Ποιοι στην αμερικανική κυβέρνηση είναι δυσαρεστημένοι με τον Νετανιάχου – Το δίλημμα Τραμπ

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, στο περιβάλλον του Τραμπ ενισχύεται η εκτίμηση ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να μην αποτελεί πλέον τον καταλληλότερο εταίρο για την υλοποίηση της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή την υποστήριξή του προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, έπειτα από εβδομάδες δισταγμών, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι ενδεχόμενη εκλογική ήττα του θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ. Ωστόσο, η δημόσια στήριξη του Αμερικανού προέδρου δεν αντανακλά απαραίτητα τις απόψεις των στενότερων συνεργατών του.

Σύμφωνα με τις πηγές του Axios, οι περισσότεροι από αυτούς είχαν αντιταχθεί στην απόφαση να πάρει θέση υπέρ του Νετανιάχου, εκτιμώντας ότι η Ουάσιγκτον δεν θα έπρεπε να εμπλακεί στις ισραηλινές εκλογές.

Το δίλημμα του Τραμπ και η σχέση με τον Νετανιάχου

Ο Τραμπ δεν έχει συνεργαστεί με άλλον Ισραηλινό πρωθυπουργό πέραν του Νετανιάχου, ενώ δεν γνωρίζει προσωπικά τους υπόλοιπους υποψηφίους. Η σχέση των δύο ηγετών είναι στενή, αλλά έχει σημαδευτεί επανειλημμένα από εντάσεις. Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή που αποδίδεται σε έναν από τους συμβούλους του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος φέρεται να χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «τον διάβολο που γνωρίζει».

Αμερικανός αξιωματούχος εκτιμά, πάντως, ότι η απόφαση του Τραμπ να στηρίξει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία ο ίδιος μπορεί να αποκομίσει πολιτικά οφέλη ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Εάν ο Νετανιάχου κερδίσει τις εκλογές ή παραμείνει προσωρινά στην εξουσία, ο Τραμπ θα μπορεί να υποστηρίξει ότι συνέβαλε στην πολιτική του επιβίωση και να αξιοποιήσει την επιρροή του για να εξασφαλίσει ισραηλινές παραχωρήσεις.

Αντίθετα, σε περίπτωση ήττας του Νετανιάχου και σχηματισμού κυβέρνησης από τους αντιπάλους του, η νέα ηγεσία του Ισραήλ θα έχει ισχυρά κίνητρα να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Λευκό Οίκο. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η στήριξη που είχε προσφέρει ο Τραμπ στον Νετανιάχου θα μπορούσε γρήγορα να περάσει σε δεύτερη μοίρα.

Η απογοήτευση από τον πόλεμο με το Ιράν

Σύμφωνα με το Axios, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συγκαταλέγεται στους υψηλόβαθμους αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ που απογοητεύτηκαν από τον Νετανιάχου κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Ο Βανς απέφυγε να ταχθεί δημόσια υπέρ ή κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, δηλώνοντας: «Δεν επιτίθεμαι στον Νετανιάχου, δεν υποστηρίζω τον Νετανιάχου. Τελικά, θεωρώ ότι αυτό που έχει σημασία είναι η υποστήριξη του προέδρου».

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, ο οποίος τον Απρίλιο είχε μεταβεί στην Ουγγαρία για να υποστηρίξει τον τότε πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, λίγες ημέρες πριν από την εκλογική του ήττα, δηλώνει πλέον ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί σε εκλογικές αναμετρήσεις άλλων χωρών.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι ο Βανς και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης θεωρούν πως οι εκτιμήσεις που είχε παρουσιάσει ο Νετανιάχου στον Λευκό Οίκο πριν από τον πόλεμο με το Ιράν ήταν λανθασμένες.

Η εκτίμηση αυτή ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην επίτευξη των περιφερειακών στόχων του Τραμπ.

Στο επίκεντρο της αμερικανικής δυσαρέσκειας… 

Η δυσαρέσκεια στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου αφορά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ένα ευρύτερο φάσμα ζητημάτων της Μέσης Ανατολής. Στη Γάζα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, έχουν εκφράσει την ενόχλησή τους για την απροθυμία του Νετανιάχου να προωθήσει την εφαρμογή του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου.

Στη Συρία, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, εμφανίζεται να συμμερίζεται τις ανησυχίες σχετικά με τη στάση της ισραηλινής κυβέρνησης απέναντι στη Δαμασκό και τη συνέχιση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη συριακή επικράτεια.
Στον Λίβανο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και οι συνεργάτες του θεωρούν ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να κάνει περισσότερα για την ενίσχυση της λιβανικής κυβέρνησης.

