Επίσκεψη Ρούμπιο: Εκτός από καλά λόγια πήραμε ανταλλάγματα για ό,τι δώσαμε;

Στις ΗΠΑ επίσης έτυχε ευρύτατης κάλυψης, ιδίως στο σκέλος της ομιλίας του στην Πνύκα, έχοντας ως “κάδρο” τον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Το ενδιαφέρον ήταν τεράστιο και στην Τουρκία. Για ευνόητους λόγους. Κατά συνέπεια, μια απόπειρα αποτίμησης της επίσκεψης Ρούμπιο, έχει αυτονόητο ενδιαφέρον.

Καταρχάς, η προ της άφιξης του Αμερικανού ΥΠΕΞ στην Αθήνα… φλυαρία περί έλευσής του με βασική αποστολή αυτή ενός “ντίλερ όπλων”, αποδείχθηκε για μια ακόμη φορά υπερβολική. Τα 4 δισ. δολ. στα οποία αναφέρεται το κοινό ανακοινωθέν, προκαλούν σύγχυση! Αντιστοιχούν περίπου στο κόστος προμήθειας των F-35, μεγάλο μέρος του οποίου δεν έχει καταβληθεί! Άντε και πακέτου αεροφερόμενων όπλων που επιθυμεί να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία.

Κάπου εδώ αρχίζουν οι διαρροές! Όταν βέβαια υπάρχει βεβαιότητα, υπάρχει ονομαστική αναφορά στο κοινό ανακοινωθέν! Βλέπε Stryker! Άρα, εξ’ αντιδιαστολής, για τα ακόλουθα ας περιμένουμε να ωριμάσουν! Η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50, τα αεροφερόμενα όπλα που προαναφέρθηκαν. Θα τα αποδεσμεύσει η Ουάσινγκτον; Είναι και το ιδιαίτερα αλμυρό κόστος υποστήριξης των σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών! Δηλαδή, των δυο τύπων αμερικανικής κατασκευής, των F-35 και των F-16V, ένα κόστος που δεν έχει συνειδητοποιηθεί επαρκώς…

Υπάρχει και η αναβάθμιση των Patriot, υπάρχει και η ανάγκη αναπλήρωσης των βλημάτων αναχαίτισης που… εγκατέλειψαν το ελληνικό οπλοστάσιο και ξεπερνούν τα 50! Τα συστήματα Πολλαπλής Εκτόξευσης Πυραύλων (ΠΕΠ / MLRS) που αναφέρθηκαν σε πρόσφατη, προ της άφιξης Ρούμπιο καταγραφή «εκκρεμοτήτων»… Είναι άραγε σκόπιμη η σύγχυση; Υπάρχουν άραγε άλλα που δεν ανακοινώνονται, ίσως για να αποφευχθεί η τροφοδότηση της συνωμοτικής προσέγγισης που τόσο αγαπούν στην Τουρκία;

Εν ολίγοις, το στρατιωτικό σκέλος του κοινού ανακοινωθέντος χρήζει διευκρινίσεων. Άγνωστο εάν θα δοθούν. Ερώτημα παραμένει επίσης το αν η ελληνική πλευρά έθεσε ζήτημα ένταξης της Ελλάδας στον μηχανισμό των FMF, με στόχο να επιτευχθούν ευνοϊκοί χρηματοδοτικοί όροι στη διμερή εξοπλιστική συνεργασία. Ζήτημα είναι επίσης και η δωρεάν παραχώρηση πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού. Πέραν των Stryker…

Εξισορρόπηση Ρούμπιο έναντι Ελλάδας-Τουρκίας

Στο διπλωματικό σκέλος, η κριτική επικεντρώνεται στη γνωστή αποφυγή διατυπώσεων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν αρνητικές στην Άγκυρα. Σε αυτή την προβλέψιμη, είναι αλήθεια, κριτική περί “ποντιοπιλατικής” στάσης, ο ευφυής υπoυργός Εξωτερικών των ΗΠΑ χρησιμοποίησε ένα ενδιαφέρον επιχείρημα!

Είναι αυτή ακριβώς η στάση, σε συνδυασμό με την προσωπική σχέση του προέδρου Τραμπ με τον Ερντογάν, η οποία επιτρέπει την αποτελεσματική παρασκηνιακή παρέμβαση σε περίπτωση ανάγκης! Ο Ρούμπιο πάντως φέρεται να ξεκαθάρισε ότι στην Ουάσινγκτον αντιμετωπίζεται ως αδιανόητο κάθε επεισόδιο ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία.

