Πόσο απειλεί η νίκη των Δημοκρατικών το deal Τραμπ-Πούτιν

Μετά το δημοσίευμα των Financial Times και το ΑlJazeera το Σάββατο είχε άρθρο για τα δεξαμενόπλοια που ξεκίνησαν έμφορτα με ρωσικό πετρέλαιο για τις ΗΠΑ και τελικά άλλαξαν κατεύθυνση. Σύμφωνα με το αμερικανικό και το αραβόφωνο μέσο, ένα τρίτο τάνκερ φαίνεται “μετέωρο”, ενώ πάντως το πρώτο δήλωσε ως νέο προορισμό την Βραζιλία και το δεύτερο, τις ακτές της Αλγερίας.

Το ρωσικό οικονομικό μέσο ενημέρωσης Kommersant μεταφέρει επίσης τις πληροφορίες των άλλων δύο. Σύμφωνα με το ρωσικό μέσο, το τρίτο τάνκερ συνεχίζει να κατευθύνεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά το λιμάνι εκφόρτωσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί. Η κατάσταση επηρεάστηκε από τη νίκη των Δημοκρατικών στις τελευταίες εκλογές για το Κογκρέσο, όπως ήταν πεπεισμένος ο ειδικός του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, Αλεξέι Ναούμοφ.

Ο Ναούμοφ σχολιασε: «Δεν είναι μυστικό ότι πολλοί Δημοκρατικοί ήθελαν είτε να ακυρώσουν την συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, είτε με κάποιο τρόπο να την φρενάρουν και να τη δυσκολέψουν. Είναι πλέον πιθανό οι πλοιοκτήτες να αξιολογούν τους κινδύνους. Έχουμε δει πολιτικούς των Δημοκρατικών να λένε προς τη διοίκηση των αμερικανικών λιμένων να προσέξουν και να μη δέχονται δεξαμενόπλοια με ρωσικό ντίζελ».

Ο ίδιος είπε ότι «τώρα αξιολογείται η κατάσταση και πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια. Πιστεύω λοιπόν ότι το Δημοκρατικό Κόμμα εκδικείται τον πρόεδρο βλάπτοντας όμως τους ίδιους τους πολίτες της χώρας». Υπενθυμιζεται ότι οι τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ έχουν διπλασιασθεί και αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για τους αγρότες, αλλά και τις μεταφορικές εταιρείες, εν τέλει δε επιβαρύνει τις τιμές όλων των προϊόντων.

Η νεοεκλεγείσα κυβερνήτης του Νιου Τζέρσεϊ, Μίκι Σέριλ, ουσιαστικά απαγόρευσε την αποδοχή δεξαμενόπλοιων με ρωσικό ντίζελ. Στις 2 Νοεμβρίου, έστειλε επίσημες επιστολές στους φορείς εκμετάλλευσης λιμενικών και κρατικών τερματικών σταθμών μεταφορών, απειλώντας με πρόστιμα. Δεν μπορεί στην πράξη να απαγορεύσει πάντως την εκφόρτωση, παρά μόνον κινούμενη νομικά αφ΄ης στιγμής η εκφόρτωση απαιτείται με προεδρικό διάταγμα.

Τι μπορεί να γίνει

Το Σύνταγμα δίνει ρητά στο Κογκρέσο την εξουσία να ρυθμίζει το εμπόριο με ξένα έθνη (Commerce Clause). Μπορεί λοιπόν να ενεργοποιήσει τον υπάρχοντα νόμο, αλλά για να ανατρέχει την απόφαση του Τραμπ (όπως και μετά από βέτο του) θα χρειαστεί αυξημένη πλειοψηφία των 2/3. Υπάρχει πάντως ήδη ο νόμος για τις κυρώσεις που παρακάμφθηκε με την απόφαση του Τραμπ, καθώς τις ανέστειλε  μέχρι την άνοιξη. Ο νόμος δεν παύει να είναι υπαρκτός.

Για να ανατραπεί η απόφαση του προέδρου Τραμπ απαιτούνται συγκεκριμένα 290 ψήφοι στη Βουλή και 67 στη Γερουσία. Οι Δημοκρατικοί έχουν εξασφαλίσει τουλάχιστον 254 έδρες, αλλά για τις 290, χρειάζονται τη στήριξη 36 διαφωνούντων Ρεπουπλικανών. Στη Γερουσία θα χρειαστούν επίσης τη στήριξη των Ρεπουμπλικάνων γιατί έχουν 54 έδρες και υπολείπονται έως τις 67. Δεν είναι καθόλου εύκολο να βρουν αυτές τις έδρες και στα δύο σώματα.