Παράλληλα, η ομάδα Ρούμπιο εμφανίζεται δυσαρεστημένη από την απουσία επαρκών μέτρων της ισραηλινής κυβέρνησης για την αποτροπή επιθέσεων εποίκων εναντίον Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν, ως εκ τούτου, ότι η συνεργασία με μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση, χωρίς τη συμμετοχή των ακροδεξιών συμμάχων του Νετανιάχου, θα μπορούσε να αποδειχθεί ευκολότερη για την Ουάσιγκτον.

Το σχέδιο Τραμπ για τη Μέση Ανατολή

Μετά την ολοκλήρωση των ισραηλινών εκλογών και των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ο Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια κρίσιμη απόφαση: Εάν θα προχωρήσει, σε συνεργασία με τον Νετανιάχου, σε νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν.
Σύμφωνα με το Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίζεται πρόθυμος να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Το εκλογικό αποτέλεσμα, ωστόσο, θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο την απόφαση του Αμερικανού προέδρου όσο και τον χρόνο ενδεχόμενης επανέναρξης των εκτεταμένων συγκρούσεων.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ επιδιώκει να αφήσει πίσω του τον πόλεμο με το Ιράν και να επικεντρωθεί σε μια ευρύτερη διπλωματική ατζέντα. Σε αυτήν περιλαμβάνονται η εφαρμογή του σχεδίου για τη Γάζα, η επίτευξη συμφωνιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, καθώς και μεταξύ Ισραήλ και Συρίας, και τελικά η σύναψη μιας ιστορικής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας. Η προώθηση αυτών των στόχων θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το ποιος θα αναλάβει την ηγεσία του Ισραήλ και από τη σύνθεση του κυβερνητικού συνασπισμού που θα προκύψει από τις εκλογές.

Τι δείχνουν δημοσκοπήσεις

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις των τριών μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων του Ισραήλ, οι οποίες δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή, δείχνουν ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός του Νετανιάχου ενδέχεται να χάσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και οι τρεις δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το μπλοκ του Ισραηλινού πρωθυπουργού θα εξασφαλίσει μόλις 50 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, δηλαδή 17 λιγότερες από όσες διαθέτει σήμερα. Το κόμμα Λικούντ του Νετανιάχου, που έχει σήμερα 32 έδρες, προβλέπεται να περιοριστεί στις 20.

Αντίθετα, το αντιπολιτευτικό μπλοκ του πρώην στρατιωτικού αξιωματούχου Γκάντι Άιζενκοτ προβλέπεται να συγκεντρώσει 52 έως 56 έδρες. Τα δύο αραβικά ισραηλινά κόμματα εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσουν συνολικά 14 έως 16 έδρες. Η δημοσκόπηση του Channel 11 προβλέπει επίσης τέσσερις έδρες για το κόμμα των εφέδρων, το οποίο δεν συνδέεται με κανένα από τα δύο μπλοκ.

Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει το φιλοκυβερνητικό Channel 14, το οποίο σε δημοσκόπηση που δημοσίευσε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα έδινε 60 έδρες στο μπλοκ του Νετανιάχου και 30 στο Λικούντ.

Το ενδεχόμενο νέων εκλογών

Παρά τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων, δεν είναι σαφές εάν κάποια από τις δύο πλευρές θα καταφέρει να συγκεντρώσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Για να αναλάβει την εξουσία, ο Άιζενκοτ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή των αραβικών ισραηλινών κομμάτων στον συνασπισμό του, ενδεχόμενο που έχει απορρίψει στο παρελθόν. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας με την εξωτερική στήριξή τους, επιλογή στην οποία αντιτίθενται ορισμένοι από τους πιθανούς συμμάχους του.

Την ίδια ώρα, η συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας μεταξύ του Νετανιάχου και των αντιπάλων του θεωρείται εξαιρετικά απίθανη.
Εάν καμία πλευρά δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο μεταξύ στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού.

Σε μια τέτοια περίπτωση, οι εκλογές της Τρίτης δεν θα εξασφάλιζαν στον Τραμπ μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση περισσότερο πρόθυμη να προωθήσει την αμερικανική ατζέντα. Αντίθετα, θα μπορούσαν να τον αφήσουν να συνεργάζεται με έναν πολιτικά αποδυναμωμένο Νετανιάχου, ενώ η ισραηλινή πολιτική σκηνή θα εισερχόταν σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.