Σε τελική ανάλυση, η συνολική εικόνα της επίσκεψής του στην Αθήνα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Η θερμότατη στάση απέναντι στην Ελλάδα καταγράφεται στην Άγκυρα. Δεν μπορεί όμως να μην καταγραφεί και η προσοχή με την οποία αντιμετώπισε τα ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας. Όπως το περίφημο πρόβλημα της πόντισης καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης…

Παρότι ξεκαθάρισε ότι υποστηρίζεται ως στρατηγικό έργο ενεργειακής υποδομής από τις ΗΠΑ, κάλεσε να ξεπεραστούν τα προβλήματα στο παρασκήνιο με τη χρήση «ιδιωτικής διπλωματίας»! Κάποια στιγμή θα πληροφορηθούμε εάν θα καλωσορίσουμε στην περιοχή τους Κούσνερ και Γουίτκοφ, ή θα εμφανιστούν άλλα ονόματα!

Όταν όμως η Τουρκία βραχυκυκλώνει την εκτέλεση του έργου εάν δεν αναγνωριστεί ως… ιδιοκτήτης της περιοχής από όπου θα διέλθει αναρωτιέται κανείς πως μπορεί να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό με “ιδιωτική διπλωματία”, εάν στο πεδίο εμφανιστεί η συνήθης απόπειρα στρατιωτικού καταναγκασμού.

Το “μανιφέστο Ρούμπιο”

Και για χάρη της διερεύνησης της δυνατότητα υπέρβασης της τουρκικής ένστασης, η Ελλάδα υποχώρησε δυο φορές, όπως ομολόγησε ο – ακαδημαϊκά αρμόδιος ως ειδικός του διεθνούς δικαίου – κυβερνητικός βουλευτής Άγγελος Συρίγος, προκαλώντας αμηχανία στον κυβερνητικό εκπρόσωπο που επιχείρησε να περιορίσει τη ζημιά. Θα μπορούσε να έχει λεχθεί νωρίτερα, καθώς σε αυτή τη συγκυρία δίνει την εντύπωση (επανα)προσέγγισης του δεξιού ακροατηρίου και βολής κατά της σημερινής ηγεσίας του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Μιας που μας απασχολεί το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, δεν μπορεί να μη σχολιαστεί το ότι η πραγματικά εντυπωσιακή ομιλία στην Πνύκα, συνδεόταν με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ. Έμοιαζε με “μανιφέστο Ρούμπιο”, μια ομιλία τύπου… “state of the union address” που αφορούσε το σύνολο του δυτικού κόσμου και επί τη βάσει του οποίου θα επιχειρήσει να λάβει το χρίσμα της διαδοχής του Τραμπ. Αναμένεται η “απάντηση” του αντιπροέδρου Βανς!

Ωστόσο, στο φοβερής αισθητικής φόντο της ομιλίας, σε ελληνικό ακροατήριο, αρνητική εντύπωση μας προκάλεσε ο αμερικανικός θυρεός επί του βήματος, αντί για τον ελληνικό, ή έστω κάποιον… αρχαιοπρεπή, ουδέτερο. Μπορούμε να φανταστούμε κάτι παρόμοιο να συνέβαινε αντίστροφα; Δηλαδή, σε κάποια ομιλία Έλληνα πολιτικού στις ΗΠΑ, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης. Η ομιλία στην Πνύκα ήταν ένα μεγάλο προσωπικό δώρο. Πόσο στην τύχη έχουν αφεθεί άραγε τα θεμιτά ανταλλάγματα;

Καταληκτικά, η επίσκεψη Ρούμπιο και ο στρατηγικός διάλογος έχει περισσότερα απόρρητα μέρη από όσα δημοσιοποιήθηκαν. Προφανώς οι ανακοινώσεις δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν από ένα πλαίσιο – διεθνούς και διπλωματικής – “πολιτικής ορθότητας”. Στην πράξη θα φανεί τι έχει τεθεί στο τραπέζι και τι συμφωνήθηκε.

Ενέργεια: Η αυτοκριτική που ποτέ δεν ήρθε!

Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας έχει τη δυνατότητα να αποδειχθεί πραγματικό “game changer”. Ιδίως η εμπλοκή των ExxonMobil και Chevron στον ελληνικό χώρο. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε “κάθετος διάδρομος”, πρέπει να είναι σε θέση να μεταφέρει υδρογονάνθρακες, επαρκώς και σε ανταγωνιστικές τιμές.

Έχουμε επιμείνει για όλα αυτά και σε εποχές που η εμπλοκή των ενεργειακών κολοσσών δεν ήταν δημοφιλής. Παρότι ήταν και είναι απλή λογική, αλλότριες “προτεραιότητες” είχαν κατατάξει στους φανατικούς εχθρούς, πρόσωπα και πολιτικές δυνάμεις που πλέον σήμερα πανηγυρίζουν, ενώ κάποτε σαμποτάριζαν ανοικτά αυτή την εμπλοκή. Ας είναι. Κάλλιο αργά…

Πέραν όλων αυτών όμως που έχουν μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα απόδοσης, η σημασία της εικόνας στο διεθνές περιβάλλον, θα ήταν λάθος να υποτιμηθεί. Και μόνο με βάση αυτό, η επίσκεψη Ρούμπιο είχε θετικό πρόσημο…

Σε συνεργασία με το defencepoint