Η νέα σύνθεση στα δύο σώματα θα ισχύσει από τις 3 Ιανουαρίου πάντως και μέχρι τότε τον έλεγχο τον έχουν οι Ρεπουμπλικανοί. Οι Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ακόμη και πριν από τις εκλογές, προειδοποίησαν τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες που εμπλέκονται στην προμήθεια ρωσικών καυσίμων, με ποινική δίωξη.

Ο Τραμπ από τη μία πλευρά έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς, από την άλλη πλευρά, είπε ότι θα ασκήσει βέτο και πρόσφατα διέταξε έρευνα σε βάρος Δημοκρατικών, με την κατηγορία ότι «απειλούν πολίτες». Όλα είναι ρευστά αυτή τη στιγμή και σίγουρα η υλοποίηση της συμφωνίας Πούτιν-Τραμπ για το ντίζελ καθυστερεί.

Τι κάνουν οι Ρώσοι

Θεωρείται ότι η Ρωσία τηρεί στάση αναμονής και ως προσωρινή λύση κατέληξε στο να κατευθυνθούν τα δεξαμενόπλοια στη Βραζιλία, την Τουρκία και τη Βόρεια Αφρική. Ο καθηγητής του Χρηματοοικονομικού Πανεπιστημίου της Μόσχας Βαλέρι Αντριάνοφ σχολίασε σε ρωσικό μέσο:

«Αυτή είναι μια παγκόσμια πρακτική, συχνά και κατά την εμπορία πετρελαϊκών προϊόντων, για πολλούς λόγους. Τα δεξαμενόπλοια μπορούν να αλλάξουν την κατεύθυνσή τους έως και δέκα φορές, ανάλογα με το ποιος είναι ο αγοραστής. Αυτές οι συμβάσεις αγοράς συνεχίζουν να είναι υπό διαπραγμάτευση και το εμπόρευμα μπορεί να μεταπωλείται μόλις τα δεξαμενόπλοια φτάσουν στον προορισμό τους. Τώρα βλέπουμε ότι τα δεξαμενόπλοια βρίσκονται κοντά στις παραδοσιακές αγορές ντίζελ, δηλαδή κοντά στη Βραζιλία, τη Βόρεια Αφρική, επομένως είναι πιθανό να παραδοθούν εκεί. Το φορτίο τους εξάλλου είναι μάλλον συμβολικό και δεν έχει σημαίνοντα όγκο».

Και οι Ρώσοι, όπως και οι Δυτικοί εκτιμούν ότι οι ποσότητες δεν θα λύσουν το πρόβλημα των τιμών και η συμφωνία ήταν περισσότερο ένα θετικό μήνυμα για την αγορά παρά μια πραγματική μετατόπιση στην ισορροπία προσφοράς και ζήτησης που θα έριχνε τις τιμές θεαματικά.

Και οι αγοραστές “το σκέφτονται”

Το Al Jazeera αναφέρει ότι οι έμποροι ντίζελ των ΗΠΑ διστάζουν έως αρνούνται να αγοράσουν ρωσικό ντίζελ μετά τη συμφωνία Τραμπ – Πούτιν γιατί με την άνοδο των Δημοκρατικών “βλέπουν” νομικό ρίσκο. Το θέμα είναι ότι ναι μεν το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ενέκρινε προσωρινά τις πωλήσεις ρωσικού ντίζελ, αλλά η απαγόρευση του Κογκρέσου σχετικά με τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία παραμένει σε ισχύ, δημιουργώντας μεγάλη αβεβαιότητα για τους εμπόρους.

Βουλευτές προειδοποίησαν επίσης τις τράπεζες, τις λιμενικές αρχές και τους διανομείς καυσίμων ότι η διαχείριση των εισαγωγών θα μπορούσε να τους εκθέσει σε αστική ή ποινική ευθύνη, καθώς και σε μελλοντικές έρευνες του Κογκρέσου, σύμφωνα με το AlJazeera. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η εξαίρεση είναι νόμιμη, ενώ κανένα δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί επί της διαφοράς.

Η Μόσχα δηλώνει πάντως ότι η συμφωνία προχωρά έστω και μετ΄εμποδίων. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι «όλο το ντίζελ θα βρει τους αγοραστές του».