Για το Κατάρ, βασική προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη οικονομικά προσιτών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας.

Η συμφωνία της Μέκκας και η αμοιβαία αμυντική συνδρομή

Παράλληλα, η Άγκυρα έχει καταθέσει στο τουρκικό Κοινοβούλιο προς επικύρωση τη συμφωνία της Μέκκας, η οποία συνδέει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία σε μια συμμαχία αμοιβαίας άμυνας αόριστης διάρκειας. Η συμφωνία δεν επιτρέπει την αποχώρηση κάποιου μέλους κατά την πρώτη δεκαετία ισχύος της.

Πέρα από τη ρήτρα συλλογικής άμυνας, η οποία παραπέμπει στο μοντέλο του ΝΑΤΟ, η συμφωνία προβλέπει ανταλλαγή στρατιωτικών πληροφοριών, κοινή παραγωγή οπλικών συστημάτων, μεταφορά τεχνολογίας και αμοιβαία προμήθεια όπλων, πυρομαχικών και καυσίμων, τόσο σε περίοδο ειρήνης όσο και σε περίοδο πολέμου.

Αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων πέρα από τις ΗΠΑ

Το Μνημόνιο Badr εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη των αμυντικών σχέσεων στη Δυτική Ασία, καθώς οι χώρες της περιοχής επιδιώκουν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Ουάσιγκτον για την ασφάλειά τους. Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε τα κενά στην αντιαεροπορική άμυνα των κρατών του Κόλπου και έθεσε υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία των αμερικανικών αμυντικών συστημάτων. Οι εξελίξεις αυτές ωθούν τις κυβερνήσεις της περιοχής να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές οπλισμού, τεχνολογίας και στρατιωτικής συνεργασίας.

Η συμφωνία των τεσσάρων χωρών αποσκοπεί στην ενίσχυση των εγχώριων αμυντικών βιομηχανιών και στη δημιουργία στενότερων δεσμών στον τομέα της παραγωγής και της τεχνολογίας. Παράλληλα, αποτυπώνει την προσπάθεια των περιφερειακών δυνάμεων να διευρύνουν τις στρατηγικές επιλογές τους σε ένα περιβάλλον αυξημένης ανασφάλειας και αμφισβήτησης των παραδοσιακών αμυντικών εγγυήσεων.